et ſenſatōLiber oe leniū
Gonia autēde anima ẜm ſeip̄am determinatū eſt. ⁊ de virtute qualibet ex ꝑte ipſius. cōſequens eſt facere ꝯſiderationē de aīalibus ⁊ vitam habentibꝰom̄ibus que ſunt ꝓprieet̓ cōmunes oꝑationes eoꝝ. Que igit̉ dicta ſtꝭde anima ſubijciantur. de reliquis autem dicamus et primo de primis¶ Iſte eſt liber de ſenſu et ſenſato qͥ primus eſt inter eosqui dicunt̉ de paruis naturalibꝰ qui et annexi ſunt librode aīa diſponētes ad ea q̄ dicenda ſunt in libris de vegetabilibꝰ ⁊ plantis ⁊ de aīalibꝰ Et diuidit̉ prima ſui diuiſion in ꝑtem ꝓemialē ⁊ exequutiuā. que incipit ibi ( Sꝫde ſenſu ⁊ ſentire qͥd ſit) Pars ꝓemialis ſubdiuiditur inquattuor ꝑticulas. In pͥma ponit cōtinuationē libroꝝphyſicaliū. ſequentiū librū de aīa. In ſcd̓a oſtendit ꝙ adphyſicū ſpectet determinare de paſſionibꝰ corꝑis aīati incōi. In tercia on̄dit ſpecialiter ꝙ ad phyſicū ſpectat conſiderare de ſanitate ⁊ egritudine. In quarta ꝓbat paſſiones has de quibꝰ fit mētio in libris paruoꝝ naturaliū eēcōes aīe ⁊ corꝑi. Secunda ibi (Uident̉ aūt) Tercia ibi.Nec em̄ ſanitatē nec infirmitatē) Quarta ibi (Q aūtdicta cōia ſint aīe ⁊ corpori Quantū igit̉ ad primā ꝑticulā d̓t ph̓s Qm̄ de aīa determinatū eſt ẜm ſe ⁊ de potentijs eius ẜm ꝙ ab aīa dependent Reſtat ꝯn̄ter determinandū de aīalibꝰ ⁊ vitā ꝑticipantibꝰ ſcꝫ de plantis. qͣrum aīa eſt formale pͥncipiū. on̄dendo pͥmo que ſtꝭ oꝑationes ꝓprie aīatoꝝ. ⁊ que cōes. Et qꝛ oꝑationes iſte ſic ſehabēt ꝙ quedā incipiūt ab aīa et terminant̉ in corꝑe. q̄dam vero ecōuerſo. Ideo ea q̄ in libro de aīa dicta ſunthis dicēdis ſupponunt̉ De reliquis aūt q̄ ſequunt̉. ⁊ ꝓbant̉ ꝑ illa. que ſcꝫ ſunt aīatoꝝ inquantū aīata ſunt. dicēdum erit. ſcilꝫ in libris qͥ poſt ſcīam libri de aīa inducendiſunt Et pͥmo de pͥmis ſcꝫ de cōibus. et poſtea de ꝓprijsẜm ordine debitum ſcīe naturali. in qua a cōmunioribusꝓcedendum eſt.Uident̉ aūt maxime tā ꝓpria qͣꝫ cōia animaliū etiā ⁊ corꝑis ⁊ aīe puta ſenſus. ⁊ memoria. ⁊ira. ⁊ deſideriū. ⁊ oīno appetitus. ⁊ cū his gaudiū ⁊ triſticia. Hec em̄ fere inſunt oībus aīalibus Cū his aūt hec quidē oīm vita ſunt ꝑticipantiū cōia. hec vero aīaliū quibuſdā. inexiſtūtaūt iuxta hec qͣttuor ꝯiugationes numero. veluti vigilia ⁊ ſomnꝰ. iuuētus ⁊ ſenectus. reſpiratio ⁊ expiratio. ⁊ vita ⁊ mors. de quibꝰ conſiderandū eſt quid eſt vnūquodqꝫ eoꝝ ⁊ quibusde cauſis accidit. Uerū em̄ eſt phyſici de ſanitate ⁊ infirmitate pͥma inuenire principia¶ Hic on̄dit ph̓s qͣre neceſſariuꝫ eſt de hmoi paſſionibꝰcōibus aīati corꝑis determinare. ⁊ hoc tali rōne. Naꝫ ſioꝑationes tā ꝓprie qͣꝫ cōes ipſoꝝ aīatoꝝ eſſent ſolius aīe
quaſi ab ea dūtaxat depēdentes. ſufficienter de eis determinatū eſſet in libro de aīa. Nūc aūt ſunt totius cōiunctinō ſolū ab aīa ſed a corꝑe etiā depēdentes. ⁊ ea rōne adphyſicū in libris ſequentibꝰ librū de aīma. de illis ẜm ꝙ acorꝑe dependēt reſtat determinare. Oꝑationes auteꝫ etpaſſiones aīatoꝝ ⁊ aīaliū cōes ⁊ ꝓprie que ſunt totius cōiuncti. ſunt inqͥt ph̓s ſenſus. memoria. ira. deſideriū. ⁊ oīno. hoc eſt vl̓iter. appetitus Et cū his gaudiū ⁊ triſticia.Hec em̄ fere inſunt oībus aīalibus. Dicit̉ fere ꝓpter memoriā que nō ineſt oībus aīalibꝰ. ſed tm̄ ꝑfectis. Et ſubdit ph̓s. ꝙ preter ea q̄ dicta ſunt. quedā ſunt cōia oībusvitā ꝑticipantibꝰ ⁊ nō ſolū aīmalibus. quedā vero inſuntſolū aīalibꝰ ſed non oībus. quedā aūt inſunt ſolis ⁊ oībꝰ.Et q̄ his tribꝰ modis ꝓprij. ꝓpria ſunt. faciūt qͣttuor coniugationes vt vigilia ⁊ ſomnus. q̄ ꝯueniūt omī ⁊ ſoli. Iuuetus ⁊ ſenectus. q̄ cōueniūt om̄i ſed nō ſoli. Inſpiratio ⁊reſpiratio q̄ cōueniūt ſoli ſed nō om̄i. Mors vero ⁊ vitaque nō hn̄t ſe vt paſſiones viuentiū. ſed vt pͥuatio ⁊ habitus. ꝯueniūt om̄i aīali. ſed nō ſoli. ſicut iuuetus ⁊ ſenectꝰDe quibꝰ ſuis locis cōſiderandū quid vnūqd̓qꝫ illoꝝ ſit.et qͥbus de cauſis accidūt. qͥbus vt dictuꝫ eſt cōueniunt.Et nō ſolū de his determinandū reſtat. ſed ⁊ de ſanitateet infirmitate quantū ad pͥncipia pͥma ⁊ cōia taliumNec em̄ ſanitatē nec infirmitatē poſſibile fieri carentibꝰ vita. Quare phyſicoꝝ plurimi ⁊ medicoꝝ qͥ magis phyſice artē ꝯſequunt̉. Hi qͥdēfiniūt ad ea q̄ de medicina Hi vero ex his quidem de natura incipiunt de medicina¶ Hie ꝓbat qd̓ dictū eſt videlicet ꝙ ad phyſicuꝫ ſpectatdetermīare de ſanitate ⁊ egritudīe qͣntū ad pͥma principia cōia. rōne ⁊ ſigno. Rōne ſic. Quia corpus viuū eſt ꝓpriū ſubiectū ſanitatis ⁊ egritudīs. carentibꝰ em̄ vita repugnāt ſanitas ⁊ egritudo. Ad phyſicū aūt ſpectat conſiderare de corꝑe viuo ⁊ pͥncipijs vite. gͦ ad eundē ꝑtinetcōſiderare de ſanitate ⁊ egritudine. ⁊ pͥncipijs cōibus earū. A ſigno ſic ꝓbat. Quia plurimi phyſicoꝝ et plurimimedicoꝝ qͥ magis phyſica arte vtunt̉ conterminales ſtiet ad inuicē ſuis cōſiderationibꝰ terminant̉. Naꝫ phyſiciveniētes ab vl̓ibus ad ꝑticularia termināt cōſideratiōesde aīatis. ſaltē ad ea q̄ ſunt ſcīe medicinalis. cuiuſmōi ſtꝭcauſe ꝑticulares ſanitatis ⁊ egritudīs. Medici aūt phyſice arti intendentes ꝑticulares egritudines. in ſigna etcauſas et accidentia cōmunia reſoluunt aſcendendo. eoꝙ morbum non ſanant niſi remota cauſa morbiꝘ aūt dicta cōia ſint aīe ⁊ corꝑi nō immanifeſtū eſt. Om̄ia em̄ hec cū ſenſu accidūt. hec ātꝑ ſenſum. q̄dam aūt paſſiones huius entis exiſtunt. Hec vero habitudines. hec aūt ꝯſeruationes ⁊ ſalutaria. Hec vero corruptōes ⁊ priuationes. Senſus aūt qm̄ ꝑ corpus ſit aīe manifeſtū ⁊ ꝑ ſermonē et abſqꝫ ſermone.¶ Hic ꝓbat ph̓s. qd̓ prius ſuppoſuerat paſſiones ⁊ operationes cōes eſſe corꝑi et aīe. Et hoc in effectu tali rōne. Senſus eſt paſſio cōis corꝑi et aīe. īmo quodāmō percorpus ineſt aīe. vt pꝫ ſermone definitiuo ſeu definitione.Nā ſi definiat̉ ſenſus aliqͥs. definit̉ ꝑ hoc qd̓ eſt virtus ſita in organo. Patet etiaꝫ abſqꝫ ſermone definitiuo. ſcꝫ ꝑoꝑationē q̄ ſine inſtrumēto corꝑali nō ꝑficit̉. Sed paſſio
A ij