De cauſis principalibus motus animaliū

ſyllogiſmo practico debent determinari per bonū ⁊ poſſibile. Sicut em̄ in ſyllogiſmo ſpeculatiuo ꝓpoſitiones terminant̉ per ratione. ſic in practico per bonū ⁊ poſſibile. etiſta duo oꝑtet cōſiderare in om̄ibus ꝓpōnibus. Cuꝫ em̄per rōcinationē deuentū eſt ad aliqd̓ niſi illud ſit bonumceſſat intellectus. Si aūt fuerit bonuꝫ. nō tn̄ ſibi poſſibileceſſat. ⁊ ideo ſi debeat ſequi oꝑatio oꝑtet iſta duo conſiderari. ⁊ ꝙ ſit bonū et ꝙ ſit poſſibileQuemadmodū aūt interrogantiuꝫ quidamſic alteram propoſitionē eam que manifeſta neqꝫ intellectus inſiſtens cōſiderat nihil. Puta ſiambulare bonū homini ꝙ ipſe homo. iam nonimmorat̉. ꝓpter quod et quecūqꝫ non rōcinantes operamur. velociter operamur. Cum em̄operatus fuerit aūt ſenſu ad id quod cuius gratia aut phātaſia aūt intellectu quod appetit ſtatim facit. pro interrogatione em̄ aūt intelligentia appetitꝰ fit ⁊ operatio. Potabile mihi cōcupiſcentia dicit. Iſtud aūt potabile ſenſus dixitaut phantaſia aut intellectus ſtatim bibit Sicquideꝫ igitur ad moueri et operari animalia impetum faciunt.¶ Hic oſtendit qualiter aliquādo ſupponit vnā ꝓpoſitionem ſicut manifeſtā. ⁊ alteram ſolum exprimit. Dicit ergo. Sicut in ſpeculabilibus interrogantes non accipiuntduas ꝓpoſitiōes ſed vnā. ⁊ alterā que manifeſta ē ſupponunt. ita ꝙ intellectus non reſiſtat illi. Sic eſt in practicis. vbi intellectus practicus vnā exprimit vel cōſideratactu. ⁊ aliam quia manifeſta eſt dimittit. Sicut ſi intelligat ꝙ ambulare ſit bonuꝫ homini. ⁊ circa hanc ꝙ ipſe ſithomo. non immorat̉ quia manifeſtū eſt ſed ſtatim cōcludit concluſionē. Quod declarat ex effectu dicens. ꝙ qͥain ſyllogiſmo practico non accipitur vna ꝓpoſitio. ſed ſuꝑponit̉ multotiens. frequēter fit error. ſicut in ſpeculabilibꝰcum non accipitur minor ꝓpoſitio vel maior. quia creditur eſſe manifeſte vera cum non ſit vera multotiens fit etror. Sic ergo in practicis ſit error. quia illa ꝓpoſitio nō accipitur que ſupponit̉ ſicut manifeſta. Unde qͥcunqꝫ opera operantur nō deliberantes cito operant̉. Cum em̄ deuenit homo vel per ſenſum vel ꝑ intellectū vel phantaſiāad aliquid quod operanduꝫ eſt. ꝓpter illud gratia cuiusfiunt alia. ⁊ in qd̓ fertur appetitus. ſtatim operatur. vt ſicōpiſcētia dicat ꝙ potandū eſt. ſi ſenſus vel intellectus dicat. hoc eſt poſſibile. licet nō ẜm certitudinē deliberet ſtatim bibit. Sic gͦ aīalia faciūt impetꝰ ad motꝰ ⁊ oꝑatōeꝫUltima qͥdem cauſa eius quod eſt moueriappetitu exiſtēte. hoc aūt facto aut ꝑ ſenſuꝫ autꝑphantaſiā ⁊ intelligētiā. Appetentiū aūt oꝑari. hec qͥdē ꝯcupiſcentiā aūt irā. hec aūt ꝓpt̓ appetitū aūt volūtatē. hec qͥdē faciūt. hec āt agūt¶ Hic ꝯn̄ter oſtendit qͣre mouet appetitus que eſt cauſaꝓxima. Et dicit ꝙ vltima cā ꝓxima ip̄ius motus eſt appetitus. qꝛ rō non mouet niſi ẜm ꝙ determinata eſt ꝑ appetitū. vt d̓r. ix. metaph̓ice. ⁊ nō ꝑ quēcunqꝫ appetitū ſedper appetitū exiſtente in actu ⁊ nō in potētia. qꝛ nihil agit

niſi ẜm ꝙ eſt in actu. Fit aūt appetitus in actu vel per ſenſus vel phantaſiā vel per intellectum. appetitus vero eſtprincipium operationis. appetitus aūt qͥdam eſt cōcupiſcibilis ⁊ qͥdam iraſcibilis. ⁊ ideo quedā fiunt ꝑ concupiſcentiā. ⁊ quedā per iraꝫ. q̄dam aūt ꝑ appetitū intellectualem ſeu per voluntateꝫ. Ea ergo que faciunt aliquid velagunt ꝓpter appetitū agunt ⁊ faciuntQuēadmodū aūt antomata mouent̉ modico motu facta ſolutis ſtrebilis ⁊ pellētibꝰ inuicēſtrebilas ⁊ currus quē qͦd inſidet mouet ip̄m inrectū. ⁊ iteꝝ circulo mouet̉. eo ꝙ inequales habeat rotas. minor em̄ quaſi centrū fit quemadmodū in horologijs ſic ⁊ aīalia mouent̉. habētem̄ organa talia ſanaqꝫ neruoꝝ naturā ⁊ eā queoſſiū. hec qͥdem vt ibi lignū ⁊ ferrū. nerui aūt vtſtrebile qͥbus ſolutis ⁊ remiſſis mouentur.¶ Poſtqͣꝫ philoſophus determinauit de principijs ⁊ cauſis principalibus motꝰ ⁊ quomodo ex illis dependet motus. Hic ꝯſequenter determinat de principijs et cauſisorganicis motus que ſunt partes animalis. et quia interiſtas partes eſt deuenire ad vnaꝫ principalem que primomouetur a principio mouente principali que ⁊ mouet alias. Ideo ſubdiuiditur pars iſta textus in duas. In quarum prima determinat qualiter mouetur pars organicaprima a mouente primo principali. In ſecūda oſtēdit queeſt illa pars que primo mota eſt ⁊ vbi. ⁊ qualiter moueatalias. ibi Primū autē mouens. Prima rurſus ſubdiuiditur in duas. Et quia artificialia ſunt poſteriora naturalibus. poſteriora autem natura cuꝫ ſint nobis magis nota et prius qͣꝫ alia ideo declarat intentum ſuum per ſimilein artificialibus. ⁊ primo comꝑat artificialia ad animataẜm conuenientiā quantū ad motum a principali mouente. ſecūdo facit idem ẜm differentiā. Secundū ibi. In ancomatis. Quantū ad primū aduertendū ꝙ artificialiumquedam habent principiū ſui motus immanifeſtū nobisvt antomatica. id eſt que videntur eſſe ex ſe mota. Antomatica em̄ dicūtur quaſia ſe mota. Alia vero habēt pͥncipium ſui motus manifeſtū magis ſicut currus. Quo notato dicit ph̓us ꝙ ſicut antomatica. id eſt ea artificialiaque videntur in ſe habere principiū ſui motus ſicut horologium modico motu mouetur ſolutis ſtrebilis. id ē vinculis a primo mouente. ⁊ vna ſtrebila aliam pellente ettrahente inuicem per virtutē eiuſdē. ⁊ ſicut currus ab eoqui inſidet equo mouetur puta ab auriga per hoc ꝙ mouet equū trahentē ſuo motu lignū ad quod eſt ligatus.Lignū autem trahit axim currus. quo tracto per equūmouent̉ medioli ẜm circulū. ⁊ per ꝯſequens rote maioresque ſunt in extremitatibus colligate ad mediolos per radios inchilmoꝝ. id ē in horologijs mota minori rota mouetur maior. ita ꝙ in tali motu eſt cōſiderare illum qui inſidet ſuꝑ equū ſicut pͥncipalis motor. ⁊ lignū adqd̓ ligatus eſt ⁊ axim ⁊ mediolos ⁊ rotas. Sic eſt etiaꝫ in motuaīmalis mouet̉ em̄ animal facta extenſione ⁊ retractioneneruoꝝ. ſunt em̄ in animali partes ꝓportionabiles eis quecurrunt ad motum currus. Un̄ eſt in animali aliquid qd̓ꝓportionatur ei qui inſidet. ſcꝫ anima. ⁊ eſt quod ꝓportionat̉ eqͦ qui trahit mouet ⁊ mouet̉. et hec ē pars prima organica que mouetur. ⁊ habet virtutē mouendi alias partes. Ligno ad qd̓ ligat̉ equus. ꝓportionant̉ oſſa. Stre-

Q iiij