Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De definitōibꝰ vite. iuuētutis. ſenectutis. etatis

Solutio hoc accidit propter humidi conſumptioneꝫQuādo enim circa mortem humidum conſumitur cali exacuit̉. et ſpiritꝰ quodāmō ſubtiliant̉. ſubtiliationeꝫenim ſpirituum et ſerenationem naturaliter comitat̉ leticia ſaltem animalis.Quartum dubium eſt.An generatio ſit prima ꝑticipatio nutritiue anime calido ſibi ꝓportionabili Et videt̉ non qꝛ d̓r in quīto phyſicorū eſt mutato de ſubiecto in ſubiectū. primo de generatiōe ē mutatō huius totiꝰ in hoc totū SolutōGeneratō accipit̉ duplicit̓. Uno ẜm eſſentiaꝫ ꝓut eſtmutatio ad formā ſubſtātialē ſic fit in īſtāti indiuiſibilis eſt ſicut forma ſubſtātialis que ē eius formalis ītrinſecus terminus. ſicut actus eiuſdē forme eſt indiuiſibilis ſcꝫ ip̄m eſſe ſubſtātiale Et qꝛ vt ſic ē finis cōcomitās lꝫ intrinſecus alicuius motus ꝓprie dicti puta alterationis preuie. ideo ex ea ꝑte etiam d̓r indiuiſibilis. Secūdocōſiderat̉ ẜm eſſe quo ꝑmiſcetur preuie alterationi vel potius alteratiōe preuia vel pro toto aggregato aūtſcd̓o modo ſed primo hic diffinit̉. non in ſua cōmunitate ſed vt particularit̉ cōtracta ad viuētiaDicitur ergogeneratō vt ſic prima ꝑticipatio nutritiue aīme calidloſibi ꝓportionabili Et dicit̉ notanter pͥma ꝑticipatō. quiaqd̓ primo natura inducit̉ in materia ē forma ſubſtātialisquā natura ꝯcomitāt̉ accidētia. natura dico qꝛ ſimul tꝑeſepe forma ſubſtātialis inducit̉ comitātibꝰ accidētibꝰ.Quintum dubium eſt.An conuenient̓ definiat̉ hic vita hoc modo Uita eſt ꝑmanētia huius partis anime nutritiue calido ſibi proportionabili Solutio Sic. particulariter accepta nonin ſua cōmunitate quo modo inuenit̉ in omnibus rebusque ſunt in actu formā ſupergredientē formā pure naturalem. quomodo etiā inuenitur in ſubſtātijs ſpiritualibꝰPro quo aduertēdum vita ſic particularit̓ accepta dicitur tripliciter Unomodo ip̄a anima. ſecūdo modo ideꝫeſt ip̄a exiſtentia anime in corpus ſeu diffinitō anime incorpus ſeu eſſe qd̓ dat corpori vt ſupra dictuꝫ eſt in librode lōgitudine breuitate vite Tercio modo idem eſt qd̓oꝑatio tranſitiua ſic procedit ab anima Uita pͥmo moaccepta non eſt formalit̓ permanētia huius ꝑtis anime ſꝫanima eſt principiū eius formale Similiter tercio modoaccepta eſt formaliter ꝑmanētia ſed eſt ꝑmanentie effectus. Scd̓o modo aūt accepta dicitur formaliter ꝑmanetia. dicitur ꝑmanētia qꝛ non eſt exiſtētia ꝑtis aīe in corpore per modū fieri moueri. ſed potius modū ſtabilit̓quieſcētis in corꝑe ꝑmanentis.Sextum dubium eſt.An cōuenienter definiat iuuētutem per refrigeratiuāpartem dicēs Iuuētus eſt augmentatio prime particulerefrigeratiue Et per oppoſitū Senectuteꝫ. ſit detrimētuꝫ illius particule. ſtatum. vt ſcꝫ ſit medium in quo necdeficit nec proficit. Solutō Sic. Pro quo aduertēdū omnia viuētia generētur ſub īperfecta quantitateſimiliter ſub īperfectis alijs diſpoſitōnibus ideo recipiunt alimētū digerūt illud cōuertūt illud in ſui ſubſtātiam augmētantur Omne autē quod vadit de imper-

fecto ad ꝑfectuꝫ habet tempus in quo mouetur ad ſuifectionem. tempus quo mouetur ad eſſe quo deſtituit̉ a ꝑfectiōe huiuſmodi. Et inter duos motus contrarios cadit quies media vt dicitur octauo phyſicoruꝫneceſſe eſt eſſe tempus mediū in quo viuens nec deficiatneqꝫ proficiat qd̓ eſt tēpus ſtatus mediātis inter profectum defectū Tempus aūt profectus huiuſmodi dicit̉iuuētus. tempus defectus ſeniū ſeu ſenectus. mediūtēpus dicit̉ tꝑs ſtatus abſolute quapropter manifeſtumeſt in reſpirantibꝰ qͣꝫ diu perficiūtur. augmentatur ꝑsrefrigeratiua. cum autem deficiūt illa particula deficitEt ideo philoſophus volens definire iuuentutem definit per partem refrigeratiuam. Et dicit. Iuuentuseſt augmetatio prime particule refrigeratiue. Senectusvero eſt detrimentū illiꝰ particule. Et ſtatus tūc diciturmediū in quo nec deficit nec ꝓficitHicreſtant interponenda dubia ex libro cōmentario Alberti Primum dubium. Quid eſt etas Solutio Alberti in cōmento deiuuentute de ſenectute ex quo hec collecta ſunt. Etas ēſpaciū temporis in viuente derelictum. in quo virtus anime omnē perficit ſue mēſure motum niſi per accidens impediatur In hac ſiquidem notificatōe ſpacium ponit etatem in genere Et qd̓ additur diſtinguit ipſam deferentialiter ab his que ſunt in alijs ſpacijs loci vel ẜm platōnemperennitatis. Plato em̄ dicit perennitatem eſſe ſpaciumſtans ex quo generatur tēpus in idem corrumpiturſicut narrat Apuleius in pͥmo de dogmate platōnis Qd̓aūt additur in viuente derelictū propter duo addit̉ Pri eſt temporis ſpacium in ſe cōſideratum eſt etasſed nec temporis quātitas. ſed etas vocatur ẜm ſtatumqui relinquitur ex tāto ſpacio in re temporali viua Scd̓maūt eſt viua proprie non habēt etatem. quia virtuseorū non ita variatur ẜm ꝑiodum ſicut aliorum animato viua aūt huiuſmodi ſunt elemēta elemētata mineralia inter que elemēta minus participāt de vita qͣꝫ mineralia eo logius a vitā recedūt ꝑiodo. vnde mineralia aliquo modo habēt ꝑiodum Q autē additur In quoꝟtus anime omnem ſue mēſure perficit oꝑationem. dicit̉propterea omnibꝰ viuis cōmuniter definitio congruatUita em̄ cōmuniter (ticet equaliter) in animalibusplātis inuenitur. vnde tam plāte qͣꝫ animalia variātur inoꝑationibus vite ẜm etatē. Quod autē vltimo additurniſi impediatur per accidēs. ideo dictū eſt qꝛ motus vite terminus aliquādo breuiat̉ aliquando prolōgaturex accidētalibꝰ cauſis. alias etiam ex accidētibus recipitvarietates. ẜm naturam autē per ſe habet ꝑiodum determinatā Ex quibus omnibꝰ derelinquitur cōuertibilis eſt etate definitio iam data eſt ergo etas tēpusnec qn̄ temporis cuiuſcūqꝫ. ſed eſt quando derelictum exadiacētia tꝑis in viuēte in quo ipſa animata ſe ſuas naturales oꝑationes perficiūtSecundum dubtum ei.Quomodo diuidatur etas Solutio Alberti In omnibus etatem participātibus in quattuor diuiditur. puta in etatē augētem ſubſtātiā q̄ꝫ virtutē. et ī etatē ſtādi in ſubſtātia qͣꝫ ī ꝟtute. in etatē diminuēdi ꝟtutē ſinediminutiōe ſbn̄e. ī etatē minuētē ꝟtutē qͣꝫ ſubſtātiō