Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Libri de cauſa motus aīaliū Tractatus primus

ip̄ius. ſoluit nūc quantū ad pͥmā pͥncipaleꝫ. Et diuidit̉in duas ꝑtes Primo reſumit vniuerſaliꝰ qͣꝫ pͥus ꝓpoſuerat Scd̓o ſoluit d̓t Forte em̄ Quātū ad pͥmū repetēsdubitationē vniuerſalius d̓t reſumēdo pͥus q̄ſitū q̄rimus Utꝝ extra illud qd̓ mouet̉ oporteat aliqd̓ qͥeſcēsad qd̓ appulſuꝫ moueat̉ hoc quātuꝫ ad aīata ſunt hicEt vtꝝ etiā in primo moto puta in moto qd̓ ē celū oporteat aliqͥd talē qͥeſcēs corporeū ad qd̓ motor eiꝰ firmetur in motu eius. Et hoc ē qd̓ d̓t quātū ad primam partem dubitationis.Forte em̄ vtiqꝫ videbitur incōueniens eſſeſi principium motus in terra. pro pter quod videbitur vtiqꝫ ſic extimantibus bene dictū eſſeapud Homerum. Sed non vtiqꝫ amouebūte celo in terram Iouem ſupremum omnium.Neqꝫ ſi valde multum laborēt apprehendereomnes dij omnesqꝫ dee. totaliter enim immobile a nullo contingit moueri.Hic ꝯn̄r ſoluit. pͥmo qͣꝫtū ad celū. ſcd̓o qͣꝫtū ad aīalia. Circa pͥmū duo facit. pͥmo facit qd̓ dictū eſt. ſcd̓ocludit ſolutōem dubitatōnis incidental̓r mote. ibi. Un̄ſoluitur. In pͥmo d̓t. Utꝝ oporteat aliqͥd immobile qͥeſcens extra mobile qd̓ mouet̉ nulla exn̄s ꝑtiū eivel. Et vtꝝ in oībꝰ hoc neceſſariū ſit mouens ſuextra mobile. Et ſubdit forte incōueniens videt̉ ſi pͥncipiū motus ſit intra. ꝓpter hoc videt̉ recte ſic exiſtimātibꝰ bn̄ dictū fuiſſe apud Homeꝝ dicentē. Si oēs dij etdee. ſꝫ oēs virtutes maiores minores laborēt apprehendere Iouē. hoc eſt pͥmū motorem poterunt ip̄mmouere a celo ad terrā. Et intendit ẜm videt̉ qͣꝫtūcunqꝫ multiplicent̉ virtutes alioꝝ. poterunt ip̄m mouere. Et cām ſubiūgit. qꝛ illud qd̓ oīno ē īmobile a nullo ꝯtingit moueri. Primus aūt motor celi ē oīno īmobilis ſe accn̄s vt ꝓbatū eſt. viij. ph̓icoꝝ. a nulla vitute qͣꝫtūcūqꝫ multiplicet̉ p̄t moueri. Si at firmetur adterrā. in mouendo celū aliqualiter moueret̉ a terra. velſolum dependeret in motu ex ea.Unde ſoluitur olim dicta dubitatō Utrūcontingit aut non contingit diſſolui celi conſtantiam. ſi ex immobili ortum eſt principioHic ꝯn̄r excludit ſolutōem queſtionis pͥus mote incidental̓r. Et d̓t ex his dicta ſunt manifeſtū ēoportꝫ dicere celū corrūpat̉ ꝓpter rōnem p̄dictā. quiaillud qd̓ īmediate ꝓcedit a pͥncipio īmediate īmobilip̄t corrūpi. Nec oꝑtet dicamꝰ ip̄m corrūpi rōem.dicebat̉ arguebat̉ ita. Si motor celi ſit maioris ꝟtutꝭin mobili in mouendo mouebit terrā. ſꝫ ſi terra moueatur. celū mouebit̉ ita corrūpet̉. Qd̓ꝫ oꝑtꝫ motor celi ſit maioris ꝟtutis in mouēdo qͣꝫ terra in oeſcendo. qꝛ ꝓpter hoc moueat ſeip̄am. veꝝ em̄ eēt hoc ſimotor celi affigeretur ip̄i terre in mouendo. Sed eſtita vt probatum eſtIn animalibꝰ autem non ſolum ſic immobile oportet exiſtere ſed et in ipſis que mouenturẜm locum quecunqꝫ mouent ipſa ſeipſa. oportet em̄ ipſius hoc quidem quieſcere. hoc autem

moueri ad quod appulſuꝫ quod mouetur mouebitur velut ſi quid moueatur partium. appellatur em̄ alterum vt ad manēs alterū.Hic diſſoluit p̄dictā dubitatōeꝫ qͣꝫtū ad aīalia. dicēs ſolū in aīalibꝰ neceſſariū ē aliqd̓ īmobile qn̄ mouent̉ a ſe. vtꝝ oꝑtꝫ in ip̄is mouent̉ ẜm locū a ſeip̄is eſſealiquā ꝑtē īmobilē a altera mouet̉. Neceſſe ē em̄ ſi aliqͣꝑtiū moueat̉ alterā qͥeſcere cui alia appellit̉ vt ad manēsDe inaīatis aūt quecūqꝫ mouentur dubitabit vtiqꝫ aliquis vtrum omnia habēt in ipſis etquieſcens et mouens et ad aliquid extrinſecorūquieſcentiū appelli neceſſe. et hoc aūt impoſſibile puta ignem aut terram aūt inanimatorumaliquid Sed a quibus primis mouentur. hecomnia em̄ ab alio mouentur inanimata prīcipium aūt omniū ſic motorū ipſa ſeipſa mouētia.taliū aūt de animalibus quidem dictum eſt. talia em̄ oīa neceſſe et in ipſis habere quieſcensextra ad qd̓ ꝓpulſent̉ Si aūt aliquid eſt ſuperius et primū mouēs īmanifeſtū et alius ſermode tali principio Aīalia quecūqꝫ mouentur oīaad exteriora appulſa mouent̉ reſpirātia et expirātia. nihil em̄ differt. magnā ꝓijcere grauitatēaut paruā. qd̓ quidē faciūt ſpūētes et tuſſiēteset inſpirātes et expirātesHic ꝯn̄r ph̓s mouet dubitatōem circa motꝰ inaīatorum. Et diuidit̉ in duas ꝑtes. In pͥma mouet dubitationē de motu locali. In ſcd̓a mouet ad alios motus.Scd̓a ibi. Utꝝ in mouendo. Quātū ad pͥmū d̓t circa inaīata mouent̉ dubitabit aliqͥs. vtꝝ in ip̄is oībꝰ ſitaliqͣ ꝑs qͥeſcens ſicut ē in aīalibꝰ. Et vtꝝ habeant aliqd̓extrinſecū īmobile affixū qͥeſcens a appellit̉ neceſſarioQuā dubitatōem ſoluēdo d̓t īpoſſibile ē inaīata ſicut ignis aut terra alia inaīata habeāt in ſe aliqt̓ qͥeſcens. qꝛ hn̄t in ſe pͥncipiū ſui motꝰ. ſꝫ hec oīa ab aliomouent̉ a ſeip̄is ſicut aīalia. Inaīata em̄ tota ſuntꝯtinua eiuſdē nature in toto in ꝑtibꝰ. In talibꝰ āt impoſſibile ē vnā ꝑtē moueri mota alia. inaīata nonhn̄t aliqd̓ qͥeſcens in ſeip̄is. nec etiā hn̄t inaīata aliqd̓ extrinſecū īmobile affixū qͥeſcens a moueant̉. qꝛ hoccōpetit aīalibꝰ. Aīalia em̄ oīa neceſſario hn̄t in ſeip̄is aliqd̓ qͥeſcens. etiā extra ſe. ad qd̓ ꝓpulſent̉. Un̄ mouent̉aīalia motu ex pulſu tractu cōpoſito. In motu āt pulſus īpellunt aliqͥd a ſe. in motu tractꝰ trahūt aliqͥd adſe vel ad aliud. oportꝫ ſit aliqd̓ fixū extra. Si aūthmōi fixū extra ſuꝑius pͥmū dabile ſit qd̓ oīno ſit īmobile īmanifeſtū ē nūc ex iſto tractatu. aliꝰ em̄ de hoc ẜmo ēputa in .viij. ph̓icoꝝ. Naturalia āt inaīata mouenturmotu pulſus tractus ſicut aīalia. hn̄t pͥncipiū ſuimotus īmobile neceſſario fixū. vt hmōi Qꝭ āt oīa aīalia mouent̉ a ſe habeāt aliqd̓ pͥncipiū extra qͥeſcens ad qd̓pulſa mouent̉. on̄dit ph̓s in reſpirantibꝰ expirātibꝰ. dicens refert in illis ſiue magnā molem ꝓijciant ſiueparuā. ſicut ſunt ſternutantia tuſſientia. ſꝑ em̄ in talibꝰoportet aliqd̓ fixū. Si em̄ moueat pede aliqͥs. qͥeſcit