Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liberde longitudine et breuitate vite

retētiuo qꝛ vapor ex ſicco reſolutꝰ bene retinet imaginesideo ex parte ſiccitatis etiam bene retinet imagines Similiter frigidum cōplexionale in eis repertum etiam facit ad bonam imaginum retentionem. Uerū tamen nullum horum eſt cauſa multiplicationis imaginum ſuntin melancholicis. ſed ſunt cauſa retentionis bone. Imaginatio autem eſt cauſa multitudinis imaginum in ip̄ispropter facilimum eius ad omnis impreſſionis et alterationis motum. Ex his ergo coniunctis melancholiciſunt multarum imaginum et multipliciter in eis permanent. et ideo fere omnes melancholici amentias patiurtur Propter multitudinem ergo imaginū quas bene ordinate retinent ſtudioſi ſunt et bene ad futurorum diuinationem diſpoſiti. Sunt enim quaſi ab exteriorum ſenſuum operationibus ſtupidi. et foris minus turbāturſed magis quieſcunt. interiorum ſenſuum operationibꝰdediti Unde d̓t. p. ī libro de ꝓblematibꝰ melācholiciſunt ſtudioſi precipue ſi patiantur melancholiam que excholera per incinerationem facta eſt. Illa enim fumoſaeſt ſicut vinum rubeum et eſt multum retentiua phantaſmatum circa que profundatur intellectus.Ui celimuprimū dubiūQuare a forma celeſtis ordinis potius mouentur afficiuntur homines in nocte qͣꝫ in die. Solutio. Propt̓duas cauſas vt dicit Democritus. Prima qꝛ licet magis ſpiſſus ſit aer noctis qͣꝫ diei. propter frigus tamē aernoctis circa ſomniantem. quietus magis eſt qͣꝫ aer dieiStrepitus enim et tumultus circa homines multasceptiones impediunt. Cuius ſignum eſt ſonus cāpanarum et tubaruꝫ remotius auditur de nocte qͣꝫ de dieUerūt ni vt notat Albertus Tempeſtas vel venti parūvel nihil impediunt tales motus defluxiones quibusafficitur homo a celeſti forma or lumine fluūt. motꝰquo ſic mouentur a forma celeſti eſt ſpiritualis ſicut et eſſe forme ſic cauſaliter fluētis Tale aūt eſſe parum aūt innullo diſſipat̉ a vēto vl̓ tēpeſtate. Secūda cauſa eſt quiatūc plerūqꝫ homines dormiūt ſenſus ab exterioꝝ ſenſuum ſtrepitu clauſos habēt vnde dormiētes paruos motus intrinſecus plus ſentiūt qͣꝫ vigilātes Intrinſecus dico qꝛ extrinſecus corpora dormiētiū frigida ſunt ligatareponūtur aūt ille forme ad interiꝰ Quia naturales ſuntde fluxiones luminis in ip̄is ſpiritibꝰ ideo protrahunt̉ad intus. Et qꝛ eſſe celeſte magis oībꝰ alijs intrinſecusefficit̉. inde venit ad corpora corꝑm mixtiones. hoc em̄formatiuū ē. et oībꝰ alijs vtens pro inſtrumētis Hi ergomotus quibꝰ mouet celeſtis forma eos ſomno depreſſiſunt vl̓ alias vtcūqꝫ vigilāt. faciūt phātaſmata apparitiones varias diuinatiuas ẜm. xiij gradus ſupͣ tactos.Finis libri de ſomno et vigilia

Liber de longitudinebreuitate viteEeo autem quod eſt hec quidem eſſe longe vite animalium. hec autembreuis vite et de vite vniuerſaliterlongitudine et breuitate conſiderādum cauſasIſte eſt quartus liber ꝑuoꝝ naturaliū. intitulatus delōgitudine breuitate vite. Qui pͥma ſui diuiſione diuiditur in duos tractatus. Primus ē p̄ambularis. ponēsquedā deſeruiētia ad ꝓpoſitū Scd̓s tractat cauſas lōgitudinis breuitatis vite. Scd̓s ibi Erūt aūt. Primustractatus ſubdiuidit̉ in duo capl̓a. In primo ponunturquedā p̄ambula principali ꝓpoſito deſeruiētia. In ſcd̓oſoluit quaſdā dubitationes. Scd̓a ibi Propter qd̓ etiāPrimū capl̓ꝫ rurſus ſubdiuidit̉ in duas ꝑtes. In primaoſtēdit ꝓemialiter de quo ſit dd̓m. In ſcd̓a ponit q̄damp̄ambula Scd̓a ibi Sūt aūt hn̄tia differētiā Prima aūtꝑs ſubdiuidit̉ in tres ꝑticulas In pͥma aperit intētū ſuum reſpectu dicēdoꝝ In ſecūda oſtēdit modū ꝓcedendiIn tercia dat ordinē huius libri ad alios libros naturales Scd̓a ibi Principiū aūt. Tercia ibi De ſomno. Quā ad pͥmā ꝑticulā dicit. p. nūc reſtat ꝯn̄ter videndumdeeo quare hec inter aīalia ſunt lōge hec breuis vite ſolū de lōgitudine et breuitate vite aīaliū vidēdū eſtSꝫ vl̓r oīm viuētiū que ſcꝫ ſit cauſa longitudinis breuitatis vite in ip̄is.Principiū aūt cōſideratōis neceſſariū pͥmoex eo ē dubitare de ipſis em̄ eſt palā vtꝝalteꝝ aut idē omībꝰ animalibꝰ et plātis eiusqd̓ eſt hec qͥdem eſſe lōge vite. hec aūt breuiset plātaꝝ. has qͥdē pauci tꝑis. has aūt multūdurabilē habere vitā. Adhuc aūt vtrū eadēlōge vite que ẜm naturā ſana natura ꝯſtātiumaut ſeꝑata ſūt et qd̓ breuis vite lāguoroſū. Autẜm qͦſdā qͥdē lāguores appropinquāt lāguoroſa ẜm naturā corꝑa his que breuis vite. ẜm qͦſdaꝫ aūt nihil ꝓhibet lāguoroſos eſſe longe viteexiſtentesIn hac ſcd̓a ꝑticula ponit. p. modū ꝓcedēdi dicēsmodꝰ ꝓcedēdi in hac materia de lōgitudine breuitatevite erit per dubitationes. Cuius cauſam aſſignat. Qꝛ eſt certum in primis An eadē ſit cauſa lōgitudinis etbreuitatis vite in oībꝰ aīalibus et oībus plātis. Secūdoetiam aſt certū An inter viuētia que conſtant in natura. ea que ſunt lōge vite ſint ſaniora. et breuis vite ſintſunt lāguida. vel ſint ſeparata hec. ita ea ſūt breuisvite ſint ſana. lāguoroſa ſint lōge vite Uidētur em̄ que lāguoroſa eſſe breuis vite quedā lōgioris viteDe ſomno quidē igitur vigilia dictum eſtprius. de vita aūt morte dicendum eſt poſterius. Similiter autem de languore et ſanitatequantum adiacet naturali philoſophie. Nuncautem de cauſa eius quod eſt hec quidem eſſe.

L iij