De motu cordis. et cauſa motus pulſus eiuſdem
ipſius. ⁊ extinguit calidū ⁊ ſic inducit mortē Si aūt mouet̉ ex motu frequēti acuitur. qui cū circūdātis medij calore educit humidum. inducit ſeniū? Sexta cauſa ē qꝛ cuꝫaīal nō poſſit vacare a motibꝰ animalibus qui exercēturꝑ animales ꝟtutes. ſicut ſunt imaginari ſentire cogitare⁊ hmōi. etiā illi diſtrahēdo ad exteriora ſpūum ⁊ caloreꝫpaulatim reſoluūt humidū ⁊ inducūt ſeniū His ergo decauſis inducitur neceſſario ⁊ ineuitabiliter ſeniū in corporibꝰ animatoꝝ Quidā autē addiderūt his cauſis cauſaꝫtēporis. propt̓ hoc ꝙ dicit Areſto. iiij. ph̓icorū tēpus perſe fore cauſam corruptionis. ⁊ ꝑ accidēs ipſius generatōnis Sed hec ph̓i dicta nō intelligūt Tempus em̄ non eſtcauſa corruptōis ꝑ ſeipſum. ⁊ tamē non ſequit̉ ꝙ ꝓpter hͦꝑ accidēs ſit cauſa corruptōis. qꝛ eſt cauſa corruptiōis eoꝙ in tꝑe ꝑ motū qui nō accidit tēpori. ſed eſt eius ſubſtātia vel cauſa hoc mō quo poteſt habere eſſentialē cauſamcū ſit accn̄s qd̓ debiliſſimū eſt inter omnia que habēt eſſeMotus em̄ cū ſit cauſa mutationis eorū que ſunt. facitdiſtare omne qd̓ ſub ipſo ē a ſuis pͥncipijs primis. ⁊ cumelōgauerit ille diſtātia ꝑ modū qui dictꝰ ē in gradibꝰ etatū. faciet diſtare omne generatū a pͥmis pͥncipijs vite. ſcꝫcalido ⁊ humido ẜm ꝙ ſunt cē generatōis vite. ⁊ ſic ⁊ nōalit̓ tꝑus ē cā corruptōis ⁊ ſenectutis ⁊ ſenijRia autem accidētia circa cor. que videntur eandem naturā habere. hn̄t ātnō eandem ſaltus et pulſus et quod reſpiratōnisPoſtqͣꝫ ph̓us on̄t infrigidationis cauſam in animalibus In hoc 3º ⁊ vltimo tractatu redit ad declarādū qualiter fiat infrigidatio. Et qꝛ infrigidatio accidit proptermotū cordis vel alicuiꝰ particule iuxta cor. aſſignat cauſam motuū accidētium vniuerſaliter circa cor Et diuiditur in tria capitula In primo aſſignat cauſam motus ſaltus ipſius cordis In ſcd̓o dat cauſam motus pulſus. ibiAccidēs autem In 3º dat cauſam reſpirationis. ibi. Reſpiratio Primū capitulū ſubdiuidit̉ in duas partes In pͥma ponit cauſam. ſcd̓o manifeſtat eā. ibi Etenim timētesPrima ſubdiuidit̉ in duas particulas. In quarū primaproponit intētum In ſcd̓a exequitur intētōnem ſuam ponendo cauſam motus ſaltus ipſius cordis. ibi. Saltusquidem Quātum igitur ad primā dicit ꝙ tria ſunt accidentia circa cor ſcꝫ motus ſaltus. modus pulſus. ⁊ reſpiratio. que etſi videant̉ habere eandē naturam tamē nō habent eandē in veritate Uidētur quidē eandem habere naturam quia fiūt per modum eleuationis ⁊ dep̄ſſiōis. nōtamē eandem habēt naturam quia fiūt a diuerſis cauſisEt preterea ſaltus cordis innaturalis ē. alij aūt duo motus ſunt naturalesSaltus quidē igitur eſt conſtrictio calidiquod in ipſo propter refrigerationem ſuperfluificam aut contabeſcitiuam vtputa infirmitateque vocatur ſpaſmos. et in alijs infirmitatibꝰet timoribusIn hac ſcd̓a particula aſſignat cauſam motus ſaltus ipſius cordis dicēs ꝙ ſaltus cordis non ē aliud qͣꝫ ꝯſtrictocalidi in corde exiſtētis. ⁊ hoc propter refrigerationē ſuperfluaꝫ aut mortificatiua ſeu tabefactiuam ſicut acciditin infirmitate que dicitur ſpaſmus ⁊ in alijs īfirmitatibꝰet timoribus.
Etenim timentes infrigidantur ẜm ſuperiora. Calidum aūt fugiens contrarium facit ſaltum in paruū et ſtrictum ita vt aliquando extinguantur animalia. et moriantur animalia.propter timorem et propter paſſionem egritudinalem.Hic ꝯn̄r manifeſtat cauſam illius motꝰ dicēs ꝙ timētes infrigidant̉ in ꝑtibꝰ exterioribꝰ. Timor em̄ nō ē aliudqͣꝫ turbatō cauſata ex apprehēſione mali futuri. ꝯtriſtantis ſcꝫ vel corrūpētis Et ideo ꝯtingit ꝙ in timētibus calidū a ꝑtibus exterioribꝰ reuocet̉ ad interius a frigore ꝓpellēte. vnde qn̄qꝫ ꝯtingit ventris diſſolutō vel iūctura Calidū aūt ſic cōſtrictū a frigido in ꝑuū locum facit quēdaꝫſaltū in ꝑtibus inferioribꝰ. ⁊ ꝯtingit aliqn̄ ita ꝯſtringi calidū vt extinguant̉ ⁊ moriant̉ animalia ꝓpter timoreꝫ Siem̄ frigidū fuerit excellens ita vt calidum expellat. ⁊ nonexpellatur rurſus frigidum a calido. tunc ipſum calidumextinguitur. quo extincto moriuntur animalia Cōtingitetiā ꝓpter paſſionē egritudinis calidū ſic repelli ⁊ extīgui⁊ ꝑ ꝯn̄s aīalia moriAccidēs aūt pulſatio cordis quoniā ſempervidetur faciens continue. ſimilis naſcentijs eſtque faciunt motum cū dolore propter preter naturam eſſe ſanguinis permutationem. Fit autem vſqꝫ quo vtiqꝫ ſanies fiat digeſtus. Eſt autem ſimilis bullitioni hec paſſio. Bullitio aūtfit ſpūmoſo facto humido a calido. eleuant em̄propter ampliorem fieri molem. pulſatio aūtin naſcentijs quidem. ſi non ſpirauerit ſpiſſioris facti humidi putrefactio. bullitioni autemexcedentia per oriſontes.In hoc ſcd̓o capl̓o aſſignat cām motus pulſus. Et diuiditur in duas partes Primo facit qd̓ dictū ē. Secūdorecapitulat ibi Reſaltatio Prima pars ſubdiuidit̉ in duas particulas In pͥma ponit ſimile In ſecūda adaptat ibiIn corde autē. Quantū ad primam partē dicit ꝙ motpulſus qui cordi accidit. ⁊ fit cōtinue aſſimilatur motuinaſcēciarū Fiunt autem naſcentie ex cōgregatione humidi indigeſti. que quidem fit propt̉ oppillationē vel propt̓ſuꝑfluitatem. vel propter cauſam attrahētem ad locumaliquē illud humidum Cum autē illud humidum groſſum ⁊ indigeſtum ē congregatum calor naturalis agit inillud humidum digerēdo ⁊ reſoluendo aliquid de illo inſpiritū. qui ſpiritus pulſat ad exterius. ⁊ deinde regreditur ad interius. ita ꝙ motus egreſſus ⁊ ingreſſus fiat cūdolore. cuius cauſa ē quia fit ille motus ſanguinis preternaturam cū ꝑmutatione quadam intenſōnis eiuſdē. Durat autē motus ille donec ⁊ quouſqꝫ ſanguis fuerit digeſtus ⁊ in ſaniē conuerſus Eſt autem motus ſeu paſſio huiuſmodi ſimilis bullitioni que ſcꝫ accidit quando caliduꝫagit in humidū ⁊ reſoluēdo ipſum inſpiritum qui ad exteriꝰ mouet̉. Ille nanqꝫ ſpūs qꝛ appetit maiorē locū. iō adexteriꝰ mouet̉ extēdēdo illud humidū quēadmodū accidit in bullitiōe. Iſte ꝟo motus qͥ fit in apoſtematibꝰ ſeuin naſcētijs duobꝰ modis ceſſat Uno mo ꝑ expiratōnemqn̄ humidū ē viſcoſuꝫ. ⁊ ꝑtes ille in qͥbꝰ ē apoſtema ſuntrare. ⁊ calidum potens eſt reſoluere. tunc em̄ expirat tota
P iij