Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

corde quā nccē ē ſuluari per refrigeratōnē

duobꝰ .ſ. in cibi ꝯtritiōe et actuatiōe eiꝰ humorē a ſtomacho aſcēdēte apprehendēdo actuat cibū illū vt ꝯn̄tad ſtomachū deſcēdat. Un̄ d̓t alb̓. a ſtomacho aſcedithumor ad os. app̄hēdēs actuās cibū. dādo ſibi habilitatē ꝯnaturalitatē ad ſtomachū deſcēdēdi et calore eidecoqͣndi ſine illiꝰ humoris actuatiōe cibꝰ natural̓r adſtomachū deſcēdit nec ī eo ꝑfecte digerit̉. Et ſil̓iter d̓ialb̓. mitti humorē a loco digeſtiōis quolibꝫ ad locū pͥoroa mouet̉ cibꝰ ſeu nutrimētū Et pꝫ ſolutō ad obiectūLoquit̉ eniꝫ areſtoteles de nutritiōe cōiter et ꝓprie in quattuor locis tm̄ ꝑficiiNonum dubium eſtAn ſenſus tactꝰ et guſtus īmediate tēdāt ad cor. alij āttres ad cerebꝝ Et videt̉. Quia oēs ſenſus naſcunt̉ aſenſu coī ab eo ſuſcipiūt ſpm̄ ſenſitiuū quem habiles fiūt ad ſenſibilē et aīalem immutationē et poſt fac īmutatōnē hmōi a ſenſibilibꝰ referūt formā ſenſui coī tēdunt oēs ſenſus ad cerebꝝ non ſolū an̄cedēter ſꝫ cōſequēter Preterea In corde naſcunt̉ ſpūs ſenſitiui ſedvitales qui ſunt principiū ſentiendi. nullus ſenſuū acorde naſcitur nec ad cor tēdit In oppoſitū ē. p. in littera dicēs duo ſenſus ſcꝫ guſtꝰ tactꝰ tendūt ad cor. alivero ad cerebꝝ Solutō Sic Cuiꝰ ē qꝛ ſenſus tactꝰ ceteris ſenſibꝰ materialior eſt magis materialit̓ alterat̉ oꝑtet ip̄m talis ſubſtātie diſpoſitōis quaꝫpoſſit magis ſuſtinere hmōi alteratōnē. talis aūt diſpoſ cōgrua ē ſoliditas ſubſtātie. Et qꝛ terra ē a dn̄io ſolida oꝑtꝫ cor diſpoſitōis ſolide terreū a dn̄io quaꝓpt̓cōgruit ip̄m in tali ꝑte que magis terreſtris ē. Inter ītes aūt ſenſitiuas hec ē cor. ſenſus tactus tēdit ad ip̄mcor. Preterea Senſus tactꝰ eget maiori caliditate ī actōne ſua qͣꝫ aliqͥs alioꝝ ſenſuū. Io cuꝫ in corde ē maxima caliditas ideo debꝫ in corde maxime illic dominari Etqꝛ guſtus ē qͥdā tactꝰ debꝫ etiā guſtus vt ſic tēdere ī corAlij aūt ſenſus īdigēt caliditate remiſſa magis. eo actiones eoꝝ magis ſunt ſpirituales iōqꝫ tēdunt verſus ꝑteillam vbi caliditas refrigerari pōt. hoc autē ē cerebꝝꝯn̄s illi tres ſenſus tēdūt in cerebꝝ Ad rōnes. Ad pri dicēdū licet ſenſus tactꝰ ſicut alij ſenſus habeat originē in cerebri anteriori ꝑte qua reſidet ſenſus coīs tamrōne organi qͣꝫ rōne ſpiritus etiā rōne ſpeciei ſenſibilisquā ad cōem ſenſum refert tāqͣꝫ ad altiꝰ ſentiēdi ꝯſiſtorium. tn̄ qꝛ tactus habꝫ organū ſuū totū corpus expaſſūetiā vſqꝫ ad cordis ſubſtatiā. cum ꝓpter dictas cauſasmagis diſponit̉ organū eius circa cor dicit̉ tēdere ad corEt qͣꝫqͣꝫ guſtus organū habeat in corde tn̄ qꝛ qualitates ille ſcꝫ ſoliditas et caliditas poſt ſenſum tactꝰ ſunt ſibi magis neceſſarij pro tanto etiā dicitur tēdere ꝟſuscor. Ad ſcd̓am dd̓m in corde naſcunt̉ originalit̓ oēsſpūs qͣꝫqͣꝫ ꝓxime ſpūs ſenſitiuꝰ naſcat̉ ī cerebro in rethimateriali vt medici dicūt. tn̄ qꝛ ſpūs iſte habilitat tactꝰet guſtꝰ organū. eoꝝ ſpūs plus ſapit de natura ſui primitiui .ſ. ſpūs vitalis qͣꝫ ſpūs ſenſitiui quibꝰ alioꝝ ſenſuūorgana habilitāt̉ de qͥbꝰ in p̄cedētibꝰ latius dictum eſtDecimum dubium eſt.An calidū ſit viuētibꝰ neceſſariū Et videt̉. Quiavita ſtat in vnione formali aīe corꝑis. qꝛ qd̓ dat aīa formalit̓ corꝑi ē vitā. viuere ſiqͥdē in viuētibꝰ ē In oppoſi ē. p. in littera Soluº Sic ꝓpter duo Prīo ꝓpter cor-

poris ꝯſiſtētiā. Scd̓o ꝓpter vitales oꝑatiōes ſine qͥbꝰ aīa manet in corꝑe Propt̓ pͥmū reqͥrit̉ calor qꝛ oīa viuētianutrimēto īdiget nutrimētū āt qꝛ ī pͥncipio ꝯͣrijs paſſionibꝰ ſubiacēs diſſil̓e ē nutrito. nccē ē ip̄m ab hmōi ꝯtraiacētibꝰ paſſiōibꝰ ſcꝑari qd̓ fit ſine calido. vn̄ ẜꝫ differō digeſtiōis alternatiōem calor variat̉. vt alter eſt calorſtomachi alter epatis alter cordis Propter ẜm ꝟo reqͥritur calor qꝛ vitalis oꝑatio ē ab aīa medāte ſpū quo habilitat̉ corpus ad aīe motōem multiplicē. ſpūs aūt cuꝫ ſitvapor ſubtilis ſine calido ab humido reſolui pōt. cali eſt viuētibꝰ neceſſariū. Uiuētibꝰ inqͣꝫ vitā ītellectuali ſeꝑata. ſed vitā aīali vel ītellectuali ꝯiūcta. ſubtilitas nāqꝫ ſpirituū multū ſuffragat̉ ad oꝑatōem hoīs ītellectuale. vn̄ qꝛ ſpūs diuerſitate tꝑm variant̉. tꝑa diuerſa p̄ſtāt īdirecte alia alia ſapere Ad rōnē dd̓m cali nedū ē neceſſariū ad vitā ſcd̓am nūc expoſito. verūetiā ad vitā pͥmā. quaſi calidū aptificꝫ corpus capacitate aīe in rōne formalis pͥncipij accepte. ſed qꝛ aīa nonmanꝫ formalit̓ in corꝑe niſi ꝓpter oꝑatōem vnā vel aliamIn ſignū cuiꝰ nullā habere valꝫ ſeparat̉ aīa a corꝑe.cum nullā habꝫ oꝑatōeꝫ ſeu ſine ſpū impoſſibile eſt aīal ſine calido ſubſiſtere.Palā igitur. ſiquidē oportet ſaluari cali. hoc aūt neceſſariū ſi futurū ſit viuere oꝑtetfieri eius quod in prīcipio calidi quādā refrigeratōem Exemplū aūt huiꝰ acciꝑe eſt qd̓ accidit in ſuffocatis carbonibꝰ Si em̄ fuerīt circūquaqꝫ obſtructi vocato ſuffocatorio cōtinue extinguūtur cito Si aūt ſecꝰ īuicē quis faciat frequēter ablatōem et appoſitiōem manēt ignitimulto tꝑe. occultatō aūt ſaluat ignē. Neqꝫ em̄reſpirare prohibet̉ propter raritatē cineris retūdit̉qꝫ eo qui in circuitu aere vt extīguaturmultitudine exiſtētis in ipſo caliditatisPoſtqͣꝫ in p̄cedēti ca. p. declarauit oīa viuētia habeant caliditatē exiſtētē in corde in habētibꝰ ſanguineꝫ. et inalijs in ꝓportionabili cordi neceſſariū ſit hmōi calidūſaluari ſi debeat viuere viuēs. ꝯn̄r in hoc ſcd̓o ca. on̄t. p.ſi debeat ſaluari hmōi calidū neceſſariuꝫ ē fieri refrigeratōem Et diuidit̉ in duas ꝑtes. In prīa facit qd̓ dictū eſt.In ſcd̓a on̄t quō fiat iſta refrigeratō ibi. Qm̄ aūt. Prīaſubdiuidit̉ in duas In pͥª on̄t qd̓ dictū ē In ſcd̓a remittitad aliū locū in diſſolutōe cuiuſdā queſtōis Scd̓a ibi Sꝫde qͥdē. Quātū igit̉ ad pͥmā ꝑte in effectu vult hāccluſionē Uiuētibꝰ nccāria ē refrigeratō Quā ꝓbat. p.ne exēplo Rōne ſic. Calidū viuētibꝰ nccāriū vt patꝫ exdictis. refrigeratō Cōſeq̄ntiā ꝓbat Quia calidū ẜm in pͥncipio ſuo ē. puta in corde vel in ꝓportionabili cordi ſaluari p̄t ſine refrigeratiōe Palā ē ſi debeat ſaluari viuū. qd̓ ſine calido pōt. nccāria ſit refrigeratioExēplo ꝟo ſic ꝓbat. in carbonibꝰ neceſſaria ē refrigeratio ita ſine ea ignis remanet in ip̄is ſed extinguit̉Si em̄ carbones ſuffocatorio appoſito obſtruāt̉ ꝯtinuecito extīguūtur Si autē viciſſim ponat̉ ſuffocatoriumamoueat̉. multo tꝑe durat ignis in eis qꝛ ꝓhibet̉ tūcīfrigidatō Si vero cooꝑiatur ignis cineribꝰ diu pōt durare. qꝛ cineres raritatē habēt. aer circūſtās bene pōtſubintrare ita carbones ꝓpter defectuꝫ refrigerationis extīguātur Circa qd̓ notādū apponit̉ ſuffocato-

R ij