Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De memoriā et reminiſcentia

De memoria et reminiſcentia.Eliquorum aūt primo conſiderādūde memoria et reminiſcentia et ſomno et vigilia. De memoria autem etmemorari dicendū quid eſt. et propter quam cauſam fit et cui anime partium accidit hec paſſio. et reminiſci Non enim ijdē ſuntmemoratiui et reminiſcitiui ſed vt frequentermemorabiliores quidem qui tardi. re miniſcibiliores qui veloces et bene diſcentes.Iſte eſt liber de memoria reminiſcentia. Qui pͥmaſui diuiſione diuidit̉ in partē ꝓemialē executiuā Scd̓aibi (Primū qͥdē igit̉) In ꝑte ꝓemiali oſtendit de quo ſitdd̓m. Dicens inter reliqua oꝑa aīatoꝝ que ſunt cōiaaīe et corꝑi. Primo ꝯſiderandū eſt de memoria reminiſcentia. Et hoc quo ad iſtū librū. Et de ſomno vigilia. Et tractando de memoria etiā ꝯſiderādū eſt de memorari qd̓ ē memorie actꝰ. Etiā ꝯſiderandū qͥd eſt vnūqd̓qꝫ hoꝝ. Et ꝓpt̓ quā cām ſit in aīatis qͥbuſdā. cui ꝑtiaīe accidat hec paſſio .ſ. memoria. An ſenſitiue vel rōnali. Uegetatiue em̄ accidit. Preterea Finaliter de reminiſci ꝯſiderandū. Quia licet ꝯiuncta ſint reminiſci etmemorari tn̄ idem ſunt omnino. Quod patet ſubiecta eoꝝ. qꝛ ijdem ſunt bene memoratiui reminiſcitiui. Sed frequenter tardi ingenio ſunt bene memoratiui. qui aūt veloces ſunt ingenio bene diſcentes ſunt bene reminiſcitiui.Circa hanc partem proemialē incidit dubiū. An ꝯuenienter hic liber de memoria reminiſcentia ſequatur librum de ſenſu ſenſato.Sol̓o Sic Qm̄ in libro de ſenſu ſenſato determinatum eſt quō ſenſibilia veniant ad animā. Relinqͥtur etgo ꝯſiderandū qualiter anima ſenſibilia exiſtētia apd̓eam redeat in res ſenſibiles ad extra. tunc em̄ motꝰ ſenſibiliū pͥmo ꝑfectꝰ eſt. eo aīa ꝓpter aliud ſenſibiliaaccipit niſi vt ip̄a in res ſenſibiles deueniat. Et qꝛ pͥoreſt motus ſenſibiliū ad animā qͣꝫ reditꝰ anime formasintentionales receptas a rebus ad ip̄as res ſenſibiles.ideo liber de ſenſu ſenſato in quo agitur de ſenſu ſenſibili ẜm ſenſibile venit ad animā pͥor eſt hoc libro Inquo agitur de memoria de reminiſcentia. Unde veluta finali potentia anima ſenſibiliū formas intentionales reuertit̉ in res ſenſatas. Preterea In pͥori libro determinatū eſt de ſenſibilibꝰ exterioribꝰ ſenſibꝰ eoꝝ Hicde interioribꝰ. maxime de vltimo inter interiores eſtmemoria. Exterior aūt ſenſus ſenſatū p̄cedunt interiorem ſuum ſenſibile. ergo liber de ſenſu ſenſato rectehunc librū p̄cedit. Preterea A cōmunioribꝰ vl̓ioribꝰſeu ꝯfuſis magꝭ eſt ꝓcedendū pͥmo phyſicoꝝ. ſꝫ ſenſusexterior cōior ē ſenſu memorie ex parte ſubiecti. Multaem̄ ſunt aīalia memoria carentia. Nullū aūt inueniturcarens ſenſu. Arguitur Quelibet potentia ſenſitīa formā a ſenſibilibꝰ apprehenſam mouet̉ in. incōuenienter hoc aſſcribit̉ potētie memoratīe Sol̓o Ueꝝē. ſꝫ tn̄ motꝰ ſenſibiliū ad aīam ē ꝑfectus in qͣlibet viappiehenſiua ſꝫ in vltima. cuiuſmodi ē memoria. ideo

motꝰ hmōi ꝯpleri nequit niſi ad aīam ꝓtēdat̉ mediūoīm virtutū apprehenſiuaꝝ vſqꝫ ad memoriā ab ea redeat vſqꝫ ad re. Sꝫ ꝯtra Motus ſenſibiliū ad aīamſiſtit in virtute imaginatīa. Sol̓o Ueꝝ ē ad imagines. ſꝫ quo ad intentōes ſimpl̓r Sed ꝯtra Sicſiſtit ſolū in intellectu formas ītelligibiles Solutōmotus ſenſibiliū ad aīam in rōe ſenſibiliū formaꝝ ī memoria ſiſtit. In intellectu āt eſt ſil̓itudo rei ſenſibilisſed intelligibilis.Primum quidem igitur accipiendū eſt qualia ſunt memorabilia Multotiēs enim decipithoc Neqꝫ enim futura contingit memorari ſedeſt opinabile et ſperabile. Erit aūt vtiqꝫ et ſciētia quedam ſperatiua quemadmodum qͥdamdiuinatiuam dicunt. Neqꝫ preſentis eſt. ſedſenſus. Hoc em̄ neqꝫ futurū. neqꝫ factum cognoſcimus ſꝫ tm̄ preſens. Memorari aūt factieſt. Preſens aūt cum adeſt vt hoc album cumaliquis videt. nullus vtiqꝫ dicet memorari. neqꝫ quod cōſideratur cum ſit conſiderans intelligens. Sed hoc quidem conſentire dicunt. illud autem ſcire ſolum. Cum vero ſine actibusſcientiam et fenſum habeat ſic memoratur easvt qui trianguli duobꝰ rectis equales. Hocquidem quia didicit aūt ſpeculatus fuit Illudvero quoniam audiuit. aut vidit. aut aliquid tale Semper enim cum ẜm memorari agat ſic inanima dicit hoc prius audiuit aut ſenſit autintellexit.Iſta ē ꝑs executīa diuidit̉ in duos tractatus Quorum pͥmus ē de memoria. ſcd̓s de reminiſcētia. Scd̓usibi (Reminiſci āt) Primus tractatꝰ ſubdiuidit̉ in triacapl̓a. Primū tractat de obiecto memorie. Scd̓m auteꝫoſtēdit cuiꝰ ꝑtis aīe memoria ſit paſſio. Terciū ſoluitquandā incidentē dubitatōem. Scd̓m ibi (Qm̄ aūt dephātaſia) Terciū ibi ¶Dubitabit āt) Primū capitulūſubdiuidit̉ in tres ꝑtes. In pͥma on̄t qͥd ſit memorie obiectū. Scd̓o īfert definitōem memorie. Tercio īfert corolariū. Scd̓a ibi (Eſt qͥdeꝫ igit̉ memoria) Tercia ibi.(Quare q̄cūqꝫ) Quantū ad pͥmā ꝑtē ſupponit pͥmoinqͥrēdo qͥdditatē memorie Primū ſcire oportꝫ qͣlia ſintmemorabilia. qꝛ ignorātia illiꝰ ſepe decipit memorie qͥdditatē inqͥrētes. eo qꝛ obiecti ignorātia ē deceptōiscirca qͥdditatē potētie. Quo ſic ſuppoſito vult ī effectuhāc ꝯcluſionē. Qemoria eſt futuroꝝ neqꝫ pn̄tiū. ſedpteritoꝝ. Primū pꝫ. qꝛ futura ꝯtingit memorari. ſꝫſunt opinabilia vel ſperabilia qͦꝝ ē ſcīa q̄dā ſperatīa quāqͥdā mathematicoꝝ diuinatiua dicūt. Scd̓m pꝫ. qꝛ ſenſus ſcꝫ exterior pn̄tis ē a memoria diſtinguit̉. Per ſenſum em̄ exteriorē neqꝫ futuꝝ neqꝫ factū cognoſcimꝰ. ſedtm̄ pn̄s. Terciū pꝫ. qꝛ memorabile ꝯcernat aliquamdrām tꝑis. nccē ē ſit memoria pn̄tꝭ neqꝫ futuriſit facti ſeu p̄teriti. Et totā hāc ꝯcluſione declarat ph̓usexēplarit̓ dicēs. pn̄s adē ſenſui vt aliqͥs videtalbū pn̄s d̓r qͥs hoc memorari. Simil̓r cum aliqͥsconſiderat aliquid per intellectum dicitur memorariqꝛ quod per ſe ſaltem directe intelligitur. vl̓e eſt quod