CapitulumSextum
deficit penitꝰ opus dei. p̄cipue a fine: cuꝫ ꝑueniēdi ad fineꝫ vltimū nō tollat̉ facultas.Tercio ſic rn̄det̉. ꝙ macula vl̓ culpa originalis nō ꝯtrahit̉ ex vnione aīe ad carnē: ſꝫex volūtate pͥmi ꝑntis. qͥ actualiter peccābo ꝑ inobediētiaꝫ infecit totā naturaꝫ hūanam q̄ virtualiter erat ī ip̄o ẜm rōnē ſeīalem. hec. b ho. ſuꝑ. ij. ſent. diſ. xxxij. Et hīcAug. Traxit gͦ reatū .ſ. creatura naſcēs. qͥavnū erat cū illo et ī illo a qͦ traxit. qn̄ illudqd̓ ꝯͣxit admiſſū eſt. j. q. iiij. Iā itaqꝫ. ¶ Nōobſtāte gͦ īfectōe aīe p̄dicta decuit deū aīaꝫcorꝑi hūano infūdere pꝰ pct̄m pͥmoꝝ ꝑntū.et hoc triplici rōne. Et prīo ex ꝑte diuīe ꝓuidētie. ſcd̓o ex ꝑte diuine ſapiētie. tertō exꝑte oſtēſionis diuine iuſticie. Ꝙͣtum ad pͥmaꝫ rōnē elaꝝ eſt. ꝙ nō erat decēs ꝙ deꝰ ſuaoꝑa immutaret ab eo ꝙ ꝓuidit ⁊ inſtituit.Tū qꝛ vel eſſēt mala. tū qꝛ ſi nō eſſent malatn̄ potuiſſet ea face̓ meliora. Sꝫ ſic ab eternō ꝓuidit et ī tꝑe ſic inſtituit. vt hoīes perſexuū ꝯmixtōnē generarēt̉. ⁊ ꝙ corꝑi ꝑ cōitum ſeminato aīa infūderet̉. gͦ nō decuit ꝙdeus hoc immutaret. ¶ Scd̓a rō eſt ex ꝑtediuine ſapiētie et eſt talis. nō eſt ſapiētis īducere maiorē defectū vt minor defectꝰ euicetur. immo ecōuerſo. Sed maior eſſꝫ defectus ſi humanū genꝰ nō multiplicaret̉ etiāſic infectū. ꝙͣ ſi aīe corꝑibꝰ hūanis nō infūderēt̉. Tū qꝛ ſi nō multiplicaret̉ genꝰ hūanū. nō impleret̉ numerꝰ electoꝝ. cui qͦdammodo oīa cooꝑant̉. Tū qꝛ dimitte̓t̉ naturalis generatōis ꝓceſſus. qͦ eſt ꝑ ꝯmixtōnē ſexus. Uū qꝛ ſb̓traheret̉ oīm reꝝ qͥdaꝫ gradꝰNā ſi aīa tali corꝑi nō vniretur. oporteretꝙ oīno aīa nō crearet̉. vel ꝙ alteriꝰ natureeſſꝫ. et ſic ī vniuerſo hec natura nō eſſꝫ. Sꝫhoc nō decꝫ diuinā ſapiētiā qꝛ tūc vniuerſūimꝑfectū eſſet. ¶ Tercia rō eſt ex ꝑte oſtēſionis diuine iuſticie. Ex hoc em̄ ꝙ aīa vnita corꝑi cōtrahit originale pct̄m. vn̄ ꝓceditꝯcupiſcētia et penalitates pl̓ime ī punitōꝫip̄iꝰ pct̄i. ꝙ vnū fuit traductū ab Adā ī poſteros: oſtenditur ꝙͣſeuere deꝰ pct̄a puniat.Un̄ Zach̓. xiij. c. dr̄. Adam exemplū meuꝫab adoleſcētia mea. Sꝫ ſciendū ē ꝙ ip̄a cō¶ cupiſcētia ſeu fomēs dupliciter p̄t ꝯſiderari. videlicet ꝓut ht̄ rōeꝫ culpe et ꝓut habetratōnem pene. Et primo modo cōſiderandoꝓut .ſ. habet rationeꝫ culpe inꝙͣtum ſcilicetꝯcupiſcentia eſt peccatū. ⁊ ad pct̄m ſequēsinclinat. ſic talis fomes ſeu ꝯcupīa nō eſt adeo. ſicut pct̄m actuale Ade nō habuit deūautoreꝫ. ſed ꝓpͥaꝫ volūtatē: q̄ ex pct̄o actuali fuit deordinata. Un̄ Aug. inquit. Ꝙ illudquo hō fit deterior nō eſt a deo. Sed ſi cōſiberet̉ ſcd̓o mō ꝓut .ſ. ꝯcupiſcentia ht̄ rōneꝫpene. ſic huiꝰ pene deꝰ eſt cauſa. nō ſic̄ agensinfluens vel immittēs penā aliquā. ſꝫ ſicut
nō agēs vel nō influēs ſuā grāꝫ. ex qͣ fomēsordinatꝰ erat .i. ſēſualitas ſb̓dita rōi ꝑfecte.hec. bTho. in ſcripto ſuꝑ ſcd̓o ſen. diſ. xxxij.Notādum eſt aūt ẜ.§. iij.licet ꝑ baptiſmū tollat̉ pena eternalis q̄ debet̉ ex pct̄ō originali ꝑſone .ſ. carētia diuineviſioīs. nō tn̄ tollitur pena tꝑalis q̄ debeturnature ex ip̄o peccato originali. cuiꝰ eſt inordinata ꝯcupiſcentia vl̓ pugna carnis adſpirtū. fomes. neceſſitas moriēdi. et hmōi.Uoluit aūt deus iſtas penas remanere ptꝰbaptiſmū triplici rōne. ¶ Prima eſt ad manifeſtandū equitatē vl̓ infallibilitateꝫ diuini iudicij. vt .ſ. illa ſnīa quam dictauerat demorte Ade ⁊ poſteroꝝ eiꝰ. immobilis ꝑmaneret. Un̄ ab illa ſnīa nemo euadit. ¶ Secūda eſt ad oſtendēdū fructū paſſionis xp̄i.qꝛ ſi dn̄s curaret naturam et fomiteꝫ. filiusnaſceret̉ immunis a culpa. nec indige̓t regenerari a xp̄o deo. Ut igr̄ oēs paſſione xp̄iſe cogͦſcant egere. data eſt virtꝰ ſacr̄o baptiſmi a paſſione xp̄i. qd̓ ad hoc eſt ordinatū.vt penas remittat ꝑſonales: nō naturales.qꝛ remedium reſpicit ꝑſonam nō naturam.¶ Tercia rō eſt ad amplificādū meritū liberi arbitrij. qꝛ hmōi penalitates ad bonuꝫmultipliciter ꝓmouēt. licet em̄ ꝑ baptiſmūnō tollantur hmōi penalitates. tn̄ ꝑ ip̄m baptiſmum efficit̉. vt pene ſupͣdicte remanentes. nō dominēt̉ ī ꝑſonā: ſed magis ei ſubijtiant̉ et cedāt ī vtilitateꝫ eiꝰ. inqͣtū ſūt materia virtutis. et occaſio huīlitatis. et exercitij. hec Tho. ī. iiij. diſ. iiij. et Alexād̓. in ſūma ꝑte. iiij. ¶ Et nota ꝙ ꝙͣuis ſimplicit̓ loquēdo meliꝰ eſſet fomītē nō habere ꝙͣ habere. tn̄ ẜm quid .i. ꝙͣtū ad aliqueꝫ ſtatū hoīs.expedit hōi fomitē habere. ne in ſuꝑbiā elatōnis cadat. Et ꝓpter alias vtilitates ſupraaſſignatas Tho.Sciendum aūt ẜmᵐ. §. iiij.Hugonē cardinaleꝫ ſuꝑ. pͣs. xxxiij. ꝙ aīa inſcriptura ſacra ſumit̉ ml̓tipliciter. Et pͥmo quidem ꝓ toto homīe. vt ibi Leui. v. Sipeccauerit aīa .i. homo. et Exo. j. Erāt oēsaīe eoꝝ qui egreſſi ſūt d̓ femore Iacob. lxx.Nec em̄ aīe ſole egreſſe ſūt de femore Iacobſed cum corporibꝰ. ¶ Secūdo accipit̉ ꝓprie ꝓipſa forma ſubſtantiali homīs. que corpusinformat et viuificat Sapiētie. iij. Iuſtorūanime in manu dei ſūt .i. in ꝓuidentia et ꝓtectōne. et non tanget illos tormētum mortis .ſ. eterne. ¶ Tercio ꝓ potētijs aīe omībus. vt pͣs. ciij. Benedic anima mea dominoAnima auteꝫ nō oꝑatur niſi mediantibusſuis potētijs. Unde quaſi ſe declarās ſubdit.et pro id eſt. oīa que intra me ſunt .i. omnespotētie. intellectꝰ. volūtas. ſēſus. nom̄i ſct̄oeius. ¶ Quarto accipit̉ ꝓ aliqua potentia