Libri de ſomno et vigilia Tractatus primus
Septimum dubium eſtQue ſunt p̄cepta memorie artificiali deſeruiētia Solutio Precepta memorie deſeruientia ſunt duplicia .ſ. qͦad loca. ⁊ qͦ ad imagines. Artificialis memoria em̄ ē velut liber qͦ ſcribunt̉ ea q̄ memorie cōmēdari facile nō pn̄tet ita ſicut libri deſeruiunt memorie artificiali. ſic artificialis memorie naturali. In libris autem eſt id cui inſcribuntur littere. ⁊ ip̄i characteres litterarum. Sic inmemoria artificiali ſunt loca que habent ſe ſicut id cuifit inſcriptio. ⁊ imagines ſe hn̄t vt characteres qͥ inſcribunt̉ ẜm imaginatōem. Loca deſeruiunt potiſſime adordinē memorabiliū. ⁊ intentōnes ſeu imagines ad rerūreminiſcibiliū vel memorabiliū facilē apprehenſionē Loca aūt iſta appellat Tullius. loco quo ſupra. edes. vicoscolūnā. angulū. fornacē. ⁊ alia hmōi. Imagines ꝟo ſuntforme q̄dā note ⁊ ſimulacra eius rei quā meminiſſe velimus. Ponit gͦ Tulliꝰ p̄cepta pͥmo ꝯcernētia locū. ſecundo ꝯcernētia imagines. Cōcernentia loca ponuntqͥnqꝫ p̄cepta. Quoꝝ pͥmū ē ꝙ locꝰ dꝫ eē ſolitarius ⁊ abhoīm tumultū ſegregatꝰ. qꝛ ſolitudo ꝯſeruatiua eſt imaginū. Ubi frequens aūt loci hmōi frequentia ꝑ res diuerſas imaginū apparitōem īpedit. Un̄ ſicut in papyromunda imagines ꝑfectius depingunt̉. ſic in loco quietoverius ⁊ ꝑfectius imagines ꝯſeruant̉. Scd̓m eſt ꝙ imago ⁊ locus diſſil̓itudinē habeant. vt ſciat facile qͥd in quoloco locauerit. Terciū eſt ꝙ loca ſint mediocris magnitudinis nō nimis magna ne nimis vage ⁊ diſtracte reddantur imagines. Nec nimis parua ne imagines ꝓpterloci paruitatē ꝯfundant̉. Quartū eſt ꝙ nō ſint nimislucida nec nimis obſcura ne hebetent̉ ⁊ obſcurent̉ tenebris. aut ſplendore nimis effulgeant Quintū ē ꝙ interualla locoꝝ mediocria ſint. Debēt em̄ loca diſponi vt ineis ꝯgrue ⁊ ꝑfecte imaginari ⁊ deſcribi valeāt imagineset facile ⁊ ꝓmpte debito ordine collocari vt facile ex eisvelut in libro legi poſſint reminiſcentie ſeu recordatōisactus. Quoꝝ p̄ceptoꝝ ſufficiētia p̄t ſic ſumi. Nā p̄cepta hec dant̉ ad auferendū ꝯfuſionē in actu memorandiIlla aūt ꝓuenit ex ꝑte loci. vel locati. vel ex ꝑte vtriuſqꝫSi ſcd̓m. ſic ē pͥmū p̄ceptū. Si pͥmū. hͦ ē dupl̓r. qꝛ vl̓ accipit̉ vt diſtinguens locatū ab alio. qꝛ ſcꝫ locꝰ ꝓpriꝰ. ⁊ ſicē ſcd̓m p̄ceptū. Aut ſcd̓m ꝙ locꝰ adeqͣte ꝯtinet. ⁊ ſic eſtterciū. Aut ẜm ꝙ ē ſpacium rei qͦ accipit̉ vicinitas vel remotio vniꝰ rei ab alia. ⁊ ſic ē qͥntū. Aut ē penes vtrūqꝫet ſic ē quartū. De tꝑe āt p̄cepta nō poſuit ſicut de loco. qꝛ tp̄s oīs memorabilis p̄teritū ē. ⁊ ita oīm memorabiliū ē vnū tp̄s. Sic āt nō ē de loco. qꝛ variat̉ penes ſolitariū. ⁊ nō ſolitariū. penes naturale ⁊ manu abſolutumLocus naturalis ē ſicut campꝰ. Et manu abſolutꝰ. ſicut edes. eccleſie ⁊c̄. Et ſil̓r alie multe ponunt̉ loci drn̄tieCū gͦ locꝰ diſtinguit memorabilia qd̓ nō facit tp̄s nōpoſuit precepta memorandi de tꝑe ſicut de loco Deimaginibꝰ āt loquēs Tullius d̓t ꝙ duplices haberi debent ad memorandū ſil̓itudines .ſ. ꝓprie ⁊ metaphoriceet metaphorice vtiliores ſunt alijs nō ad repn̄tandū ſedad fortius memorie impͥmendū. ⁊ qͣnto cū maiori nouitate ⁊ mirabilitate hec fieri poterūt tanto plus memorie deſeruiunt vt ad longū docet Tulliꝰ. A diuerſis ātars iſta memoratiua cōpēdioſe tradita inuenit̉ ex dictisTullij ⁊ alioꝝ vtiliter ſatis collecta ad memorandumres. actōes. ⁊ noīa Ad quoꝝ ſcripta imp̄ſentiaꝝ cābre
uitatis ſtudioſos remitto Et ſi dicat̉ ꝙ memoria ꝓprie ꝯſeruet intentōes ⁊ nō imagines. gͦ nō debent darip̄cepta de imaginibꝰ quaꝝ ꝯſeruatio ad imaginatiuamꝑtinet. ſꝫ potius de intentionibꝰ. Qd̓m ꝙ intentōes qͣsꝯſeruat memoria nō ſunt abſolute a ꝑticulariū imaginibus. ⁊ iō ſil̓ cū imaginibꝰ accipiunt̉. ⁊ ideo nō oportet dehmōi dare ſpecialia p̄cepta Un̄ etiā imago vt a re venitad animā pertinet ꝓprie ad imaginatiuā. Sed ẜm ꝙ team nitimur in rem imaginatam. ad memoriā quodāmodo ꝑtinet. Quod tamē nō videtur ſic intelligenduꝫquaſi memoria preciſe ſic vtatur imagine immediate etꝑ ſe. ſꝫ ſic ītelligendū ē ꝙ memoria vtatur immediate etꝑ ſe intentione. ⁊ mediate ⁊ ex ꝯſequenti imagine. Ueldicendū ꝙ memoria vtatur imagine ſolū ẜm ꝙ ad imaginatiuā reflexa eſt. Et ſic finitur liber de memoriset reminiſcentia.Liber de Somno etvigiliaEſomno autem et vigilia conſiderādum eſt quid ſint et vtrum anime velcorporis propria ſint vl̓ communiaI⁊ ſi cōmunia cuius particule animevel corporis ⁊ propter quā cauſam inſunt animalibꝰ: et vtrū cōmunicant omnia ſimul ambobus ipſis aut alia quidē ſomno. alia vero altero ſolū. vel alia quidē neutro. altera vero vtriſqꝫ. Adhuc aūt quid eſt ſomniū et propter quaꝫcauſam dormientes interdū quid ſomniāt. interdū aūt nō. Uel accidit quidē ſemper dormientibus ſomniare ſꝫ nō meminerūt. et ſi hoc fiat ꝓpter quā cauſam fit. et vtrū contingat futura preuidere aut non cōtingat. et qualiter ſi con
tingat. et vtrū agenda ab hoīe ſolū vel quorū demonū hꝫ cauſā. et an natura fiūt aūt ab euentu.Iſte eſt tercius liber paruoꝝ naturaliū Qui primaſui diuiſione partit̉ in tres tractatus. Primus ē de ſomno ⁊ vigilia. Scd̓s de ſomnijs. Tercius vero de diuinationibꝰ ſomnioꝝ Scd̓a pars ibi (Poſt hoc āt q̄rendū)Tercia vero ibi De diuinatōne) Primus tractatꝰ diuidit̉ in tria capitula. In qͦꝝ pͥmo inqͥrit ph̓us ſomniſubiectū cōmune ⁊ ꝓprium. In ſcd̓o determinat de cauſis eius. ibi (Que dormiunt ⁊ vigilant. In tercio veramdefinitōem ex multꝭ ꝯcludit. ibi (Quare aūt manifeſtū)Prima pars ſubdiuidit̉ in partem ꝓemialē ⁊ executiuāque incipit ibi (Primū qͥdem igitur) In parte proemiali ponit de quo ſit dd̓m nō ſolum in pͥmo tractatu. ſed inom̄ibus tribus. dicens ꝙ ꝯſiderandū eſt. Primo quoad pͥmum tractatum de ſomno ⁊ vigilia quid ſint. ⁊ anſint paſſiones ꝓprie anime vel corpori. vel vtriqꝫ cōmunes. Etſi cōmunes ẜm quam ꝑticulam ꝯueniant aīe et