De motōe horū inferiorū ꝑ ſubſtātias ſeparatas

men ad plenū de hoc dici nō poteſt in philoſophia. Dicendū ergo eſt. ꝙ inducte queſtionis ſit alia ſolutio. dicendo cum Auicenna in quarta parte ſexti naturaliū ſuoruꝫꝙ quedam ſunt forme adeo impreſſe ſuis materijs ꝙ victe ſint ab eis taliter ꝙ eis in nullo prouident neqꝫ regūteas. ſed tm̄ eſſe mortuuꝫ ⁊ immobile dant ſuis ſubiectisEt he dicūtur forme omino materiales a qͥbꝰ nulla prorſus cauſatur forma mouens in materia aliqua. eo ꝙ propter nimiā diſtantiam a pͥncipio pͥmo nullam habēt operationem diuinā. Alie aūt ſunt que ꝓpter multa ꝯiūctionem quā habent ad cauſam pͥma nō impͥmūtur ſuis materijs. que potius neqꝫ diuidūtur diuiſione corporis. neqꝫ mouentur motu corporis. ⁊ in toto ſunt ſeparate p̄terhoc ſolum ꝙ mouent corpus inſtrumentaliter. ⁊ ille habent multas operatōes diuinas. Diuinam aūt voco operationem illaꝫ potiſſime que eſt in intellectu inducere formas ad eſſe rerū. hanc ſolus deus habet. Sed intellectuales ſubſtantie que ſunt iuxta eum ⁊ diſtant perparū abip̄o habent intellectuales formas per inſtrumentū motūab eis. ſcꝫ celum in materiā totius mūdi inducere etiamquādo nō tangūt materiā. vt dicit Auicenna. licꝫ hoc vl̓timū aliquam habeat dubitatōem. de quo infra diceturSunt aut forme alie materiales. ⁊ inter has quecūqꝫ viciniores ſunt ſubſtantijs ſeparatis plus habent de operatione. quapropter anima intellectualis que ſeparata eſtmagis inter animas mortaliū format formas ſimpliceset intellectuales. ⁊ ꝑ ſolum imperium inducit eas in materiam cuius regimine ꝓuidet. ſicut experimur in nobisipſis. vt cū ꝯcipit delectabile aliquod. corpus ipſum mouetur ad proſequendū. ⁊ ſpiritus ⁊ ſanguis ⁊ etiam menbra exteriora ad ip̄m extendūtur in toto corpore. Et experimur hanc tranſmutatōnem eſſe fortiorē in mouendocorpora noſtra qͣꝫ eam que eſt a calido vel frigido. humido vel ſicco. Nulla em̄ illarum virtutū corporaliuꝫ ⁊ elementaliū ita totū corpus cōcitaret ſicut forma intellectavel phantaſiata concitat materiam ſui corporis. Sicem̄ videmus in corpore cauſari colorem a nō calido. frigus a nō frigido. humidū a nō humido. ſiccum a nō ſicco. per omnia ſicut in arte medicine fit aut architecture.quoniā ꝑ imperiū cauſatur forma intellectualis in materia. ⁊ nō eſt diſſimilitudo niſi in hoc ꝙ forma artis indiget inſtrumentis corporalibꝰ. ⁊ hoc non eſt ꝓpter ſui indigentiam. ſed ꝓpter ineptiam materie. In nobis aūt experimur iſtas formas in nos traduci ſine inſtrumentis perſolum imperiū ab intellectu vel phantaſia factuꝫ. Et hecveriſſima eſt operatio diuina per quam forma que eſt actionis pͥncipium introducitur in materiā ſibi ꝯiunctamQuedam aūt ſunt alie forme magis īmerſe materie ⁊ abeadem victe que habent operatōem ſed materialem ẜmcorporis potentiam ⁊ non anime ſolius. ſicut vegetatiuaanima facit generando formā ſpeciei. ſed nō ſpūaliter necſpūaliter habet eam. neqꝫ ꝑ ſolum imperiū. ſed per inſtrumenta corporea. que ſunt calidum frigidum humidumet ſiccum. Et in tali operatōe fit quidē aliquid ex nō exiſtente. ſicut hō ex ſemine hominis. qd̓ non eſt homo. ſedqualitates tranſmutantes materiam non fiunt ſic. ſꝫ materia calida ſeu calidū fit ex calido. ⁊ humida ſeu humidum ex humido. ⁊ ficca ſeu ſiccum ex ſicco. Quecunqꝫ etgo forme ſic eleuate ſunt ſupra materiam vt per imperiūregere poſſint ⁊ diuina in ea operari he ſunt que ꝑ ſe ſuaꝫmateriam mouent ⁊ aliena mouere poſſunt. ⁊ hoc eſt veriſſimum. vt aiunt.

Tercium dubium eſtUtrū ſubſtantie ſeparate per ſolum imperiuꝫ moueanthec inferiora ad formas ſuas ſicut dixit Auicenna. Etvidetur ꝙ nō. qꝛ tūc nō indigerēt motu celeſtis corporis¶ Secūdo ſic. tūc forme inducerentur in materiā generabilium ⁊ corruptibilium ſine motu celi. quod ſi eſſet verum non fieret actio per contactum. neqꝫ mouens quodlibet eſſet immediatū mobili ¶ Solutio. vt inquit̉ Albertus circa iſtam materiam dicunt Auicenna AlgazelAbyamidiū ꝙ in veritate ab intellectu ſeparatarū ſubſtantiarum multa fiunt in inferioribꝰ per ſolum imperiuꝫet non per motum celi. Et hec ſunt inquiūt illi que monſtra ⁊ prodigia vocantur ⁊ mirabilia. que per nulluꝫ contactum fiunt niſi ſolius volūtatis earum imperio. cuiustamen ꝓprie non eſt contactus aliquis. Et huius rōneminducūt dicentes ꝙ cuicunqꝫ obedit corpus ſuperius. illietiam obedit quicquid illi corpori in natura ſubiectū eſt.ꝯſtat autem ꝙ in his ſubſtantijs obediūt celeſtia que regunt ⁊ mouent omnia corpora generabilium ⁊ corruptibiliū. obediet ergo etiam illis materia ſubceleſtium. etiāſine corporibꝰ celeſtibꝰ mouentibꝰ. Et ſimiliter dicunt iſtiꝙ in animabꝰ humanorū corporum inuenitur differentiatanta penes eſſe plus vel minus ſeparatum. ꝙ q̄dam anime non ſolum corpus ꝓprium ſed alia corpora ſuo imperio moueant. immo dicunt animam tantum ſeparatampoſſe inueniri ꝙ etiā mouere poſſꝫ celum ⁊ inducere trāſmutationes in aere penes coruſcatōnes tonitrua ⁊c̄. Ethanc dicūt eſſe poteſtatem ꝓphetarum qui ſigna ⁊ portēta oſtendūt. Certiſſimum eſt inquiūt quoſdam ſic naſcivt mira faciant. ⁊ quoſdam ſic vt huiuſmodi nequaqͣꝫ facere poſſint. ⁊ cuꝫ omne opus animati ab anima dependeat. dicūt huiuſmodi cauſam eſſe animā mouentem ꝑ intellectum ⁊ imperium. Cuius exemplū eſt. quia apparuerūt multis videntibꝰ gemini in germania nati. quorumvnus dum deferretur iuxta hoſtia. om̄ia hoſtia iuxta verſus ſuū ſiniſtrum latus aperiebantur quātūcunqꝫ ſeratafuerant. et hanc virtutem quam vnus geminorū habuitin ſiniſtro alter habuit in dextro. ⁊ in breui ſpacio temporis ambo defuncti ſunt. Sed vt dicit Albertus. hec dicta videntur a tramite veritatis aliquātulum aberrare.Quod ſic declarat. nam ſi ex ſolo anime imperio vel motorum celeſtium ſine motu celi hec omnia fierent nō eſſetſcientia per artem inuenta vnde poſſent pronoſticari talium natiuitates. habemꝰ autem ſcientiaꝫ nobis a multisphiloſophis vtcūqꝫ traditā ex qua talia pronoſticamusex ſitu ſtellarum ⁊ motu orbis. ⁊ ita talia non ſolum fiūtper conceptum mentis intellectiue. Preterea ẜm dicta ila oporteret ꝙ conceptus intelligentie orbem mouentisvariaretur ẜm diuerſa concepta. omnis autem talis intellectus ſic per concepta variatus mouet inordinate ẜᵐ inordinationem conceptorum. ⁊ ita ſubſtantie ſeparate aliquando inordinate mouerent ⁊ exorbitarent ſicut dixitPlato qd̓ non conceſſerunt peripatetici. Propter hec exgo ⁊ multa his ſimilia dicimus falſa eſſe omnia que inducta ſunt. preter hoc ſoluꝫ ꝙ intellectus ⁊ imaginatio mouent corpora ſibi coniūcta ⁊ vnita per formam intellectet imaginationis. Intelligentiam autem inducere aliqͥdin materiam generabilium non per motuꝫ orbis. nō opinamur. Intelligentia em̄ illa practica eſt. ⁊ ita forma procedens a prima cauſa forma eſt que explicatur ab omnibꝰ

R ij