Benes quid determinat̉ quātitas vite viuētiū
circularis mēſura. Inquantū aūt eſt calor elemēti alteratiuus ⁊ cōuerſiuꝰ ⁊ augmētatiuuꝰ ⁊ diminutiuꝰ menſuratur recto ⁊ eius menſura recta eſt. De diſpoſitione autem periodi in libro de generatiōe latiꝰ videbit̉.Uigeſimūterciū dubiūQuare humidū qd̓ eſt caloris ſubiectū debet eſſe pingueSolutō. Quia pingue humidū difficile putrefactibile eſt ꝓpter duas cauſas. Prima ē viſcoſitas ⁊ ideo humidū huiuſmodi elixabile nō eſt. ſicut patꝫ de oleo qꝛ humidū viſcoſum ⁊ pingue a ſicco ſeꝑari nō poteſt Scd̓a cauſa eſt qꝛ humidū viſcoſum fluit ad circūferentiā ſicut calidū ⁊ ideo calidū ipſum humidum tanqͣꝫ qd̓dam ſibi connaturale retinet ⁊ ab eo nō ſeꝑatur ſicut ab humido aqͦſo. naturaliter em̄ aquoſuꝫ humidum a calore ſeparaturEt quia humidū pingue nō eſt facile ſiccabile nec facile īfrigidabile iō ꝯueniētiſſime ponit̉ pͥncipiū materiale viteUigeſimū quartū dubi.Utrū aīalia frigide ꝯplexionis in regiōibꝰ calidis ⁊ calide cōplexiōis in regiōibus frigidis ſint maioris quātitatis Et videt̉ ꝙ nō Quia in primo 2º ⁊ 3º climate qn̄qꝫeſt eſtus mimiꝰ aduſtiuus. Soº Sic. Quia calidū inlocis calidis fouet ⁊ educit humidū qd̓ in frigidis lociscōgelatū ⁊ inſpiſſatū extinguit calidū. ⁊ hec eſt etiā cā lōgioris vite. ⁊ ideo aīalia frigida ſanguinē ſaltē nō habētiaefficiūtur extēſione humidi ꝑ calidum app̄henſi ⁊ eductimagne quātitatis Et ꝓpter hoc ſerpētes ⁊ talpe ⁊ ea quepelle varia ſunt in vētre ſicut q̄ vocatur ſtelliones ⁊ ſimilia ſupra modū ſue nature in calidis regionibꝰ magna ſtꝭEt ſimiliter ex eadeꝫ cauſa que ſunt in mari rubro qd̓ naͣtura calidū eſt prout indicat color rubeꝰ ſicut ea que vocātur oſtritodomita que figurā habēt oſtrilium maiorisquātitatis qͣꝫ in frigidis locis incōꝑabiliter Et hec etiaꝫeſt cauſa quare aīalia frigida in regionibꝰ ſeptētrionalibꝰet frigidis nō generātur et maxime ſub polo artico vl̓ iuxta polū iuxta circulū vrſe minoris vel maioris neqꝫ generātur in mari ſeptētrionali. et ſi in qͥbuſdam vicinis vel nominatis illis locis aliqua inueniātur ſunt modice quātitatis ⁊ breuioris vite qꝛ gelū illorū locorū aufert augmētū reſtringēdo ⁊ vitā aufert ꝯgelādo et inſpiſſando humidū. In ſignū cuius etiam quedā aīalia frigida ſicut qͥdā ſerpetes in illis locis nō ouāt eo ꝙ ꝯgelarētur eorumoua ſed cōcipiūt in vtero ſicut greſſibilia ⁊ cōplent in vtero ꝑtū qd̓ refert Alb̓tus cōꝑtu exꝑimētatore tꝑe ſui quiin mari liuonico baculo preſſit ſerpētē ꝑuum de cuius vētre plures ꝑui exierūt. qꝛ tn̄ ſunt ſtricti corꝑis valde ideofrequēter in ꝑtu rūpuntur Et ex hoc credit vulgꝰ ꝙ morſu ſuo iuuenes ventrē ⁊ vterū matris ꝑforent qd̓ tn̄ nullatenus verū eſt Et ꝓpter hāc pariendi difficultatem dicteſunt vipere .i. vi parientes. Ecōtra aūt in mari ſeptētrionali ⁊ in locis frigidiſſimis aīalia calide ꝯplexōnis ⁊ ſanguinē habētia ſunt maxime quantitatis ⁊ longioris viteQuia talia aīalia cū ſanguinē habeāt ⁊ aqueā pinguedinē Ideo calidū qd̓ eſt in eis retētū in ip̄a humiditate valde auget eorū corꝑa Sunt aūt hec aīalia frequēter piloſaet magna oſſa habētia que oīa indicia ſunt magni calorisin humido retēti qd̓ humidū eſt augmēti materia Suntetiā plura eorū coeuntia ⁊ nō ouantia qd̓ etiam indiciumeſt magnū ⁊ infallibile magni caloris. Sapor etiā ⁊ eoruꝫ
color hoc teſtātur ꝙ ſint valde humida ⁊ calida ita ꝙ calidū humidū ei ꝓportionatū cōuertit nō conſumendo. inip̄m agit tanqͣꝫ in ꝓpriū cōueniens ſubiectū augmētandoip̄a animalia In ſignū cuius inueniūtur frequēter dormiētia ⁊ pauſantia. ad humidi digeſtionē faciēdā. ⁊ īueniūt̉multe adipis Hec em̄ oīa ſigna ſunt ꝙ ſunt caloris nō excellētis ⁊ aduſtiui ſed cōuertētis ⁊ aſſimilatiui Ad rōnē dicēdū ꝙ ſemel in anno qn̄ in locis illis nimius ē eſtustūc talia aīalia ſub terra habitātUigeſimūquītū dubiuꝫQue eſt cauſa ꝙ q̄dā aīalia multo tꝑe ſunt ſine cibo.Soº. Quia q̄ ſunt modici caloris ⁊ ſunt frigidioris humidi viſcoſioris ⁊ ſpiſſe pellis ⁊ nutrimēti humidi ⁊ frigidi nō facile digeſtibilis multo tꝑe abſtinent ⁊ ſunt ſinecibo vt digerātur ſuꝑfluitates que ſunt in ipſis Talia ātſunt quedā aīalia vt vrſus ciconia hirūdo cornix ⁊ cuculus ⁊ huiuſmodi. Sil̓r rane que dormiūt ꝑ totā hyemē īꝓfundo aque donec nutrimētū digerat̉ ⁊ ideo cōſumptoeo ſi hyems frigida ꝓrogetur ita ꝙ nutrimētū cōueniēshabere nō valeat moriūtur. Et ꝓpterea qn̄qꝫ in marcio inueniunt̉ in ſuꝑficie aque rane mortue. Et p̄terea in eodeꝫgenere aīaliuꝫ ſunt quedā diutius ſine cibo alijs. ſicut inhominibꝰ femina maſculo diutiꝰ eē p̄t ſine cibo Et melācholicꝰ diutiꝰ abſtinere p̄t cholericis cū tn̄ melācholicſit vorax Et hoꝝ oīm cauſa ē calor debilis ⁊ humiditasſpiſſa ⁊ aquoſa q̄ ꝯtinue hauſta creſceret ad calidi extinctionē Et ideo neceſſe eſt fieri īterpolatōnē ⁊ quietē a ſūptione nutrimēti donec a calido digerat̉ ⁊ vincat̉ humidūDe quo prolixius determinare ſpectat ad libꝝ de aīalibus Hec ex diuerſis potiſſimū ꝯmēto dn̄i alberti circa ꝑua naturalia collecta ſufficiātSequūtur aliquot libelli paruorū naturaliū. Areſtotelis cū cōmētarioiuxta doctrinā Alberti magni ſtudioſorū deſiderio ſatagētes prioribꝰ ob materie coherentiāac eiuſdem et predictorū neceſſariam cognitioEt ſunt hi.nem adiunctiDe iuuētute et ſenectuteDe inſpiratione ⁊ reſpiratōneDe vita et morteDe motu animaliumDe motu cordis