Libri de cauſa motus animaliū Tracta. ſecūdus
blis autē qͥbus ligat̉ equus ꝓportionant̉ nerui. Sicut em̄extenſis chordis ſeu vinculis ⁊ retractis mouet̉ currus.ita extenſis neruis ⁊ retractis mouetur animalIn antomatis qͥdem igit̉ ⁊ curribus non eſtalteratio. etiā ſi fiant minores que intra rhete ⁊iterū maiores etſi circulo idē moueat̉ In aīalibus p̄t idē ⁊ maius ⁊ minus fieri et figure ꝑmutari augmentatis ꝑtibus ꝓpter calorem et ſpiritum ⁊ frigiditatem ⁊ alteratis¶ Hic ꝯſequenter aſſignat ph̓s drn̄am inter motū iſtorum q̄ mouent̉ ꝑ artē ⁊ motū aīalis. ex illa ſiqͥdem differentia apparet modus motus organi moti. pͥmo a mouēte principali dicens. ꝙ qͣꝫuis motus aīalis ꝓportioneturmotui currus ⁊ eoꝝ artificialiū que vident̉ habere principiū ſui motus intra ſe ſicut horologiū. tn̄ differūt. qꝛ antomata ⁊ currus nō mouent̉ ꝑ alteratōem. et dato ꝙ minorrota ſicut mediolus fieret maior. nō tn̄ moueret̉ ꝑ alterationē. etiā qͣꝫuis idem mediolus factus maior vel minorcirculariter moueret̉. Nō ſic aūt eſt de motu aīalis. Immo in aīali fit eadē ꝑs maior ⁊ minor. et ꝑmutat̉ eius figura facta extenſione vel retractione in ꝑtibus. Fit autēiſta retractio et extenſio ꝑtibus alteratis diuerſimode ꝑcaloreꝫ ⁊ ſpūm. Cumem̄ ſpūs diffundit̉ ⁊ dilatat̉. mouet̉ẜm extenſionē. cū aūt retrahit̉ ſpūs ⁊ retrahit̉ menbrum.Fit aūt hmōi retractio a frigido. Et per hunc modumfit motus brachij. cum em̄ ſpūs extendit̉ brachiū extenditur. ⁊ cū retrahit̉ ⁊ brachiū retrahiturAlterant aūt phantaſie et ſenſus et meditationes. Senſus em̄ ſtatim ſunt alterationes q̄dam exiſtentes. phantaſia aūt et intelligētia habent reruꝫ virtutem. Aliquo em̄ modo ſpeciesintellecta calidi aut frigidi aut delectabilis auttriſtabilis talis exiſtit qualis quidē et reꝝ vnaq̄qꝫ propter quod tremūt ⁊ timent intelligētes ſolum. hec aūt om̄ia paſſiones et alterationes ſtꝭAlteratis autē in corꝑe. hec qͥdem maiora. hecaūt minora fiunt. Ꝙ aūt modica ꝑmutatio facta in pͥncipio multas et magnas facit drn̄as deinceps nō in magnū velut gubernaculo ẜm aliquid modicum tranſpoſito. magna prore fit diſpoſitio. Adhuc ẜm caliditatē aut frigiditatēaut ẜm aliā aliquā talē paſſionē cum fiat alteratio circa cor. ⁊ in hoc ẜm magnitudinē in ſenſibili ꝑte multā. multā facit corꝑis drn̄am in ruboribꝰ ⁊ palloribꝰ ⁊ tremoribꝰ ⁊ timoribꝰ ⁊ hoꝝcōtrarijs. Principiū qͥdē igit̉ quēadmodū dictū eſt motus qd̓ in oꝑabilibꝰ ꝓſeqͥbile ⁊ fugibileex ncc̄itate āt ꝯſeqͥt̉ meditatōi et phātaſie ip̄oꝝcaliditas ⁊ frigiditas. triſtabile eī fugibile. delectabile aūt ꝓſeqͥbile. ſꝫ latet circa modica accidens hoc. Sūt āt triſtabilia ⁊ delectabilia omnia fere cum frigiditate aliqua ⁊ caliditate Hocaūt palā ex paſſiōibꝰ. audacie em̄ ⁊ timores ⁊ ad
venerea motus ⁊ alia corꝑalia triſtabilia ⁊ delectabilia. hec qͥdē ẜꝫ ꝑtē cū caliditate aut frigiditate ſunt. hec aūt ẜm totū corpꝰ Memorie āt ⁊ſpēs qͣſi idolis vtētes his. aliqn̄ aūt minus aliqn̄ aūt magis cauſe eorundē ſunt Quare rōnabiliter iam cōdita ſunt que intus ⁊ que circa pͥncipia organicaꝝ partium permutātia ex cōdenſatis humida et ex illis humidis compacta etmollia et dura ex inuicem¶ Hic ꝯn̄r ph̓s declarat ſcd̓am ꝑtē dicte drn̄e. ⁊ duo facit. pͥmo declarat q̄ ſit cā alteratōis ad caliditatē et frigiditatē. ſcd̓o declarat qͣliter iſtis ꝯcurrētibꝰ mouet̉ aīmal.ibi. His aūt. Quo ad primū on̄dit ꝙ ſenſus et phātaſiaet intellectꝰ alterāt corpus ad caliditatē ⁊ frigiditatē Etqꝛ ſpēs exn̄s in ſenſu vel phātaſia vel ī intellectu videt̉ haLe modicā virtutē in alterando. declarat qͣliter modicomotu facto fit alteratio in ꝑtibꝰ remotis. Dicit gͦ ꝙ pͥncipia alterātia corpus qͣntū ad caliditatē ⁊ frigiditateꝫ ſtiſenſus phātaſia ⁊ intellectus qͣntū ad actus eoꝝ ſeu meditatiōes. Qd̓ ꝓbat duabꝰ rōnibꝰ. Quaꝝ pͥma eſt. qꝛ inſenſibꝰ ſtatim fiūt alteratōes a ſenſibilibꝰ. Phātaſia aūtet intellectus fiūt in actu ꝑ formas a ſenſibilibꝰ deriuatasꝑ qͣs hn̄t reꝝ ſenſibiliū virtutes. Aliqͦ mō em̄ ſpēs calidivel frigidi aūt alicuius delectabilis vel triſtabilis ſenſibil̓talis eſt qͣlis eſt reꝝ ſpēs in exteriori ſenſu ⁊ qūolibet taliseſt qͣlis eſt forma rei ſenſibilis. ⁊ ꝓpter hoc ꝯtingit ꝙ ad ſolam app̄henſionē alicuius triſtabilis vl̓ terribilis ſtatimtremūt hoīes ⁊ timent. dato ꝙ nihil videāt de terribili ſꝫꝙ ſolū intelligāt. ⁊ ſil̓i mō alie paſſiones fiūt in homībꝰ īles om̄es cū alteratione fiūt. Ex quo infert ph̓s ꝙ alteratis ſic ꝑtibꝰ q̄ ſunt in corꝑe q̄dā fiūt maiores ⁊ q̄dam minores. Si em̄ fiat alteratio ad caliditatem fiūt maioresSi aūt ad frigiditatē fiūt minores ꝑ ꝯdenſatōem. Ex qͦinfert ph̓s ꝙ modica ꝑmutatio in pͥncipio infert magnaꝫdiuerſitatē in ꝑtibus. Quod on̄dit. qꝛ manifeſte ad ſenſum videmus ꝙ gubernaculo nauis modice trāſlato ẜmpoſitōem ſeu ſitū magna fit trāſpoſitio nauis ad dexterāvel ad ſiniſtrā. Cor aūt eſt principiū in aīali. modica ergofacta alteratione in corde vel circa cor ad caliditatē vl̓ frigiditatem aūt ẜm aliquā aliam paſſionē. magna et multa fit diuerſitas in partibus exterioribꝰ cordi influentialiter ſubditis. puta ad ruborē vel pallorem. ad tremoremvl̓ timorē. ⁊ ad horum cōtraria. Secunda rō que tangit̉ibi. Siqͥdem igitur. ſic formari poteſt. Primū principiūin operabilibꝰ eſt appetibile ſeu fugibile. Appetibile qͥdeꝫprincipiū proſequutionis et fugibile principium fuge. ethec duo neceſſe eſt meditari anteqͣꝫ moueant. Meditationē vero ⁊ phātaſiā eoꝝ neceſſario ſequūtur caliditaset frigiditas. Illud em̄ quod eſt appetibile eſt delectabilefugibile vero triſtabile que inferūt meditanti caliditatē ⁊frigiditatē. licet hoc immanifeſtū ſit quādo delectabile ettriſtabile inferunt modicas paſſiones. ſed quando magnas inferunt tunc ſequunt̉ meditationes ⁊ phantaſias eorum caliditas ⁊ frigiditas. Manifeſtū em̄ eſt ꝙ delectabilia om̄ia et triſtabilia fere cum caliditate et frigiditateſunt. quod palam eſt ex paſſionibus. Audacie enim ⁊ timores et motus ad venerea et alia corporalia triſtabiliaet delectabilia fiunt cum caliditate et frigiditate ẜm partem corporis. vel ẜm totum. et idem faciunt ſpes et me-