Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De mouente inſtrumentali

Siml̓ etiā ꝯtingit ābas moueri. puta. g.. b. ab ip̄o mouente. Oportꝫ at aliqͥd mouet̉ eſſe pͥncipiū mouensin aliquo ſuꝑiori.. g. et. b. poſſunt moueri quieſcēte aliquo. oportet in ip̄o toto eſſe illud a quo mouenturg. et b. et illa que mouentur. Quare eſt aliquod vnumre. a. eſt aliqd̓ vnū ſubiecto. duo āt ẜm oꝑatōem Neceſſeeſt. a. in ip̄o ſit aliqͥd qd̓ mouet aliqͥd qd̓ mouet̉ īdiuiſibile ſicut pūctū. ſꝫ diuiſibile ẜᵐ magnitudinēSed adhuc cōtingit et gͦſimul. b. moueri Itaqꝫ neceſſe ambo prīcipia ea que in a motamouere. Oportet igitur aliquid preter hoc.alteꝝ mouēs et motū. appellentur quidemigitur extrema et prīcipia motoꝝ que in a ad inuicem. quēadmodū vtiqꝫ ſi qui dorſa contra tenētes moueant crura ſed mouēs ambo neceſſeeſſe vnum. hoc aūt eſt anima. alteꝝ qͥdē exiſtēsa magnitudine tali. in hac aūt exiſtensHic ꝯn̄r oſtendit virtus illa mouens ꝯſiſtat intota illa ꝑte ſꝫ eſt in ꝯtactu ip̄aꝝ. Accidit em̄ vtrāqꝫtem ip̄ius. a. ꝑtis medie .ſ. moueri etiā ſil̓. em̄ a ſit diuiſibile ſi diuidat̉ in. g. a. et. a. b. ꝯtingit. g. a. quā vocat. b.et. a. b. quā vocat b. ſil̓ moueri ab altero mouente immobili illo motu. Huiuſmodi āt mouens immobile pͥus ēet diuerſum a ꝑtibꝰ mouent̉. Oportꝫ in. a. p̄ter. g. etb. aliqd̓ eſſe diuerſuꝫ pͥus. qd̓ eſt mediū vtriuſqꝫ ſcꝫ. g. etb. Copulabit̉ vtrūqꝫ extremoꝝ mobiliū ſunt in a toto ad ſe inuicē ſicut duo ſe inuicē dorſa tenentes mouētur ẜm crura quaſi virtute exiſtente in ꝯtactu In ip̄o ātꝯtactu ip̄aꝝ ꝑtiū videt̉ eſſe pͥncipiū mouens qd̓ eſt virtus aīe motiua. Exiſtit in magnitudine ſicut virtꝰdam ip̄ius. diuerſa tn̄ ab ip̄a ẜm rōnem hoc in ip̄otactu duaꝝ partium pͥmarum.Scd̓m rōnem qͥdem igit̉ dicentē cām motus eſt appetitus mediū quod mouet motum.In animatis aūt corporibꝰ oportet aliqd̓ eſſecorpus tale. quod qͥdem igitur mouetur. natum aūt mouere poteſt pati ẜm aliam virtutemPoſtqͣꝫ ph̓s determinauit de mouente pͥncipali. hicꝯn̄r determinat de mouente inſtrumentali ſiue de eo qd̓mouet vt inſtrumentū. Et duo facit. pͥmo innuitp̄ter pͥncipale mouens in aīalibꝰ oportꝫ aliqd̓ mouesorganicū vel mouens inſtrumentale ſeu inſtrumentumScd̓o oſtēdit qͥd ſit illud. ibi. Qouens aūt neceſſariuꝫQuantū ad pͥmū d̓t vt ex dictis ſeqͥtur eſt aliqd̓ mouens ẜm rōnem qd̓ d̓t cām motus ſe. lꝫ non pͥmo ſicutappetitus mouet ſe pͥmo. ſꝫ eſt velut mouēs motum ab appetibili. Et p̄ter hoc mouens ẜm rōnem quaſi ſpūaliter eſt in aīatis corporibꝰ. puta in aīalibꝰ aliquodmouens corporeū organicū qd̓ eſt mouens motū. mouens alias ꝑtes organicas Et p̄ter iſtud mouens ē aliqd̓ in aīalibꝰ qd̓ tantū mouetur. natum mouere. ꝑsin aīalibꝰ nata eſt moueri mouere. que nata eſtpati a virtute alterius ꝑtis nihil agere in aliam. hancneceſſe eſt eſſe in corpore. ſicut eſt extrema ꝑs manus.mouet̉ ab alia ꝑte. ſed ẜm virtutē alienā alterius ꝑtis. hꝫ virtutē mouendi aliā ꝑtē corꝑis aīalis

Mouens aūt neceſſariū haberē quandā potentiam virtutē. Om̄ia aūt mouent̉ aīalia habentia ſpiritū cōplantatū potentia iſta. Queqͥdē igit̉ ſaluatio ſpūs cōplantati dictū ē in alijsHic ꝯn̄r declarat qͥd eſt illud mouens organice motum. oſtēdens illud ſit ſpūs duas rōes. Et ẜᵐ hocdiuidit̉ textus in duas ꝑtes In pͥma on̄dit pͥmā rōemIn ſcd̓a ſcd̓am. Scd̓m fit ibi. Uidet̉ āt bn̄. Quantuꝫad pͥmum iteꝝ tria facit. Primo ponit rōnem pͥmā. quaoſtendit̉ ſpūs ſit hmōi mouens Scd̓o oſtēdit in quoeſt ſpūs hmoi. Ibi. Hoc āt ad pͥncipiū. Scd̓o excuſatſe a diſſolutōne cuiuſdā queſtionis moueri poſſet. ibi.Utꝝ āt. Quantū ad pͥmū d̓t mouens pͥmū organice in aīalibꝰ dꝫ habere potentiā quā poſſet ab alio moueri īpelli. ꝟtutē quā poſſet alid̓ mouere īpellereFeuiuſmodi āt fit ſpiritu cōplantatū ꝓportionatuꝫPer illū em̄ de facili p̄t mouere virtutem hꝫ mouendialiud Et qꝛ ſpūs iſte eſt ꝓpter hoc neceſſarius. ideo ſubdit oſtendendo quō ſpūs cōplantatus in aīalibꝰ ſaluet̉.dicens quō ſpūs cōplantatus in animalibꝰ ſaluet̉ dictum eſt in alijs. ſcꝫ in libro de generatōne aīaliumHoc aūt ad pͥncipiū aīale habere ſimil̓r viſum eſt. quēadmodū quod in iuncturis ſignummouens motum ad immobile. Qm̄ aūt pͥncipium his qͥdem in corde. his aūt in ꝓportionabili. ꝓpter qd̓ ſpūs cōplātatꝰ hoc videt̉ exn̄s.Hic declarat in pͥmo inueniat̉ ſpūs. dicens ſpūs mouet in aīalibꝰ organice videt̉ ſe habere ad principale mouens .ſ. appetitu ſicut ſignū mouens in iuncturā ſehꝫ ad mouens īmobile Signum aūt in iunctura mouetmotū. mouet em̄ ꝑtē corꝑis poſteriorem mouetur. Sicut aūt hmōi ſignum recipit a mouente immobili virtu mouendi mouetur. ſic ſpūs recipit virtutem quaꝫmouet mouetur. modum mouendi a mouente pͥncipali accipit. nunc autē ita eſt mouens pͥncipale eſt incorde. vel cordi ꝓportionabili. Cuius eſt. qꝛ ibi debꝫeſſe pͥncipale mouens vbi terminant̉ alteratōnes īmutatōnes oīm ſenſuum. hoc aūt eſt cor vel ꝓportionabileei. ergo mouens pͥncipale eſt in corde vel ꝓportionabiliet ita primo ſpūs debet eſſe in corde. Quod etiā ſic extra textum ꝯfirmatur. qꝛ oportet primū mouens mobile pͥmum ſimul ꝓxima eſſe ſibi. ergo cum principalemouens eſt in corde pͥmū motū .ſ. ſpūs in ip̄o erit ī habentibꝰ cor. vel in ꝓportionabili cordi in hn̄tibꝰ corUtrū quidem igitur idem eſt ſpūs ſemꝑ autfit ſemꝑ alteri alter ſermo. idem em̄ eſt etiam dealijs partibusHic ꝯn̄r excuſat ſe ph̓s a diſſolutōe cuiuſdā queſtionis. Dictū ē em̄ ſpūs eſt mouens organice. q̄reret aliqͥs. vtꝝ iſte ſpūs vnus idē maneat in tota vitā. Illādubitatōem reijciendo d̓t de hoc alibi dictū ē. Eadeem̄ videt̉ de ſpū de alijs ꝑtibꝰ. Qualiter aūt maneant ꝑtes alibi dictum eſt .ſ. in libro de generatōne corruptōne. vbi dictum eſt quō partes formales maneant aūt materiales totam periodum viuentis.