Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
17
Einzelbild herunterladen
 

TerciumCapitulum

et rebꝰ et ꝑſonis. Partes v̓o potētiales ſuntręligio eſt circa cultū diuinū. Pietas eſtcirca honorē ꝑntum. Obſeruātia: eſt c̓careuerētiā et honorē ſuꝑioꝝ. Obedientia ēcirca impletōeꝫ p̄ceptoꝝ ſuoꝝ p̄latorū. Grā ē circa recognitōꝫ bn̄fitōꝝ debitā. Uindicatio eſt punitio recta delictorū ht̄autoritatē. Ueritas eſt in dictis et factisfallatie excluſio. Liberalitas eſt debitꝰ oſꝰreꝝ ī mediocribꝰ ſūptibꝰ erga ſe. familiā.indigētes pauperes. Amicitia ſeu affabilitas ꝯſiſtit ī humaniter ſe habendo et benigne alijs ī verbis et geſtis. Epÿcheia ſeuequitas ꝯſiſtit ī interp̄tando leges etdata maioꝝ. magis ẜm intētionē veriſil̓rcreditur legiſlatoris quam ẜm verba ī caſudubio. Fortitudo eſt aggreſſio debita arduoꝝ vbi etiaꝫ ſūt ꝑicula mortis firmapeſſio eoꝝ. Hec regulat potentiaꝫ iraſcibilēcirca audatiaꝫ et timores. Partes eiꝰ integrales ſūt due .ſ. aggredi ardua et difficiliaꝓportionata ſibi. et firmiter ī eis ꝑmanere.Sed ꝑtes potētiales ſūt. Magnanimitaseſt circa honores magnos .ſ. recte ſe haberead eos. non ambire nec vitare cuꝫ expedit.nec de eis ſuꝑbire. Magnificētia eſt circamagnos ſumptus debite factos. vt ꝓpter honoreꝫ dei edificare eccl̓ias et hmōi. vel ꝓpterbonū reipublice. Potētia ꝯſiſtit ī equanimiter ferendo aduerſa cōia vbi eſt ꝑiculuꝫmortis abſqꝫ animi deiectōne et triſticia inordinata. Circa ꝑicula mortis eſt fortitudo ꝑſeuerātia. que ꝯſiſtit in firmiter ꝓponēdopati aſpera et difficilia ꝙͣtocūqꝫ tꝑe ſint duratura. Temꝑantia ꝯſiſtit ī moderādolectatōnes corporeas et repellēdo eas ſūtꝯtra rōneꝫ. Et ht̄ regulare cōcupiſcibileꝫ ꝯͣdelectatōes ciboꝝ et venereoꝝ. Partes em̄integͣles ſūt. verecundia et honeſtas. Partes ſubiectiue ſūt. Abſtinentia ad cibos.Sobrietas ad potus. Caſtitas quo ad benerea. Que caſtitas ht̄ triplicē gradū .ſ.iugalem. vidualem virginalē. Partes em̄potētiales ſeu annexe ſūt. Manſuetudo quemoderat̉ iras. Clemētia ē diminutiua penaꝝ debitarū ꝯgruo tn̄. Aodeſtia habet ꝯponere hoīeꝫ in veſtitu. inceſſu. et vſuſenſuū. Studioſitas que ht̄ animū refrenare ab in ordīato appetitū exercitio cognoſcendi intellectualia vel ſenſitiua. Humilitas facit hoīeꝫ vera ſua cognitōe vileſcereet ſuꝑbiaꝫ fugat. Eutrepelia ſeu orbanitas facit hoīeꝫ in dictis vel factis ludicris ſeuiocoſis ꝯgruēt̉ ſe hr̄e: vt ſit nimis agzeſtis rigibꝰ. neqꝫ nīs leuis iocoſꝰ. Uirtutes theologice ſunt. Fides. ſpes. caritas ordināt hoīeꝫ ad felicitatē eternā. et hn̄tdeū obiecto immediato. Sꝫ dr̄ſimode.fides reſpicit deū vt ſūmaꝫ infallibilē veri-

tateꝫ cui innitit̉. aſſentiēdo mēte his ſuntab eo reuelata in ſcripturis. Spes reſpicitdeū oīpotēteꝫ valentē ei ī oībꝰ ſuffragari. īnitit̉ expectādo ab eo eterno p̄mio coronari et grāꝫ et veniā penitēdo ſibi impartiriſua liberalitate. Caritas reſpicit deū ſūmūbonū. ꝓximū at̄ diligit ꝓpter deum: qꝛ deushoc vult. et qꝛ factꝰ eſt ꝓpter eūdeꝫ finē .ſ. adfruēdū deo. Dona ſpūſſancti ſūt q̄dā virtutes ꝑfectōres v̓tutibꝰ cardinalibꝰ. Sꝫ excellentiores eis ſunt theologice hn̄t hoīeꝫreddere defacili mobilē ad ſequēdū inſtinctꝰet motōnes ip̄iꝰ ſpūſſācti. Et ſūt ſeptem. excludētia quādaꝫ abaptationē ſepteꝫ vitiaſ. timor excludēs ſuꝑbiā. pietas inuidiā. ſcīairā. fortitudo accidiā. ꝯſiliū auaritiā. intellectus gulam. ſapientia luxuriam.Mechanica aūt ar.§. iij.dr̄ a mechor mecharis: qꝛ qͣi intellectus ibiadulterat̉. principaliter ſit creatꝰ ad ſpiritualia intelligenda et in ip̄is mechaniciscirca factibilia verſēt̉. Et ht̄ ſeptē ſpecies .ſ.Lanificiū. Armaturā. Nauigatōneꝫ. Agriculturā. Uenatōnē. Aedicinā. Theatricā.Ad hāc .ſ. mechanicā oīm reꝝ fabrica concurre̓ videt̉. hūanis neceſſitatibꝰ inueniūtur grata cōmoda nccͣia. Lanificiū ē prīaeiꝰ ſpēs ad quā ꝑtinet oīs oꝑatio nendi. retorquēdi. cōſuēdi. quicqͥd fit inſtrumēto. colo. fuſo. acu. pectine. calamiſtro. girgilo. alabro. in materia lini. lane. canapi. Et ſb̓ eisoīs vſus flecoꝝ. filtroꝝ. ſagorū. ſagmatum.ſportaꝝ ⁊cͣ. Armatura duas habꝫ ſpēs .ſ.architectonicam et fabrilē. Architectonicadiuidit̉ ī cemētariā et carpētariā. Fabriliī maleatoriā et effuſoriā. Edificioꝝ tres ſūtꝑtes diſpoſitio. ꝯſtructio. venuſtas. Porro fabrilis ferraria duabꝰ rebꝰ ꝯſtat .ſ.tis et flāma. Agricultura quatuor habetſpecies .ſ. aruū ſeu agꝝ ſatōnibꝰ deputat̉.Conſitū qui nemoribꝰ cōſtat: vt ſūt vineta.oliuēte. pomeriuꝫ. Paſcuū: qui paſcuisſtat. vt prata. Floridū: vt hortū et roſarij.Cultura igit̉ multiplex eſt. Cinis .i. incēdiū qd̓ ager inutilem humorē exudat. deindearatōis int̓miſſio. Stipulaꝝ incēſio. Stercoratio. Batio. Ochatio. Rūchatō. Gn̄ colendi agri qͣtuor rebꝰ ꝯſtat .ſ. aere. aqua.terra. induſtria. Oportet .n. vt eis locis qͦscole̓ deſtinab̓ aer ſit ſalutaris clemens. aqͣſalubris facil̓. vel ibi naſcēs vl̓ ad vota. vl̓ymbre collecta. t̓ra v̓o fecūda etſi incōmoda. In vitibꝰ putādis tria cōſiderāda ſūt .ſ.fructuuꝫ ſpes ſucceſſa. materies. locꝰ ẜuetac nutriat. Uenatio tres ht̄ ſpēs .ſ. ferināaucupiū. piſcariam. Ferina fit ml̓tis modis .ſ. retibꝰ. pedicis. laqueis. precipitijs. arcu. iaculis. cuſpide. andagine. pēnaꝝ odore.