Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et in reſpirātibus

tione neceſſariū ſit aerē intrare. ita pectore eleuato neceſſariū ē aerē intrare Cuius ē qꝛ pulmo poroſus ē multas vacuitates hꝫ. ergo eleuat̉ oꝫ aerem ſubintrare aliter poneret̉ vacuū. qd̓ eſt impoſſibile Intrat autē aer frigidꝰ qͥꝓpter frigiditatē ſuā mitigat exceſſuꝫ caliditatis.Quēadmodum autem creſcente eleuabiturhec particula et detrimentum patiente neceſſarium demittere et demiſſo exire aerem. qui ingreſſus fuit iterum ingredientem quidem frigidum Exeūtem autem calidum propter tactumcalidi exiſtētis in particula hac.Hic ꝯn̄r aſſignat modū motus expiratōis dicens augmētatur calidū eleuatur pulmo depreſſo calidodeprimit̉. ita neceſſariuꝫ eſt depreſſo calido pulmone aere exire. ſicut eleuato ſub intrat aer. aer inqͣꝫ frigidꝰ quiaaer inſpiratꝰ caleſit ꝓpter calorē cordis.Et maxime habētibus pulmonem ſanguinēhabentem In multas em̄ velut canales et concauitates incidere eas que in pulmone. quarūſecus quacūqꝫ protenſe ſunt vene. vt videaturtotus pulmo eſſe plenus ſanguine. vocaturdem autē ingreſſus aeris reſpiratio. exitus autexpiratio. et ſemper vtiqꝫ continue qͣꝫdiu vtiqꝫviuit et mouetur hec particula cōtinue. Et ꝓpter hoc inſpirare et expirare eſt viuere.Hic ꝯn̄r on̄dit modū reſpiratiōis in habētibꝰ multuꝫſanguine dicēs reſpiratio maxime neceſſaria ē in habētibꝰ pulmonē. habētem multū ſanguinē Cuius ē qꝛcauitates pulmonis hn̄t quaſdam canales iuxta illasſunt multe vene ita pulmo totus plenus eſt venis. vene autem ſunt vaſa ſanguinis nec ſunt ſine ſanguine. quare manifeſtum eſt in talibus totus pulmo plenus ē ſanguine. plenus aūt ſanguine maximam habet caliditatemque vero maximā habent caliditatem. maxime indigentreſpiratione quare manifeſtū eſt in talibus animalibꝰreſpiratio eſt maxime neceſſaria Ex quibus infert duo corollaria Primū cum ſint duo motus contrarij quorumvno attrahitur aer. alio vero expellitur. primus vocaturinſpiratio. ſecūdus expiratio Secundum Neceſſarium ēanimalia qͣꝫ diu viuunt in hac particula reſpirare ideoin talibus animalibus vitā exiſtit in reſpirando inſpirādo aerem.Eodem aūt modo et piſcibus motus fit brāciarum. Eleuato quidem em̄ calido in ſanguine per partes eleuantur et brancie. et pertrāſit aqua. deſcendenti aūt ad cor per poros et refrigerante dimittuntur et emittunt aquā.per autem eleuato eo quod in corde ſemper ſuſcipit iterum refrigerans. Propter quod et illiseius quod viuere et non viuere. finis eſt in reſpirare. et his ſuſcipere humidum. De vita quidem igitur et morte. et de cognatis huiꝰ ſpeculationis fere dictum eſt de omnibꝰ.

Hic conſequenter aſſiguat modum reſpirationis innon reſpirantibus dicēs eodem modo fit infrigidatoſicut in habētibus pulmonem. ſicut em̄ in illis fit infrigidatio per motum eleuationis et depreſſionis pulmonisita ſimiliter fit in piſcibꝰ infrigidatio per motum eleuatiōis depreſſionis brāciarum Cum enim calidū in piſcibus augmētatur ipſo eleuato per partes ſuperioresiūctas et eleuātur brancie. tūc ſubintrat aqua refrigerāscalorē cordis. cum autē aqua deſcendit per pͥoros ad inferius et deprimūtur brācie tunc exit aqua ſemper em̄eleuatur calidū quod eſt in corde ſuſcipitur aqua que refrigerat calorē cordis Ex quo infert corollarium dicēsquia qͣꝫdiu viuūt animalia habētia pulmonem inſpirātexpirat. finis cauſa eius quod eſt viuere conſiſtit in inſpirare reſpirare Similiter in habētibus brancias finiset terminus eius qd̓ eſt viuere et non viuere eſt in ſuſcipere humidū vel aquam Recapitulādo ergo d̓t dictū eſtde vitā morte. dictū ē etiā de alijs ꝯueniētiā ꝓportō hn̄t ad mortē vitamInciont dubia PrimūAn tria ſint accidētia circa cor Solutio. ſic ſcꝫ motusſaltus. pulſus. et reſpirationis Quorū ſufficiētia ſic ſumitur. motus accidēs circa cor. autē eſt naturalis aut violētus Si primū hoc eſt dupliciter qꝛ vel eſt localis vel alterationis. ſi pͥmū ſic eſt motus pulſus qui d̓r naturalisdiſtinguendo naturale ab aīali. vel naturalis a naturamuniter dicta. Si ſecundum ſic eſt motus reſpirationisSi violētus ſic eſt motus ſaltus Hi ergo motus licet videātur habere eādem naturam qꝛ fiunt per modum eleuationis et depreſſionis. non tamen eādem habēt naturam. Tum quia habent diuerſa principia. Cum etiamquia ſaltus cordis innaturalis eſt. alij autem duo motꝰnaturales ſunt(Secundum dubtum eſtQuid eſt ſaltus cordis Solutio Eſt ꝯſtrictio calidi in corde exiſtētis et hoc propter refrigeratōneꝫ ſuperfluam aut mortificatiuā Dicitur autem conſtrictō formaliter et per predicationē formalem Unde in hac definitiōe ſaltus ponitur ſubiectū ſaltus et diſpoſitio eiuspria cum cauſa efficiēte. ſubiectū ſaltus ē calidum cordispropria diſpoſitio eſt eius ꝯſtrictio. efficiēs autem eſt frigidū ſuperfluum vel mortificatiuū. ſicut accidit in quadam īfirmitate que dicitur ſpaſmus que accidit proptercōſtrictionē vel repletionem neruorū. frigidum enim habet exiccare ſicut apparet in terra. em̄ ſumme eſt frigida. ideo ſicca. ſimiliter accidit in alijs īfirmitatibꝰ timoribus Pro quo aduertendū vnum cōtrarium circūdatur ab alio. vnitur antipariſtaſim ab alio ſicut patetde exhalatione in nube incluſa. talis em̄ incluſa a nube abea coartatur vnitur et fortificatur Et quia vnū cōtrariūnititur aliud repellere. ideo videmus exhalationē talemin nube incluſam cōtrariā vapori multa percuſſione nubem percutere et quādoqꝫ eam ſcindit Sic etiā eſt in corde in quo eſt caliditas. ideo calidū frigido circūcipiturconſtringitur et congregatur ad minorem locum. et itanititur frigidū ſuum contrariū repellere in quo fit ſaltꝰTerctum ouorumei

P iiij