De caulis motus inuo lutarij
git em̄ apparente aliquo delectabili vel triſtabili mouericor ⁊ pudendum. ⁊ hoc contra imperiū rationis ⁊ intellectus. Et hmōi motus inuolūtarius eſt qꝛ fit ꝯtra imperium volūtatis. Motus vero non volūtarij ſunt ſicutſomnus ⁊ vigilia ⁊ inſpiratio ⁊ ꝯſimiles Iſti ſunt nō volūtarij. qꝛ phantaſia ſimpliciter nō eſt domina vel pͥncipium alicuius iſtoꝝ. ſimiliter nec appetitus. Et dicit ſimpliciter. quia phantaſia aliquo modo domina eſt et appetitus. ſed non ſimpl̓r. Et dicūtur inuolūtarij. qꝛ nō ſtꝭ cōtra imperiū rōnis vel volūtatisSed quoniā neceſſe alterari naturali alteratione. alteratis aūt partibꝰ. hoc qͥdem augerihoc aūt decrementum pati vt iam moueant̉. etꝑmutentur natis haberi ꝑmutationibꝰ inuiceꝫ.Cauſe aūt motuū caliditas ⁊ frigiditas que deforis ⁊ intus exiſtentes naturales. ⁊ p̄ter rōneꝫvtiqꝫ facti motus dictarū partiū alteratione incidente fiunt. Intellectus em̄ ⁊ phantaſia ſicutdictuꝫ eſt pͥus factiua paſſionū afferūt. ſpēs em̄factiuorū afferunt.¶ Hic ꝯſequenter aſſignat cauſam motus inuolūtarijet pͥmo facit hoc. ſecūdo recapitulat ibi. De partibꝰ qͥdēPrimo adhuc duo facit. Primo aſſignat cām motus inuolūtarij Secūdo modū hmōi motus ſubiūgit inuoluntarij. declarando quare quedam partes mouent̉ iſto motu. ibi. Maxime aūt partiū. Quātum igitur ad pͥmumdicit ꝙ aīalia mouentur motibꝰ inuolūtarijs. qm̄ neceſſeeſt aīalia et partes aīalium cū ſint corpora naturalia alterari quibuſdā alteratōibꝰ naturalibꝰ ab extrinſeco. alteratis aūt partibꝰ aīalis neceſſe eſt quaſdā dilatari ⁊ augeri. quaſdā aūt minui ⁊ reſtringi. ⁊ hoc ẜm ꝙ ſpiritus ingroſſat̉ vel rarefit. ita ꝙ moueant̉ ab inuicem ꝑmutationibꝰ quibꝰ nate ſunt moueri. Cauſa aūt hmōi tranſmutationū ⁊ alterationū ſunt caliditas ⁊ frigiditas ītrinſece etnaturales. Si em̄ ꝯtinens fuerit calidū. vel frigidū calefacit vel frigefacit ꝯtentum. Sil̓iter calidū intrinſecuꝫ etnaturale ⁊ frigidū alterant corpus. ⁊ tūc ꝯtingit partesalterari nō iubente intellectu. īmo p̄ter rōneꝫ ⁊ intellectūmouētur dicte partes. ſicut pudenda ⁊c̄. ⁊ hoc ab aliquoextrinſeco. Uerū incidūt etiā alteratōes interius ꝑ intellectū vel phantaſiā inqͣꝫtum intellectus ⁊ phantaſia paſſiones afferūt ꝓpter cām ſupra tactaꝫ. Intellectus em̄ etphantaſia ſpēs in ſe ſuſcipiūt. q̄ ſpēs ſi ſint calidi vel frigidi. ipſius calidi vel frigidi ꝟtutē hn̄t. vt ſupͣ dcm̄ eſtMaxime aūt ꝑtiū he faciūt notabiliter. propter velut aīal vtrāqꝫ ſeparatā eſſe partiū. Huius aūt cauſa. qꝛ habent humiditatem vitalemCor qͥdem igitur manifeſtū ꝓpter quā cauſampͥncipia em̄ habet ſenſuū. Pars autē genitalisqꝛ talis eſt ſignū. etem̄ exit ex ipſa velut aīal qͦddam ſpermatis virtus¶ Hic ꝯſequēter declarat ph̓us quare quedaꝫ partesmaxime mouent̉ motu inuolūtario. dicens ꝙ inter om̄esꝑtes corporis maxime notabiliter inuolūtarie mouēturcor ⁊ genitalia. Cuius cā eſt. qꝛ ꝑtes hmōi velut aīal ſeparatū habent humiditatē vitalem Cor qͥdem. qꝛ in cor-
de eſt pͥmū pͥncipiū ſenſitiuū ⁊ ad ip̄m terminantur altēratōes ip̄oꝝ. Aīal aūt hꝫ humiditatē vitalem. hoc eſt ſpiritū ꝯplantatum. talis vero humiditas vitalis ſeu ſpiritꝰde facili eſt mobilis naturaliter ꝓpter qd̓ de facili mouentur. Cor ergo ⁊ ꝑs genitalis mouent̉ iſto motu. qꝛ vtrūqꝫ eoꝝ eſt velut aīal ſeparatū. ⁊ eſt velut ſignū aīalis vnde exit ſperma. qd̓ hꝫ aīalis virtutemMotus aūt pͥncipia a partibꝰ ⁊ partibꝰ a pͥncipio rōnabiliter eueniūt. ⁊ ad inuicē aūt ſic pertingunt. Oportꝫ em̄ intelligere. a. pͥncipiū. motus igitur ẜm vnūquodqꝫ elementū inſcriptoꝝad pͥncipium ꝑtingūt ⁊ a pͥncipio moto ⁊ permutatione. qm̄ multa virtute. e. pͥncipiū qͥdemipſius. b. ad. b. qd̓ aūt ipſius. g. ad. g. qd̓ auteꝫamboꝝ ad ambo. A. b. aūt ad. g. ꝓpter. a. b. qͥdem ad. a. venire vt ad pͥncipiuꝫ. Ab. a. aūt adg. vt a principio¶ Hic ꝯſequenter dat ph̓us modū motus in aīalibusEt pͥmo facit hoc. Secūdo ſoluit quādam queſtionē incidentē. ibi. Ꝙ aūt qn̄qꝫ. Quātum ad pͥmū d̓t ꝙ rōnabiliter motus fiūt a partibꝰ. qn̄qꝫ ad pͥncipiū. qn̄qꝫ a pͥncipio ad ꝑtes. qn̄qꝫ a partibꝰ ad partes. ita ꝙ motus qn̄qꝫincipit a parte ⁊ terminat̉ ad pͥncipium. qn̄qꝫ a pͥncipio ⁊terminat̉ ad parteꝫ. qn̄qꝫ vero ab vna parte incipit ⁊ tendit ad aliā partē. Et hoc manifeſtat ph̓s in terminis di.Sit. a. pͥncipiū motus. ſcilꝫ cor b. et. g. ſint due partes. vtputa ſit. b. viſus. ⁊. g. auditus. ita ꝙ deſcribat̉ vnus. triangulus. ⁊. a. ſit in cono ipſius b. et gͦ in extremitatibꝰ baſis. tūc manifeſtū eſt ꝙ motꝰ ipſius b. ⁊ ipſius g. ſcꝫ viſuset auditus ꝑtingūt ad pͥncipium. ſcꝫ ad a. qd̓ eſt cor. alterationes em̄ ſenſuū exterioꝝ terminantur ad cor. ⁊ itafacte alteratōes in ſenſu viſus ⁊ auditus ꝑtingūt ad cor.Similiter ⁊ motus trāſmutatōe facta in corde ꝑtingūtad viſum ⁊ auditum. cū em̄ cor alterat̉ alterant̉ partes exteriores. ſimiliter ꝯtingit motum venire ab eodē in ideꝫvt a viſu ad viſuꝫ. vt a gͦ ad g. vel ab auditu ad auditū. vta b ad b. Cū em̄ alterat̉ viſus hmōi alteratio ꝑuenit adcor. corde aūt alterato iterū alterat̉ viſus ad magis inſpiciendū vel ad minus inſpiciendū. Sil̓iter alterato auditu alterat̉ eor. quo alterato iteruꝫ alterat̉ auditus ad magis vel minus audiendum. Et ſil̓iter poteſt motus vniꝰpartis ſcꝫ ſenſus ꝑtingere ad aliū. vt a viſu ad auditū. etfit hoc modo. nam cum alteratur viſus cōtingit alteraricor. corde aūt alterato alteratur auditus ad audienduꝫet ſic ꝑtingit motus a viſu ad auditū. Sil̓iter poteſt fierieconuerſo. cū em̄ auditus alteratur. alteratur cor. cordeaūt alterato alteratur viſus ad videndum magis vel minus. Patꝫ itaqꝫ ꝙ motꝰ poteſt ꝑtingere ab vno ſenſu adcor ⁊ econtra. ⁊ iterum ab vno ſenſu in alium. ⁊ ab eodemin idem.Ꝙ aūt quādoqꝫ quidē eadem intelligentibꝰfit motus qui preter rōnem in partibꝰ. qn̄ auteꝫnon cauſa quandoqꝫ quidem ineſſe paſſiuā materiā. qn̄qꝫ aūt nō tantā aūt talem¶ Hic ſoluit ph̓us quādam rōnem que poſſet fieri Cōtingit em̄ qn̄qꝫ ꝙ eadem apprehendentibꝰ fiat motus. et
R i