Cui particule corporis primo cōuenit motus

Nam in ordine vniuerſi celi ⁊ mūdi ſcit̉ nihil eſſe motusprincipiū niſi quod cōtinue mouet̉. ſil̓iter aūt erit in ordine omniū organoꝝ animaliū nihil eſſe principiuꝫ motuset alioꝝ operū niſi quod ſuo mō continuū habet motuꝫ.Scit̉ aūt hoc nihil eſſe cor ip̄m. Preterea cum motusanimaliū ſit de dextro in ſiniſtrū. conuenientiſſime referiad mediū inter dextrū ⁊ ſiniſtrū. hoc autem nō eſt niſi coqm̄ licꝫ declinet parūper ad ſiniſtrū. tamē hoc nō fit niſi ꝑaccidens. vt ſcꝫ a nocumētis epatis que aſcendūt ad dextrum ſubducatur ⁊ etiā ſiniſtrū aliquantulū calefiat. qꝛex abſentia epatis calidi et p̄ſentia ſplenis frigidi aliter infrigidaret̉. Harū autem duaꝝ ſectaꝝ. medicoruꝫ vulgusẜm plurimū rōnis expers eligit viam Platōnis. phiſicorum aūt peritiſſimi cōſenſerūt in viam peripateticoꝝ dicentes cor eſſe principiū ⁊ vite et ſpiritus ⁊ ſenſus et motus ⁊ omniū eoꝝ que fiunt in corpore. Quibus ſic notatis reſpondendū eſt ad queſitū per hanc concluſionē ꝙprimo virtus motiua cōuenit cordi ⁊ ex cōſequenti mēbris alijs. quoniā ſpiritus primū eſt quod poſt cor mouercum motū ſit. Sicut autē dicimus ſpiritus eſſe directosad cerebrū. ⁊ ibi determinari in organis ſentiēdi ad hocꝙ fiant ſenſitiuis adminiſtrantes et p̄ſentantes formasſenſibiliū Ita videtur hic dicendū ꝙ in veritate ⁊ ineuitabiliter cōcluſum eſt cor eſſe motus principiuꝫ. ſed tamenſpiritū extendi ⁊ retrahi ꝑ neruos cerebri ad ip̄ius cerebri poſteriores partes ⁊ cellas. ⁊ ibi induere formā ſpirituū motiuoꝝ pleue. ⁊ ibi ab illa parte ſentiuntur extendinerui ⁊ chorde ad ipſius motus perfectionē. Nec videt̉cōtradictio in verbis antiquoꝝ. quoniā ipſi peripateticioptime concludūt cor eſſe principiū primuꝫ inter organaanimalis motus. proximū aūt ⁊ determinatum eſt poſterior pars cerebri que per ſpiritum illuc protenſum mouetur a corde. motor aūt non ſemꝑ ad ſe ducit immediateligamenta ⁊ chordas mouentes. ſed ad locum vbi cōuenienter fit motus. quoniā ſi vie iſte om̄es ſingulatim peruenirent ad cor vna impediret aliā. ⁊ ideo cum ſubſtātialiter oriant̉ a corde deriuant̉ ad cerebrū. ⁊ inde diuiduntur per corpus vt totum per muſculos moueant. Corem̄ eſſe principiū neruoꝝ oſtendit ipſa eius duricies quenon eſt aliunde cauſata niſi quia ex carne neruoſa tota eſtcauſata ſubſtantia cordis plus qͣꝫ caro alicuius alteriusmenbri. Ex ſubſtātia ergo cordis deriuant̉. licet hoc medici dicere videātur. Unde ẜm Areſtotelē in libris animaliū tam vene qͣꝫ nerui deriuantur a corde. ſicut et arterie. ⁊ quicqͥd eſt alioꝝ in corpore. Huius aūt talē poſſumus aſſignare rōnem. Scimus em̄ ꝙ om̄is diuerſitasque eſt in organis animaliū eſt propter diuerſitatē particularū ſeu poteſtatū anime. oportet ergo ꝙ talis ſit ordoorganoꝝ ad vnū aliquod organum. qualis eſt ordo potentiaꝝ anime ad vnam anime ſubſtantiā ex qua fluunthmōi potentie. aliter em̄ vt dicit Auicēna. nec anima neccorpus eſſet vnū. Cum ergo manifeſtū ſit animā eſſe incorde. videtur omniū organoꝝ eſſe relatō ad cor. ſicut adprincipiū primū. Principiū qͥdem primuꝫ eſt ex quo ſuntalia. ⁊ ipſum non ex alijs. Caput enim ſcimus creſcere exalijs menbris. ⁊ quaſdā partes capitis vltimo cōpleri ingeneratione. Cor autem ſic diſpoſitū eſt ꝙ non ex aliquoalioꝝ menbroꝝ. oportet ergo eſſe principiū motus. ⁊ vire ⁊ ſenſationis ⁊ omniū alioꝝ operum vite. Sed ſicut pͥma ſemꝑ vniuerſalia ſunt ⁊ confuſa ⁊ indiſtincta ⁊ indeterminata. determinant̉ aūt quando applicant̉ ſecundis.Ita eſt de iſtis viribus ⁊ motibꝰ ꝙ videlicet non habe-

ant plenam determinationē ⁊ diſtinctionem ẜm ꝙ a corde procedunt. ſed applicata alijs organis principalibꝰ accipiunt formas ⁊ virtutes illoꝝ. ⁊ ex his diſtincta determinatas habēt oꝑationes. Et ideo ſentiendi oꝑatio dicitur ꝑfici in prima parte capitis. ⁊ mouendi in vltima ſiuepoſteriori parte capitis eiuſdē. ⁊ naturaliū virtus diciturꝑfici in eꝑate. formatiua vero in teſticulis. Sic aūt dicendo ꝑ conformitatē reſpōdent ea que microcoſmi ſunt eisque ſunt macrocoſmi. quoniā eſſe nature quāto altius refertur ad principia mūdi eſt indiſtinctius ⁊ ſimplicius. ⁊deſcendendo per principia mouentia ad eſſe. que tn̄ om̄ianon principiant niſi virtute primi. accipiunt diſtinctiōemet quādā oꝑatōem. Aliter em̄ vt videtur fruſtra eſſꝫ locus inuentus ſecūdoꝝ. ſi ⁊ eſſe eoꝝ ⁊ diſtinctōem acciperent ea que ſunt a primo vniuerſitatis motore. Propteraliud em̄ eſt ſcd̓m. ⁊ ꝓpter aliud terciū. ⁊ ſic deinceps. Eteadem rō eſt de menbris pͥncipalibꝰ in corporibꝰ aīaliumSecūdū em̄ aliqͥd ꝯfert addens ad id qd̓ initiauit pͥmūet terciū iterū aliqͥd addit. ⁊ ſic deinceps. donec id qd̓ ꝓcedit in opus vtiliter ⁊ ſufficienter diſtinctuꝫ ⁊ determinatū ſit. Per hoc em̄ patꝫ ſolutio omniū eoꝝ q̄ in pͥoribꝰgenerabant dubitationemOctauum dubium eſt.Quot ſunt genera paſſionū omniū mouentiū animaliuꝫSol̓o ẜm Alb̓. in ꝯmētario ſunt duo principalia ſcꝫtriſticia ⁊ delectatio. q̄ ſunt finales paſſiones appetitꝰ cōcupiſcibilis. Ad illas em̄ cetere paſſiones cōcupiſcibilis.puta amor odium deſideriū ⁊ fuga reducūtur. ⁊ qꝛ iraſcibilis eſt ꝓpugnatrix concupiſcibilis. in concupiſcibilem finaliter ordinatur. ideo nō ſunt paſſiones iraſcibilis finales ſimpliciter. ſed in iſtas nominatas finaliter ordināturSicut em̄ ſe hꝫ potētia ad potentiam ita paſſio ad paſſionem. appetitus autē concupiſcibilis eſt finis iraſcibilis.ideo paſſiones qͥnqꝫ iraſcibilis in finales paſſiones q̄ ſteipſius ꝯcupiſcibilis ordinātur. Licꝫ gͦ ſint vndecim paſſiones. ad duo tn̄ genera dicta reducibiles ſunt. Et qꝛ ſine noticia paſſionū hmōi nō bn̄ p̄t haberi intellectꝰ motuū aīaliū. qm̄ paſſiones noīate multipl̓r variāt cor. ideovt in motu eo pleniꝰ intelligamꝰ naturā motꝰ aīaliū expedit parū tractare de paſſionibꝰ. Pro qͦ inciditNonum duptum.Quid ſit paſſio aīalis de qua ſermo. Pro ſol̓one notādum. ꝙ hic non eſt curandum quid paſſio ſit ẜm eſſentiaꝫet formalem definitionem. de qua ad moralem philoſophiam determinare pertinet. ſed potius quid ſit materialiter vel cauſaliter hoc querendum eſt. ẜm ꝙ per paſſionem diuerſimode habitudinatur cōplexio cordis ẜm ꝙAndronicus peripateticꝰ dixit omnia in motibꝰ cordisperfici conſtrictione et dilatatione. quos motus greci ſyſtolem ⁊ dyaſtolem vocant Secundo notādum eſt ꝙomnis ſenſus diſſimilitudine perficitur. Quando em̄ organū rei ſenſibili aſſimilatum eſt tūc nō ſentitur ampliuset ideo contingit ꝙ ethicus non ſentit calorem ſuum. cūtamen maior ſit aliquando qͣꝫ febricitantis. Cauſa auteꝫhuius eſt. quia calor ethicus infuſus eſt menbris factushabitualis. ⁊ ideo non ſentitur. qd̓ et nomen eius oſtēdit.quia ethicum morem ſonat vel conſuetudinem. Febricitantis autem calor eo ꝙ circūſtat menbra ſentit̉ multum