Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Si aīal moueatur oportet eſſe aliquod quieſtēs

Quod quidem igitur vnūquodqꝫ in ſeipſo aliquid oportet habere quieſcens vnde principium eius quod mouetur erit. et ad quod pulſūquod appulſum totum integrum mouebitur.et ẜm partes manifeſtum.Hic ꝯn̄r ph̓us remouet dubiū Comꝑauit em̄ iunctu cētro. partes diametri partibꝰ aīalis. quarū vna mouet̉ circa iuncturam alia qͥeſcit. crederet aliquis forteqoīno eēt ſimile in diametro. ex ꝓpoſito ergo remouet dicēs. qꝛ centrū eſt ſimpl̓r indiuiſibile Iūctura autēꝓportionat̉ ei eſt inflexibilis eſt etiā veꝝ ſemidiamet̓ moueatur. qꝛ ē res mathematica. mathematice autēres ſunt abſtracte a motu materia non mouent̉ vt huiuſmodi. diamet̓ eſt abſtracta īmobilis Partes ꝟoaīalis ad iuncturā copulant̉ in iūctura aliqn̄ ſtꝭ pluresaliqn̄ vna ẜm potētiam actū Qn̄ em̄ totū qͥeſcit tūc iunctura ē vna. qn̄ autē vna pars qͥeſcit alia mouet̉ tūc iunctura ē plures. iunctura principiū pͥmum motus eſtīpoſſibile ē eſſe vnū inquātum ē pͥncipiū motus qͥeſcit.alia ꝑte īferiori mota Uerbi gr̄a Brachio moto quieſcitiūctura ſiue cubitꝰ. moto mēbro toto .ſ. toto brachio qeſcit humerus Similiter tibia mota qͥeſcit genu. toto atſceleo moto qͥeſcit ꝟtebꝝ Uocat̉ autē ſceleū totū aggrega ex tibia coxa. Uertebꝝ ꝟo vocat̉ illud os in quo ꝟtit̉coxa Recolligēdo ergo d̓t ph̓us manifeſtū eſt in aīali qd̓ mouet̉ proceſſiue vna pars mouet̉ oportꝫ aliqͥdquieſcēs vnde ē pͥncipiū motꝰ in illa aīalis parte que mouet̉. ad qd̓ pͥncipiū pars mouet̉ appulſa tota ītegra mouet̉ Sil̓r ſi aliqua ꝑs illius qd̓ mouet̉ moueat ꝓprio quo motu opꝫ ſit aliqͥd aliud quieſcens ad quod appulſum moueaturSed tamē omnis que in ipſo quies inſufficiens ſi aliquid ſit extra ſimpliciter quieſcēset immobile Dignum aūt ſcientes conſiderarede dicto. habet em̄ theoriā ſolum quantūad animalia ſed et ad totius motum et lationēprotenſam. quēadmodū em̄ et in ipſo oportetaliquid immobile ſi futurum ſit moueri Similiter adhuc magis extra animal debet eſſeimmobile ad quod appulſum mouetur quodmouetur Si em̄ cedet ſemper vtputa muribꝰqui in terra aut in arena progrediuntur ꝓcedit neqꝫ erit neqꝫ greſſꝰ ſi terra maneat neqꝫvolatio aut natatō ſi mare aūt aer ſiſtat Neceſſe āt hoc alteꝝ a moto totū a toto ꝑteꝫnullā eſſe eiꝰ qd̓ mouet̉ qd̓ ſit īmobile. ſi āt. mouebit̉. Teſtimoniū aūt huiꝰ qd̓ dubitat̉quare qͥdē nauē adlittꝰ extra. ſi qͥs pellat fuſte attingēs malū. aut aliquā aliā ꝑtē mouꝫ facile Siāt in ip̄a exiſtēs qͥs naui tentet agere vtiqꝫmouebit neqꝫ vtiqꝫ circiꝰ neqꝫ boreas flās ītrinſecꝰ ex naui ſi accidat flās ẜm modū iſtū quē pictores faciūt Ex ip̄a em̄ vētū emiſſū pīgūtSiue em̄ remiſſe ſpūm ꝓijciat qͥs ſiue vehemēt

ſit vt vētū faciat maximū ſiue aliquid aliud proiectū aūt pulſum neceſſe pͥmum qͥdem ad quieſcens aliqͥd ſuaꝝ partiū appulſum propelli Deinde iterum hec pars aut ipſum aut cuius accidit pars: exiſtēs ad aliqͥd extrinſecorū firmatūmanere. nauē aūt pellēs in naui ipſe exiſtēs etfirmatus ad nauem rationabiliter non mouetnauē quia neceſſariū eſt ad quod firmatur manere. Accidit aūt ipſi idē quod mouetur et adquod firmatur. ab extra aūt pellens aut trahēsmouet. terra em̄ nulla pars nauis.Hic ꝯn̄r on̄t ſi aīal debeat moueri oꝫ extra ip̄m aliqͥd qͥeſcens qd̓ eſt ꝑs aīalis neqꝫ aliqͥd eius Et in effectu vult hanc ꝯcluſiōem Si aīal debeat moueri ncc̄e ēaliqd̓ qͥeſcens. ſolū in ip̄o ſed etiā extra ip̄m Quā concluſionē ꝓponēdo d̓t dignū eſt facere ꝯſideratiōeꝫ ip̄isſapientibꝰ de hoc. qꝛ ꝯſideratio hmōi vtilis eſt ſolumquātū ad aīalia vt ꝯſiderent̉ pͥncipia motus eoꝝ. Immoquātū ad motū celi Sicut em̄ ad celum moueat̉ opꝫ aliqd̓ qͥeſcens ſtans. ſic ad hoc aīal moueat̉ opꝫ eſſeextra ip̄ꝫ aliqd̓ īmobile ad qd̓ appulſum aīal qd̓ mouēturmoueat̉. ampliori ratione hoc de aīali veritatē habeꝫ Il̓lo ergo ſic p̄miſſo ꝓbat ꝯcluſionē. pͥmo ad pͥmā ꝑteꝫ2ꝰ quo ad ſcd̓am Quo ad pͥmā ꝓbat ſic Si aīal mouet̉non ſit aliqd̓ qͥeſcens fixū ſed illud ad qd̓ appellit̉ cedattunc nūqͣꝫ ꝓcederet aīal. ſic̄ ſi mures ambulare volūt interra vel in arena. ſi terra vel arena quieſceret ſꝫ cederꝫnūqͣꝫ ꝓcederēt nec irēt Et ſil̓iter nunqͣꝫ eſſet volato nec natatio ſi aer vel aqͣ quieſcerēt ad minus a motu illo velilla velocitate vl̓ animal mouet̉ Quo ad ſcd̓am ꝑtē ſicꝓbat dicēs illud fixū ſtans qd̓ extra aīal reqͥrit̉. nec eſtaīal nec aliqd̓ aīalis qd̓ mouet̉. ita totū fixuꝫ īmobilecirca qd̓ fit motꝰ eſt alterū a toto. pars a ꝑte. qꝛ ſi eſtita poterit moueri aīal motu ꝓgreſſiuo. Cuius teſtimoniū eſt ſolutio q̄ſtōnis de ſolet dubitari qͣre aliqͥseſt extra nauē baculo attingat ad nauē vel ad malūīpellat p̄t de facili ip̄am nauē mouere Si em̄ eēt in naui baculo appodiaret ſe ad puppim vel ad aliquā ꝑtē nauis non mouebit ip̄am Nec iteꝝ ſi ventus d̓r circius alias eurus vel boreas. ſunt vēti ſeptētrionales flarentex aliqua ꝑte nauis ad velū ip̄ius vl̓ aliquaꝫ eiꝰ ꝑtem ẜmmodū que depingūt pictores. pingunt em̄ vētos flare exnaui. ſiue remiſſe emittāt̉ ſiue cuꝫ magno īpetu ſiue aliqͥsin naui exiſtens innixꝰ alicui ꝑti eius īpellat aliā quācūqꝫīpoſſibile erit mouere ip̄am hoc. ſꝫ ncc̄ariū eſt īpellēsaliqͥd appellat̉ ad aliquam ſuarum partiū Deinde oportꝫ iſta pars vel ip̄m totum ſiue illud cuius eſt pars pelletur ad aliquod extrinſecū firmatū ſiue fixum immobile Ille autē qui eſt in naui vult nauim impellere ipſeappodietur firmetur ad ipſam. rationabiliter non mouebit eam quia oportet illud ad quod appellitur eſſeeſcens. ſi em̄ moueret appulſus ad eaꝫ ſequeret̉ moueret̉ qͥeſceret Quieſceret em̄ qꝛ mouēs ea innitit̉ ei Mouet̉ āt exhypotheſi. qͣre moueret̉ qͥeſceret. ſꝫ ē īpoſſibile. quare exiſtēs in naui appodiatꝰ ad mouebit eaꝫ āt ē extra affigit̉ ip̄i terre mouꝫ. ſꝫ terra nulla ꝑsnauis ē Ergo manifeſtū ē ꝓpoſitū videlꝫ illd̓ fixū īmobile qd̓ requirit̉ ad aīal moueat̉. nec ē aīal qd̓ mouet̉nec aliqua ꝑs ip̄ius ſed oīno diuerſuꝫ ab eo