Libri de cauſa motus aīaliū Tractatꝰ prini

Dubitabit autē vtiqꝫ aliquis vtrū ſi quod mouet totū celum vult eſſe immobile. ⁊ hoc nullaꝫeſſe celi partē neqꝫ in celoPoſtqͣꝫ ph̓us in p̄cedenti capi. ꝓbauit ꝙ aīalis quodmouet̉ neceſſariū eſt vnam ꝑtē quieſcere ⁊ aliā moueri. ſimilit̓ neceſſariū eſt extra ipſuꝫ aīal eſſe aliqd̓ fixū ad quodappulſum mouet̉ qd̓ non eſt aliqua ꝑs eius ſed aliqd̓ extriſecū. Hic ꝯn̄r in ſcd̓o capi. mouet circa p̄cedentia tres dubitatiōes Et diuidit̉ in tres partes In pͥma mouet dubitationem pͥmam circa celum ⁊ motus eius Scd̓o mouetſcd̓aꝫ circa motū aīatorū. ibiDe aīalibꝰ autē Tercio mouet dubitatōeꝫ circa motus inaīatorū alios a motu locali. ibi Utrū autem in mouente Circa pͥmū duo facit Primo mouet dubitatōem duas ꝑtes habētem. 2º ſoluit eaꝫIn pͥma dicit ꝙ occaſione eorum que dicta ſtꝭ dubitabitaliqͥs. Cū mota natura celeſtis moueat̉ ab aliqͦ vtꝝ illudqd̓ mouet totū celū ſit īmobile. ⁊ ſi ſic. An ip̄m ſit celi ꝑsvel in celoSiue em̄ ipſum motum mouet ipſum neceſſe alicui immobili adhibitū mouere et hocnullam eſſe partē mouentis ſiue confeſtim immobile eſt quod mouet Similiter nullam forepartē eius quod mouetur. et hoc recte dicuntdicētes ꝙ circulo lata ſphera nulla manet particula. aut em̄ totā neceſſarium erat manere autdiſtrahi ꝯtinuitatē ipſiusHic diſſoluit dubitationē. ⁊ pͥmo ſoluit ſcd̓am ꝑtē q̄ſiti. 2º pͥmā Primā ibi Utrū āt oportꝫ aliqͥd Quātū ad p̄mū duo facit. primo facit qd̓ dictum eſt. 2º remouꝫ duoserrores. ibi Sed ꝙ polos Quātū ad pͥmū igit̉ d̓t ꝙ ſi celū mouet̉ ab aliquo corporeo aut illud eſt motū a ſe aut ēſtatim immobile. ⁊ ſi ſit motum ex ſe. oꝫ ipſum ſtatim reduci ad aliqͥd īmobile Et ita ſi dicamus ꝙ celū moueat̉ aliquo corꝑe cui appellit̉ in motu ſuo neceſſe eſt ip̄m reduci ad aliqd̓ īmobue Si ſit corporeū cui affigit̉ in motu ſuoillud nō p̄t eſſe aliqua ꝑs ipſius mouētis. hͦ eſt ip̄ius mobilis. accipit em̄ hic mouēs ꝓ mobili Si ꝟo dicamꝰ ꝙ celū ſtatiꝫ moueat̉ ab aliquo īmobili corporeo neceſſe eſt ꝙillud nō ſit aliqua pars celi Cuius rō eſt qm̄ ſi illud īmobile fixum. eſſet aliqua pars ipſius oporteret aliquā partē celi quieſcere reliquis partibꝰ motis vt eſt manifeſtuꝫex ſe Hoc aūt accidēte fieret diſtractō in partibꝰ celi. qd̓ ēimpoſſibile. Et hoc eſt qd̓ quidā dicūt ⁊ conuenienter qſphere ẜm locū circularit̉ mote nulla ꝑticula manet Autein totam neceſſe ē manere aut totaꝫ moueri ẜm quālibetpartem eius. aut partē moueri ⁊ partē quieſcere. quod ēimpoſſibile eo ꝙ tūc celū diuideret̉. qd̓ oīno repugnans ēſi ergo moueat̉ neceſſe ē quālibꝫ ꝑtē eiꝰ moueri. ⁊ ſi qͥeſcitquālibꝫ ꝑtē quieſcereSed ꝙ polos putāt quandam virtutem habere nullam habētes magnitudinem ſed exiſtētes extrema et pūcta non bene eſt. cum hoc em̄quod eſt nullam ſubſtātiam eſſe nullius taliumet moueri nullū motū a duobꝰ impoſſibile polos aūt duos faciūtHic ꝯn̄r remouet duos errores Et ẜm hͦ duo facit Primo remouꝫ pͥmū. 2º ſcd̓m Ibi Qꝭ qͥdē igit̉ Quantū ad

mū cōſiderādū ꝙ quidā dixerūt celum moueri ab immobili corporeo qd̓ dixerūt eſſe polos duos. ſoli em̄ poli incelo ſunt īmobiles Dicit ergo. p. ꝙ illud qd̓ quidam dixerūt volētes ſoluere dubitatōem nō eſt ꝯuenient̉ dictumDixerūt em̄ ꝙ duo poli virtutē habeant vt ſuper ip̄os firmet̉ motus celi in mouēdo ipſum celū Sed hͦ eſt īpoſſibile Et ꝓbat ph̓us triplicit̓. pͥmo qm̄ poli celi nullā habentmagnitudinē. ſed ſunt extrema magnitudinis. tanqͣꝫ q̄dā īdiuiſibilia Si gͦ poli ſint illud fixū īmobile qd̓ exigit̉in motu celi non erit aliqͥd corporeū ⁊ magnitudo. velutīmobile mouens ſit. qd̓ eſt cōtra poſitōem ipſorū. Scd̓oIllud cui affigit̉ motor celi in mouēdo oportꝫ eſſe aliquāſubſtātiam qꝛ prius eſt celo vt motor celi ſic̄ firmans illd̓in mouendo Poli aūt non ſtꝭ ſubſtātie ſed accidētia. putaextrema celi Tercio Impoſſibile ē vnū motū eſſe a duobꝰmotoribus per ſe non ordinatis poli autem ſic ſe habentꝙ duo ſunt. ergo īpoſſibile eſt vnū motū celi eſſe a duobꝰpolis ſic̄ ab eo ſuꝑ qd̓ firmat̉ mouēsQd̓ quidem igitur habet aliquis et ad totānaturam ſit quemadmodū terra ad animalia ⁊ad mota per ſeipſa ex talibus vtiqꝫ quis dubitabit. Qui autem fabuloſe Atlantem faciunt interra habentem pedes videbitur vtiqꝫ ab intellectu dixiſſe fabulam ꝙ habet velut diametrūexiſtentem et vertentem celū circa polos Hocautem vtiqꝫ accidit ẜm rationem quia terramanet.Hic remouet ſcd̓m errorē Et duo facit pͥº tāgit errorē. 2º īprobat eū ibi Sed hoc dicētibꝰ Quātū ad pͥmū d̓tꝙ alij dixerūt neceſſario aliqͥd eſſe qd̓ ita ſe habeat admotū celi ſic̄ terra ad aīalia ⁊ ad ea que mouent̉ in ipſa. hͦ aūtdixerūt eſſe terrā Ita ꝙ celū mouet̉ firmatū ad ipſam Ethoc ex his dubitādo dixerūt figurari ꝑ fabulam de Atlāte Finxerūt em̄ quidam Atlāte eſſe magnū hoīem caputhabētē in celo ⁊ pedes in terra. dextruꝫ in oriente. ſiniſtrūin occidēte ⁊ ip̄m ſic ſuſtinere celū ⁊ mouere ip̄ꝫ a dextroin ſiniſtrum. Iſtud aūt ſi intelligat̉ ẜm ꝙ littera ſonat falſum eſt ⁊ deriſibile Si autē conſideret̉ quantum ad illudqd̓ per iſtud ſignificari intelligebāt intelligētiā veritatisdicūt habere Per Atlantē em̄ intellexerūt axim celi. tranſeuntē a polo in polū per centrū mūdi. qd̓ centrū fixum eſtfixione terre. Uoluerūt em̄ ꝙ motor celi mouēdo firmet̉ſupra hmōi axim qꝛ ad terrā firmat̉. Et hoc ẜm ratiōemaccidit qꝛ terra per quā trāſit ẜm ſe ē īmobilis Et ita voluerūt ꝙ motor celi mouēdo firmaret̉ ad terrāSed hoc dicētibꝰ neceſſarium dicere ip̄amnullam eſſe partem totius Adhuc autē oportetvirtutem equare mouentis ⁊ eā que manentisEſt em̄ aliqua multitudo vigoris ⁊ virtutis ẜmquā manet qd̓ manet. quemadmodū ⁊ ẜm quāmouet mouens Et eſt quedā proportio ex neceſſitate quemadmodū ⁊ contrariorū motuū ſic ⁊quietū et equales autem et impaſſibiles adinuicem. obtinētur autem ẜm exceſſuꝫ Propter qd̓ſiue Atlas ſiue aliquid tale eſt quod mouet alteruꝫ ab his que interra non oportet magis cō-