Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et ſenſatōLiber oe leniū

Gonia autēde anima ẜm ſeip̄am determinatū eſt. de virtute qualibet ex ꝑte ipſius. cōſequens eſt facere ꝯſiderationē de aīalibus vitam habentibꝰom̄ibus que ſunt ꝓprieet̓ cōmunes oꝑationes eoꝝ. Que igit̉ dicta ſtꝭde anima ſubijciantur. de reliquis autem dicamus et primo de primis Iſte eſt liber de ſenſu et ſenſato primus eſt inter eosqui dicunt̉ de paruis naturalibꝰ qui et annexi ſunt librode aīa diſponētes ad ea dicenda ſunt in libris de vegetabilibꝰ plantis de aīalibꝰ Et diuidit̉ prima ſui diuiſion in ꝑtem ꝓemialē exequutiuā. que incipit ibi ( Sꝫde ſenſu ſentire qͥd ſit) Pars ꝓemialis ſubdiuiditur inquattuor ꝑticulas. In pͥma ponit cōtinuationē libroꝝphyſicaliū. ſequentiū librū de aīa. In ſcd̓a oſtendit adphyſicū ſpectet determinare de paſſionibꝰ corꝑis aīati incōi. In tercia on̄dit ſpecialiter ad phyſicū ſpectat conſiderare de ſanitate egritudine. In quarta ꝓbat paſſiones has de quibꝰ fit mētio in libris paruoꝝ naturaliūcōes aīe corꝑi. Secunda ibi (Uident̉ aūt) Tercia ibi.Nec em̄ ſanitatē nec infirmitatē) Quarta ibi (Q aūtdicta cōia ſint aīe corpori Quantū igit̉ ad primāticulā d̓t ph̓s Qm̄ de aīa determinatū eſt ẜm ſe de potentijs eius ẜm ab aīa dependent Reſtat ꝯn̄ter determinandū de aīalibꝰ vitā ꝑticipantibꝰ ſcꝫ de plantis.rum aīa eſt formale pͥncipiū. on̄dendo pͥmo que ſtꝭ oꝑationes ꝓprie aīatoꝝ. que cōes. Et qꝛ oꝑationes iſte ſic ſehabēt quedā incipiūt ab aīa et terminant̉ in corꝑe.dam vero ecōuerſo. Ideo ea in libro de aīa dicta ſunthis dicēdis ſupponunt̉ De reliquis aūt ſequunt̉.bant̉ illa. que ſcꝫ ſunt aīatoꝝ inquantū aīata ſunt. dicēdum erit. ſcilꝫ in libris poſt ſcīam libri de aīa inducendiſunt Et pͥmo de pͥmis ſcꝫ de cōibus. et poſtea de ꝓprijsẜm ordine debitum ſcīe naturali. in qua a cōmunioribusꝓcedendum eſt.Uident̉ aūt maxime ꝓpria qͣꝫ cōia animaliū etiā corꝑis aīe puta ſenſus. memoria.ira. deſideriū. oīno appetitus. his gaudiū triſticia. Hec em̄ fere inſunt oībus aīalibus his aūt hec quidē oīm vita ſunt ꝑticipantiū cōia. hec vero aīaliū quibuſdā. inexiſtūtaūt iuxta hec qͣttuor ꝯiugationes numero. veluti vigilia ſomnꝰ. iuuētus ſenectus. reſpiratio expiratio. vita mors. de quibꝰ conſiderandū eſt quid eſt vnūquodqꝫ eoꝝ quibusde cauſis accidit. Uerū em̄ eſt phyſici de ſanitate infirmitate pͥma inuenire principia Hic on̄dit ph̓s qͣre neceſſariuꝫ eſt de hmoi paſſionibꝰcōibus aīati corꝑis determinare. hoc tali rōne. Naꝫ ſioꝑationes ꝓprie qͣꝫ cōes ipſoꝝ aīatoꝝ eſſent ſolius aīe

quaſi ab ea dūtaxat depēdentes. ſufficienter de eis determinatū eſſet in libro de aīa. Nūc aūt ſunt totius cōiuncti ſolū ab aīa ſed a corꝑe etiā depēdentes. ea rōne adphyſicū in libris ſequentibꝰ librū de aīma. de illis ẜm acorꝑe dependēt reſtat determinare. Oꝑationes auteꝫ etpaſſiones aīatoꝝ aīaliū cōes ꝓprie que ſunt totiusiuncti. ſunt inqͥt ph̓s ſenſus. memoria. ira. deſideriū.no. hoc eſt vl̓iter. appetitus Et his gaudiū triſticia.Hec em̄ fere inſunt oībus aīalibus. Dicit̉ fere ꝓpter memoriā que ineſt oībus aīalibꝰ. ſed tm̄ ꝑfectis. Et ſubdit ph̓s. preter ea dicta ſunt. quedā ſunt cōia oībusvitā ꝑticipantibꝰ ſolū aīmalibus. quedā vero inſuntſolū aīalibꝰ ſed non oībus. quedā aūt inſunt ſolis oībꝰ.Et his tribꝰ modis ꝓprij. ꝓpria ſunt. faciūt qͣttuor coniugationes vt vigilia ſomnus. ꝯueniūt omī ſoli. Iuuetus ſenectus. cōueniūt om̄i ſed ſoli. Inſpiratioreſpiratio cōueniūt ſoli ſed om̄i. Mors vero vitaque hn̄t ſe vt paſſiones viuentiū. ſed vt pͥuatio habitus. ꝯueniūt om̄i aīali. ſed ſoli. ſicut iuuetus ſenectꝰDe quibꝰ ſuis locis cōſiderandū quid vnūqd̓qꝫ illoꝝ ſit.et qͥbus de cauſis accidūt. qͥbus vt dictuꝫ eſt cōueniunt.Et ſolū de his determinandū reſtat. ſed de ſanitateet infirmitate quantū ad pͥncipia pͥma cōia taliumNec em̄ ſanitatē nec infirmitatē poſſibile fieri carentibꝰ vita. Quare phyſicoꝝ plurimi medicoꝝ magis phyſice artē ꝯſequunt̉. Hi qͥdēfiniūt ad ea de medicina Hi vero ex his quidem de natura incipiunt de medicina Hie ꝓbat qd̓ dictū eſt videlicet ad phyſicuꝫ ſpectatdetermīare de ſanitate egritudīe qͣntū ad pͥma principia cōia. rōne ſigno. Rōne ſic. Quia corpus viuū eſtpriū ſubiectū ſanitatis egritudīs. carentibꝰ em̄ vita repugnāt ſanitas egritudo. Ad phyſicū aūt ſpectat conſiderare de corꝑe viuo pͥncipijs vite. ad eundē ꝑtinetcōſiderare de ſanitate egritudine. pͥncipijs cōibus ea. A ſigno ſic ꝓbat. Quia plurimi phyſicoꝝ et plurimimedicoꝝ magis phyſica arte vtunt̉ conterminales ſtiet ad inuicē ſuis cōſiderationibꝰ terminant̉. Naꝫ phyſiciveniētes ab vl̓ibus ad ꝑticularia termināt cōſideratiōesde aīatis. ſaltē ad ea ſunt ſcīe medicinalis. cuiuſmōi ſtꝭcauſe ꝑticulares ſanitatis egritudīs. Medici aūt phyſice arti intendentes ꝑticulares egritudines. in ſigna etcauſas et accidentia cōmunia reſoluunt aſcendendo. eo morbum non ſanant niſi remota cauſa morbi aūt dicta cōia ſint aīe corꝑi immanifeſtū eſt. Om̄ia em̄ hec ſenſu accidūt. hec āt ſenſum. q̄dam aūt paſſiones huius entis exiſtunt. Hec vero habitudines. hec aūt ꝯſeruationes ſalutaria. Hec vero corruptōes priuationes. Senſus aūt qm̄ corpus ſit aīe manifeſtū ſermonē et abſqꝫ ſermone. Hic ꝓbat ph̓s. qd̓ prius ſuppoſuerat paſſiones operationes cōes eſſe corꝑi et aīe. Et hoc in effectu taline. Senſus eſt paſſio cōis corꝑi et aīe. īmo quodāmō percorpus ineſt aīe. vt pꝫ ſermone definitiuo ſeu definitione. ſi definiat̉ ſenſus aliqͥs. definit̉ hoc qd̓ eſt virtus ſita in organo. Patet etiaꝫ abſqꝫ ſermone definitiuo. ſcꝫoꝑationē ſine inſtrumēto corꝑali ꝑficit̉. Sed paſſio

A ij