De motibus animalium

vel tria. ⁊ qūo vnū vel duo vel tria in libro de aīa dictū ē.Septimum dubium eſtCui particule corporis pͥmo cōuenit motus. cum em̄ ſitde cōibus anime ⁊ corporis oportet ꝙ ſicut inquiſitū eſtcuius ſit facultatū anime. Ita etiam inquirendū eſt cuiparticule ſit corporis. Pro ſolutione nota ꝙ valde diuerſificantur ſuper hac queſtione qui de phiſicis ſcripta reliquerūt Galienus em̄ ⁊ ſequaces eius poſterius capitis (vbi nūcha deſcendit a cerebro) id quod mouet exparte corꝑis primū eſſe dixerūt ꝓpter quinqꝫ cauſas Prima quia vbi eſt virtus et facultas anime ibi videt̉ eſſe pͥmū organū mouendi. ſed cum ſenſitiua ⁊ intellectiua ſintſole mouentes operentur qͣꝫ in capite. videt̉ ꝙ in capiteſit primū organuꝫ motus. Anterior em̄ pars humida eſtvalde ⁊ mollis. ꝑ hoc cōpetens ſigillationi formaꝝ ſenſibiliū in ſenſibꝰ. Motus aūt cū ꝑ humida ⁊ mollia explerinō poſſit eo ꝙ illa tracta a motore reſoluerent̉. opꝫ ꝙ exoppſito ſit diſpoſita āterior ꝑs capitꝭ. Erit gͦ ſic poſteriorpars capitis principiū motꝰ ex ꝑte corꝑis ſiqͥdem ſicco ꝑficitur motus ſaltem ꝓgreſſiuus magis qͣꝫ humido. motum aūt dico ꝓgreſſiuū qui eſt motus animaliū. Secunda ratio. diuerſaꝝ virtutū ⁊ ſubalternatim poſitarum diuerſa ſunt organa. cū ergo motiua ⁊ ſenſitiua ſint diuerſevirtutes et non ſubalternatim poſite. habebūt organā diuerſa. ⁊ cum eedem mouētes. ⁊ apprehendētes ſubiectūoportet ꝙ ſint vicine. ⁊ ideo apprehendentibꝰ anteriꝰ capitis. motiuis aūt poſterius attribuūt. Tercia rō ſumpta ex rationibꝰ anatomie. qͥa cum diuidit̉ corpus neruimotiui om̄es cōtinuati videntur aūt ad nucham que eſtvicarius poſterioris partis cerebri ex qua deſcendit autad poſterius capitis. Quarta ratio ſumitur ab expertishoc modo. Nam mollificātia neruos motiuos ⁊ infrigidantia que ſtupefaciunt ⁊ immobilitāt neruos motiuoset reſoluunt. deſcendūt a poſteriori parte capitis. ⁊ cumibi tangūt neruos tollitur motus a mēbris ⁊ fiunt contracta. Relinqͥtur ergo ꝙ illd̓ ſit principiū motus in totocorpore. Quinta ratio Inciſis aliqͥbus neruis. animaliacōtractionē ⁊ immobilitatē incurrunt quorundā menbroꝝ. quod nō eſſet niſi ibi eſſet primū motus principiuꝫEt eandē hāc ſententiā videt̉ tenuiſſe Plato. Qui ſicutnarrat Apuleius in libro de platōnis dogmate totū hominē in vultū eſſe dicebat eo ꝙ omēs alie virtutes originaliter erant in capite. ⁊ p̄cipue motiua que mouere habet ꝑ imperiū. vnde iuſtū eē dicit hanc arcē corꝑis tenereſicut ⁊ in mūdo quecūqꝫ ſuꝑiora ſunt. inferioribus habētimꝑare. Addunt autē qͥdam ſicut Raſis ⁊ alij indirecteargumētantes ꝙ ſi cor vel ep̄ar eſſet principiū motiuumtūc deberēt ab ip̄o et ad ip̄m inſtrumēta motus deriuariHoc autem non eſt verum eo ꝙ in hoc eſſet maximū nocumentū. quoniā extendendo neruos et oſſa frequentercōmoueret̉. ⁊ ſic forte a baſi ſua ſolueret̉. ⁊ hoc induceretmortē. Qd̓ cōfirmatur experimēto naͣm cadētes. vel percuſſi in poſterioribꝰ capitis. ſtatim obrigeſcūt ⁊ incurrūtmenbroꝝ immobilitatem. Cōſentiunt autem om̄es iſtiPlatōni queꝫ fere om̄es antiqui ſequebant̉. exceptis admodū paucis qui cōcupiſcentiā et appetitū poſuerunt ineꝑate eſſet anqͣꝫ in inferno alui. audaciaꝫ ſeu iraſcentiamin corde. rōem aūt om̄ia ad nutum mouentē cum omnibꝰſibi deſeruientibꝰ dixit eſſe in cerebro. Et propter hoc caput dixerunt eſſe ſphericū vt organuꝫ motus in aīalibus

etiam in figura videret̉ congruere corporibꝰ que pͥmo inceleſtibus mouent̉. ⁊ ſunt cauſa motus inferioꝝ. eſſe autem diſtinctum dicunt ipſum caput vt motiua principiaarcem tenerent imperātia ⁊ altrinſecus diſtribuerenturillis deſeruientia. An̄ equidē ea que motū eſſe faciendumvel nō faciendū eſſe denūciant. Retro ea que mādant exequutionē eiſdē. Quidā aūt ſocraticoꝝ ph̓oꝝ addūt ꝙ ſiattribuat̉ principiū motus animaliū cordi in quo eſt iraſcētia. vel epati in quo ē latebroſa ſedes libidinū. nunqͣꝫ eēhunc motu niſi inordinatū. cauſa aūt omnis inordinationis in motibus eſt quādo hec pͥma mouent ⁊ non ratio.Tunc aūt dicūt motus ordinatos quādo deſcendūt abarce dignitatis. hͦ eſt a ſe de rōis in capite. Om̄e aīal aſſerunt quandā cognitionis ſcintillā habere in capite. que ēcā ordinatōis motuū ſuoꝝ ẜm nature exigētiā. qͣꝫuis nōhabeant rōnem. Addūt aūt predictis his ꝙ leſiua arcisin capite faciunt inordinationē. nō autē leſiua in corde vl̓in epate. Cordiaci em̄ ⁊ epatici motus habēt ordinatosnō aūt hi qͥbus corrupta eſt media cella capitis quā logiſticā prius Socrates appellauit. ⁊ hoc eſt ſignū ꝙ principiū motus a capite ſit ⁊ nō ab alio organo. Sed hec opinio ip̄is peripaticis om̄ia ꝑ rōem inueſtigantibus nullomō placet. ꝓpter quod Auerrois vbi loqͥtur de mouenteſuꝑ libro de aīa Areſto. ⁊ Auicēna in quarta ꝑte ſexti naturaliū ſuoꝝ ⁊ alij cōplures cor dicunt eſſe primā particulā cui pͥmo cōpetit motus inter cetera mēbra corꝑis ⁊ nōcaput. Quod ꝓbant ſex rōnibus fortiſſimis virtuteꝫ demōſtrationis habentibꝰ. Prima eſt. Om̄e qd̓ mouetur inmūdo. neceſſario ad pͥmi corꝑis pͥmū motū velut ad cāmreducit̉. eſt em̄ aīal in mouendo ſicut minor mūdus. vt d̓rviij. phiſicoꝝ. oꝑtet ergo ꝙ om̄is motus totius corporisaīalis reducat̉ ad motū pͥmi organi ſicut ad cām. non eſtaūt dubiū apud aliquos qͥn primū menbrū motū in aīaliſit cor. hoc gͦ erit principiū omniū alioꝝ motuū cuius motu qūolibet rapiunt̉ mēbra alia ſicut motu diurno celi mouent̉ cuncte ſphere celi. Scd̓a rō. cor eſt principiū facture omniū alioꝝ menbroꝝ ⁊ nō caput. nā formatiua virtꝰin ſemīe exiſtēs pͥmo format cor ſibi in ſedē ⁊ dormiciliū. ⁊ex illo porrectis lacertis ⁊ venis ⁊ arterijs ſuꝑ iorafabricat et inferiora. Qd̓ aūt eſt principiū ſub̓e alioꝝ mēbrorūip̄m etiā eſt principiū oꝑationis ⁊ motus. gͦ cor eſt primūpͥncipiū. Tercia rō. qꝛ oīs motus aīalis ſit imitādo velfugiēdo. ⁊ his duobꝰ ſenſibiliter ꝑcipit̉ cor. ẜm diaſtoleꝫquidē in vno. ⁊ ẜm ſyſtolē in alio. ꝯſtat gͦ indubitāter motū cordis hoꝝ duoꝝ motuū pͥncipiū pͥmū. Quarta rō eſtqm̄ paſſiones q̄ faciūt motus iſtos oēs ſtꝭ cordis. ſicut timor triſticia. ſpes ⁊ gaudiū ⁊ delectatio ⁊ amor ⁊ oīa huiuſmōi. Cū gͦ ſint effectiua motus ⁊ ad cor referunt̉. conſtat cor eē mēbꝝ qd̓ organice mouēs in motibꝰ aīaliuꝫ eſtprimū. Quīta rō ſumpta a ſpiritibꝰ ⁊ ſanguīe eſt. qm̄ ꝑ calorē ⁊ ſpūs ⁊ ſanguinē p̄parant̉ organa ad motū. Hec ātin om̄i motu aīaliū videmꝰ aūt a corde ꝓtēdi. aut ad correfugere. qm̄ in amādo. ſperādo. gaudendo. delectādo acorde ꝓcedūt ⁊ ꝓtendunt̉ in organa mobilia Timēdo ātet triſtādo. verecūdādo ⁊ dolēdo ſentimꝰ iſta ad cor refugere. vt infra dicet̉. Cū gͦ ſpūs ⁊ ſanguis ⁊ faciāt motū. ⁊accelerent cōfortando organa. videt̉ ineuitabili rōne concludi cor eſſe primū principiū motuum animaliū. eo ꝙ eſtprincipiū ſanguinis ⁊ ſpirituū. Sexta rō. oīa oꝑa vite neceſſe eſt pͥncipiari a pͥmo organo vite. eſt aūt motꝰ aīaliūp̄cipuū inter oꝑa vite. gͦ oꝫ ꝙ a ſede ⁊ domicilio vite pͥncipiet̉. qd̓ eſt cor. Multa aūt talia ſunt ex qͥbus idē probat̉