Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Libri de caniā motus atactu Cractatus ietūdus.

cut baculus principiū habet finē ad manus. et manusſil̓iter ad carpon cubitū. ſicut baculus mouet̉ a virtute exiſtente in manu. ita manus mouet̉ a virtute exn̄te incarpon cubito. tn̄ manifeſtū eſt virtus baculum mouens eſt in aliqͣ extremitate baculi. nec in coniunctione manus ad baculū. ſed magis in manu. quare nec ſimiliter virtus mouens pͥmo manū erit in aliqua extremitate manus nec in iunctura ꝓxima. ſed in aliquo ſuperioriNihil em̄ differūt que ſunt adnata ab his. fit em̄ quēadmodū auferibilis ꝑs baculus.neceſſe igit̉ in nullo eſſe pͥncipio. qͦd eſt alteriusterminatio. neqꝫ ſi qͥd eſt alterū illa magis extravelut extremi baculi in manu pͥncipiuꝫ. huiꝰ ātin carpon. Si āt neqꝫ in manu qꝛ ſuperius adhuc pͥncipiū neqꝫ hic. Adhuc em̄ manēte cubito mouetur totum quod deorſum continuū Hic ꝯn̄r ph̓s remouet dubiū. rōem tactā vlteriusdeducēdo. Aliqͥs em̄ poſſet dicere eſt ſil̓e. qͥa maneſt ꝑs adnata ip̄i carpon. ſed baculus eſt adnatꝰ manui. Hoc remouēs Areſto. d̓t qͣntū ad ꝓpoſituꝫ illaque ſtꝭ adnata differūt ab his ſunt adnata. Baculus em̄ eſt ſicut ꝑs auferibilis. manus vero eſt ꝑs nonauferibilis ẜm naturā a carpon. ſed ſicut cōtinuat̉ naturaliter manui mote. ſic quandā cōtiguitatē habꝫ ad baculū motū in actu. Cum ergo in nullo extremo baculi ſitvirtus mouēs ipſum. manifeſtū eſt ſil̓iter virtus ꝑtemaliquā mouēs non eſt in pͥncipio aliqͦ alterius ꝑtis ad qd̓principiū terminat̉ ꝑs illa. puta virtus motiua non eſt inextremo brachij ad quod terminat̉. Si em̄ ſit aliquod extrinſecū magis ab homīe quod tamē a manu moueat̉ extremū habens in ipſa ſicut baculus motus extremū hꝫ inmanu. virtus mouēs ip̄m eſt in extremo manꝰ ad baculū ſed ſuꝑius magis. Sil̓iter ſi manus mota terminetur ad carpon brachij. virtus mouens ip̄am non erit inipſo carpon ſicut nec mouens baculū in extremo manusſed ſuꝑius magis eodem ſe habet de extremo brachireſpectu cubiti. cōtingit em̄ totū inferius ad cubitū moueri virtute exiſtente in ſuperiore cubitoQm̄ aūt ſil̓r ſe habet a ſiniſtris a dextris etſimul ꝯtrarijs mouent̉ vt ſit in qͥeſcendo. ſꝑdextrū moueri ſiniſtruꝫ neqꝫ in eo hoc illud.ſemꝑ aūt in ſuꝑiori amboꝝ prīcipiuꝫ. neceſſe inmedio principiū eſſe aīe mouētis. amboꝝ enimextremoꝝ mediū vltimū. Sil̓r aūt hꝫ ad motushoc ad eos deſurſum et deorſum. puta eosqui a capite ad caput ad eos a ſpina habentibus ſpinā Et rōnabiliter aūt hoc accidit. etem̄ſenſitiuū hoc dicimꝰ eſſe. qͣre alterato propterſenſum loco circa principiū. ꝑmutatione habita. ſimul ꝑmutantur extenſe et conducte ꝑtesvt ex neceſſitate ꝓpter hoc fiat motus in aīalibꝰ Hic cōſequenter declarat in qua ꝑte exiſtit Et primooſtendit principiū mouens eſt in medio ſuꝑioris et inferioris anterioris poſterioris. ſecūdo oſtendit illa ꝑsin qua eſt principiū mouens eſt diuiſibilis. ibi Mediam

aūt corꝑis. tercio oſtendit cōſiſtit in tota illa parte.ſed in medio eius. ibi Sed adhuc cōtingit. Quantū adprimū probat intentū ſuū per duas rōnes. Quarū pͥmapartitur ẜm on̄dit pͥmo principiū mouens eſſe in medio dextri ſiniſtri. ſecūdo oſtendit ipſum principiuꝫeſt in medio inferioris ſuꝑioris ſit in medio dextriet ſiniſtri ꝓbat in effectu ſic Quādo aliqua duo ſimul mouent̉ vel cōſimili motu vel cōtrarijs oꝑtet principiū motus eoꝝ a quo ſimul mouent̉ eſſe in aliquo pͥori diuerſoad illa. mouens em̄ eſt pͥus moto. diuerſum ab eo.tingit aūt dextrum ſiniſtrū ſimul moueri etiā motibuscōtrarijs. non ita ſiniſtrū moueat̉ dextrum quieſcat.vel ecōtra. ſed ſimul ergo neceſſe eſt eſſe principiū motusin aliquo prioꝝ. hoc aūt eſt mediū dextri ſiniſtri. quareprincipiū aīe mouens eſt in medio. Qꝭ aūt prius ſit mediū patet. quia vltimū dextri ſiniſtri medium eſt eoruꝫ.illud aūt vltimū eſt in quo eſt principiuꝫ mouens. quareprincipiū mouens eſt in medio. Et dicitur vltimuꝫ illudpartiū exterioꝝ eſſe diuerſum. quia medium comparatūvni extremoꝝ habet ratōnem alterius. Ꝙꝭ aūt ſit in medio ſuperioris inferioris ꝓbat ſil̓iter ſicut prius. dicens iſtud quod dictū eſt ſil̓r ſe habet ad motus oīm ꝑtiumet ſil̓r ad motū ſuperioris inferioris. ſicut ſunt caput etſpina dorſi in habentibꝰ eam. Sicut em̄ dcm̄ eſt quandoaliqͣ duo ſimul mouent̉ oꝑtet pͥncipiū mouens lit in aliquo pͥori qd̓ eſt diuiſum. hoc aūt eſt mediū. Oꝑtet enimmouēs eſſe cōiunctū mobili. ita mouens vnū eſt cummobili. poſſet aūt hmōi cōiunctū. ſcꝫ inferiori ſuperiori niſi eſſet mouēs in medio ſuꝑioris inferioris dexteri ſiniſtri. Secūda que tangit̉ ibi. Et rōnabiliter.ſic formari p̄t. Quia ſenſitiuū principiū eſt in medio ꝓpter alterationē factam ab illo fit alteratio in partibusſequenter ſe habentibꝰ. et propter alterationē partes permutant̉ ẜm extenſionem. ſimul dicuntur. propter hocneceſſario ſimul fit motus in alijs partibus. Si ergo ſenſitiuū primū eſt in medio. pͥmū aūt pͥncipiū mouēs ē vbieſt ſenſitiuū pͥmū. qꝛ motus fit ꝓpter alterationē factā abillo. Manifeſtū primū principiū mouēs ſit in medioMediam aūt corporis partem. potentiadem vnam. operatione autem neceſſe fieri plures. etem̄ ſimul mouent̉ menbra a principio etaltero quieſcente alterum mouet̉. Dico aūt puta in a. b. g. b. mouetur. mouet autem a ſed adhoc oportet qͥdem aliquid quieſcere ſi futurū ſithoc quidem moueri. hoc autē mouere. vnū igitur potentia exiſtens. ip̄m aūt operatione duoerit. quare neceſſe non punctum ſed magnitudinem aliquam eſſe Oſtenſo ꝑs in qua ē pͥmū prīcipiū mouēdi ſit in medio. ꝓbat ꝑs illa in primū pͥncipiū mouēs ſit diuiſibilis. in toto ſꝫ in medio eius eſtdi. illa ꝑs mediain qua eſt primū pͥncipiū mouēs eſt vna ſubiecto. pluresautem operatione. Quod probat ſic. quoniā contingitmenbra. hoc eſt partes ſimul moueri. contingit alteraꝫpartē moueri altera quieſcente. Ut ſi ponamus a. b. eſſepartē corporis. et a. g. eſſe vnam partē ipſius .ſ. a. b. et g. b.aliā. ꝯtīgit in a. b. tota magnitudīe g. b. velut ꝑtes extremas moueri diuiſim .ſ. vna ꝯtīgit moueri. qͥeſcēte altera