CapitulumQuintum
Saluſtiꝰ eī ī li. de repub. inqͥt. Natura diuitiaꝝ et fame gl̓a fluxa atꝫ fragilis eſt. virtꝰclara eternaqꝫ habet̉. Igr̄ p̄clara facies magne diuitie adhuc vis corꝑis et oīa alia hucbreui dilabūt̉. Ingenua et egregia facinora ſicut aīa immortalia ſūt. It̄ ideꝫ ī catellinario ī vna or̄onū Iulij ⁊ Cathonis de penis aīaꝝ ſeꝑataꝝ diſſerit Iuliꝰ ceſar. Ualerius maximꝰ qͥ eque vt Saluſtiꝰ fuit romanus ſcriptor in. ij. li. c. j. indos meminit. qͦrūfemīe certāt mori cū maritis. vt ī alia vitacū eis fruātur. Iteꝫ ibi immortales eē animas mos galloꝝ approbat. qͥ pecunias mutuatas apd̓ inferos recept̉os ſe ſperāt. Deinde dicerē ſtultos. niſi idē bracati ſenſiſſētqd̓ pileatus pitagoras credidit. Idē li. iij. c.xx. et. c. xxxiiij. vbi clare hoc ponit. Ideꝫ vtpatꝫ ī pͥmo. c. de miraculis ⁊ ſomnijs. ItemLucan cordubēſis hiſtoricus nō poeta hocin pl̓ibꝰ libris teſtat̉. ¶ Magni viri hoc iditenuer̄t pagani. tn̄ qꝛ alios nō noīabo proiſta materia. Didimꝰ nāqꝫ rex bragmanorūad Alexādrū magnū ſic ſcribit. Quapropt̓nimiū vecordes vos ⁊ miſerabiles iudicamꝰqͥ originē vr̄aꝫ eſſe celeſtē nō ſuſcipitis. magnāqꝫ cū deo hr̄e cognatōeꝫ. Et iteꝝ in aliaepl̓a. Nos nō ſumus incole huiꝰ md̓i. ſꝫ aduene: nec ita ī orbe terraꝝ venimꝰ. vt in eolibeat ꝯſiſte̓ ſꝫ trāſire. ꝓperamꝰ .n. ad larempr̄iaꝫ. nullis delictoꝝ ponderibꝰ gͣuati. nll̓aqͥdeꝫ ꝯſcīe fronte ꝓgredimur. vt expediti acfaciles ſpaciū ꝓpoſiti decurramꝰ itineris. It̄Cirus maior rex. cū veniret ad morteꝫ. cōuocās filios ſuos (vt recitat Tulliꝰ in lib. deſenectute. ⁊ Zęnophon ph̓s ſcribit) ſic ait.Nolite arbitrari o filij cariſſimi mihi me cūa vobis receſſero nuſꝙͣ aut nullū fore. Necem̄ dū eſſeꝫ vobiſcū animū meū videbatis.ſed eū eſſe ī hoc corꝑe ex eis rebꝰ qͣs gerebāintelligebatis. eūdē igr̄ eē credite et ſi nullūvideritis. ¶ Ultimo ad ph̓os morales trāſeamus. Trimegiſtꝰ mercurius maximꝰ grecus ad Eſculapiū ſic ſcribit. Oīs hūana aīma eſt immortalis. It̄ ibidē loquēs de hoīe.Cū itaqꝫ aīaduerte̓t deꝰ eū nō poſſe oīm rerum eſſe diligēteꝫ niſi eū humano ꝯtegerettegumēto. texit eū corporea domo. Taleſqꝫoēs eſſe p̄cepit. ex vtͣqꝫ natura ī vnū ꝯfūdēsmiſcēſqꝫ. quātū ſatis eē debuiſſet. Itaqꝫ homineꝫ ꝯformat ex animi ⁊ corꝑis .i. externaet mortali nat̉a. vt aīal ita ꝯfor̄atū. vterqꝫſue origini ſatiſfacere poſſet. et mirari atqꝫorare celeſtia. ⁊ incolere atꝫ gubernare terrena. Iteꝫ Luc retiꝰ qui aliqn̄ videt̉ ſenſiſſeoppoſitum: tādeꝫ hos verſus ꝯpoſuit. Ceditidē retro de t̓ra qd̓ fuit an̄. In terrā ſꝫ quodmiſſū eſt ex ethris oris. Id rurſū celi fulgētia tēpla receptāt. It̉ Tulliꝰ li. quē d̓ ſomnoScipionis edidit paꝝ pꝰ pͥncipium: ſic ait.
Cōſtat certū eē ī celo diffinitū locū. vbi bt̄ieuo ſēpiterno fouēt̉. Et ſeqͥt̉. Hi viuūt quiē corporū vincl̓is tāꝙͣ e carcere euolauer̄t.Ur̄a v̓o q̄ dr̄ vita mors ē. Et ml̓ta ſil̓ia ī eobeꝫ libro. Itē Catho cupiditate vite immortalis ſeip̄m ꝑemit vt ad celū aſcēde̓t aīa eꝰvt ait Lactā. li. iij. It̄ Quītilianꝰ cā. iiij. ait.Siqͥs ſciat qͥs ſit finis bonoꝝ. q̄ vera felicitas. nūꝙͣ ſibi videbit̉ pͥuat̉a morte ꝑiturꝰ.It̓ anneꝰ Seneca li. de morte immat̉ a aꝑtehoc ꝓfitet̉. It̄ li. de nat̉ alibꝰ qtōibꝰ ī pͥn. Itēī epl̓a qͣrta. ī epl̓a qͥnta. et vbi inqͥt. Stoijciextimāt aīaꝫ hoīs ponde̓ magͦ ⁊cͣ. Et ꝯcludit itaqꝫ de illo .ſ. aīo: an poſſit immortal̓ eēhoc qͥdeꝫ certū hr̄ ibi diffuſe et bn̄. Itͣ ī. lxxxvij. loquēs de Scipiōe ait. Animū qͥdeꝫ eiꝰeē ī celo ex qͦ erat. ꝑſuadeo mihi. Idē ad Lucillū epl̓a. cij. Iā diſce Lucille ꝙͣ ſit naturale ī immēſū mēteꝫ ſuā extēdere. Magͣ et generoſa res eſt animꝰ hūanus. nll̓os ſibi poni niſi cōes cū deo termīos patit̉. Aliqn̄ tibinat̉e archana detegēt̉. diſcutiet̉qꝫ iſta caligo. ⁊ lux vndiqꝫ clara ꝑueīet ⁊cͣ. Lege aſtrologos etiaꝫ paganos ẜm qͦꝝ opīones Ambroſiꝰ marchobiꝰ ſr̄ d̓ ſōno Scipiōis ad hācſnīaꝫ r̄ducit. due ſūt porte ī zodÿaco .ſ. duotrępicha videlꝫ capricornꝰ et cācer. ꝑ qͣs aīenr̄e deſcēdt̄ de celo ⁊ pꝰ mortē corpoꝝ earūaſcēdūt. deſcēdt̄ qͥdē ꝑ cācꝝ: ⁊ iō d̓r porta deorū. qꝛ nat̉aꝫ immortalitatis deoꝝ hinc aſſequūt̉. Hīc gͦ cū deſcēdēdo veniūt ad leonēꝯditōnis fut̉e auſpicāt̉ exordiū. ꝑ cetera v̓oaīalia q̄ ſūt ſigͣ zodÿaci trāſeūtes: ꝑdūt cognitōeꝫ ſeu obliuiſcūt̉ eoꝝ q̄ habebāt ī celoqͣi ebrie ex viſis dr̄ſis. Ueꝝ cū aīa veīt ꝑ ſaturnū acqͥrit rōnatōis nat̉aꝫ et intelligētiāIn ioue videlicꝫ agēdi. In marte aīoſitatisardorē. In ſole ſentiēdi opinandiqꝫ naturā.In venere deſiderij et voluptatū motus. Inmercurio ꝓnūciādi ⁊ interp̄tādi vigorē. Inluna plātadi et auguriādi. Sic demū vt dicūt pꝰ mortē corporis ꝑ eaſdē reuertit̉ viaset ſigna. ¶ Redici ſil̓r hoc docuer̄t. Galienus ī li. de ſpermate inqͦt. Sicut lux ſolis q̄incorruptibilis ē ꝯplēs ſuū emiſperiū nll̓aꝫpatit̉ deciſionē vel diuiſionē. ſic et anima q̄incorruptibilis eſt. Itē in eodē. Sicut etiālumen ſolis qd̓ incorꝑale ē. ab aere et ab oīintelligētia oculorū ſeꝑat̉ ſine corruptōne:ſic aīa que incorruptibilis eſt ſn̄ corruptiōea corꝑe. ¶ Deſcendo vltimo ad naturalesph̓os. Pitagoras autē vt ait Pieroꝰ. primoꝯͣ Iouinianū: dixit. Primꝰ apud grecos immortales eſſe aīas qͥ etiaꝫ dixit aīas deſcendere de celo vt ſupͣ aſtrologi dixer̄t. Et ideolac pͥmo ſuggere. qꝛ ꝑ lacteū circulū tranſitdeſcendēs. et eſt ibi initiū imperij infernalisdn̄i. et ſupͣ totum ꝑtinet ad deum. vt recitatMacrobius vbi ſupͣ. Item Empedocles qu