Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De modo refrigerationis plātarū et aīaliū

rium ſupra carbones ita nulla reſpiratō pertingere poteſt ad ipſos calidū reflectitur in ſeipſum et fortificat̉. fortificatum autē reſoluit humidū ſubtile et conſumit ip̄m remanet groſſum quod eſt ineptum ad nutriendū ignēIpſo autem humido ſubtili reſoluto et conſumpto conſumitur ignisSed de cauſa quidem hac contrariumaccidit occultato et ſuffocato igni hic quidemenim marceſcit. hic autem permanet pluri tempore dictū eſt et in problematibꝰ.Hic conſequēter in ſecūda particula remittit philoſophus de ſolutōne cuiuſdam dubij ad alium locum dicēsde cauſa propter quam ſuffocatorio appoſito ſuper carbones continue extinguitur ignis. viciſſim autem appoſitodiu remanet dictum eſt in libro de problematibꝰ. Circaquod notādum in libro de problematibus manifeſte inuenitur aſſignaſſe cauſaꝫ iſtius. ſed aliquo modo haberi poteſt ex his que dicit particula tercia problematequinto vbi querit propter quid ebrij tremūt et hoc magis quādo intemperatum vinum bibūt. vinum enim calidum eſt. tremor vero fit maxime a frigido Quā queſtionem ſoluēdo dicit tremor vniuerſaliter cauſatur ꝓpt̓infrigidationem que fit aut propter repercuſſionem calidi ad interius. aut propter frigus ſicut in hyeme acciditaut propter extinctionē calidi naturalis. extinctio autemfit a cōtrario vel propter lōgitudinem temporis ſicut inſeneſcentibꝰ contingit. aut propter ſuꝑabundantiam extranei calidi ſicut accidit in eſtuatis a ſole vl̓ igne. vl̓ a labore attenuatis īmoderato. hoc autem accidit bibētibꝰintemperatum vinū. Uinum em̄ intemperatum bibituꝫ ſit calidum virtute. ſuperabūdātiam caliditatis extranee īducit in corpore. Suꝑabūdans autē calidum citiusdiſſoluit humidum naturale. et ideo debilitat̉ calidū naturale Debilitato aūt calido inducitur frigiduꝫ quod inducit tremorem. Ex quo habetur ſuꝑabundantia calidi improportionabilis corrūpit per accidens hoc eſt peraliud calidū proportionabile et naturale qꝛ propriuꝫ ſubiectum ſcilicꝫ humidū exterminat. Ex hoc etiā poteſt haberi cauſa propter quam appoſito ſuffocatorio marceſcitignis. non autē ſi occultetur cinere vel ſi viciſſim apponat̉et amoueatur ſuffocatoriū qꝛ coopertorio appoſito reflectitur calidū in ſeipſum et fortificatur. fortificatū autemconſumit humidū quo conſumpto corrūpitur caliduꝫ etet ſic manifeſtum eſt cauſa eſt ſuffocatorio appoſitocontinue cito corrūpitur ignis. autem viciſſim apponitur et amouetur fit aliqua refrigeratio. qua facta fortificatur calidū. quo fortificato humidū diu ſaluatur. et perconſequens calidum. et iſta arte vtuntur illi qui faciuntcarbonesQuoniam autem omne viuens habet animam ip̄m autē non exiſtit ſine naturali caliditate ſicut diximus. plantis quidem per alimentūet continens ſufficiens fit auxilium ad naturalis calidi ſaluationem. Etenim alimētum facitrefrigerationem ingrediēs ſicut et hominibusprimo oblatis Ieiunia autem calefaciētia ſitimfaciunt. Immotus em̄ exiſtens aer ſemper calefit. Alimento autem ingrediēte refrigeraturmotus donec vtiqꝫ accipiat digeſtionē Si aūt

aut cōtinēs excedat frigiditate propter boreaꝫfortibꝰ factis omnibꝰ exiccātur Aut ſi eſtate fortia accidāt caumata et non poſſit tractū ex terra humidū refrigerare corrūpit̉ marcefactū calidū et dicūtur ſpakellinꝫ in et aſtroblice fieri arbores circa tēpora hec. ꝓpter quod et genera lapidū radicibꝰ ſummittūt aquā ī vaſis vtradices infrigidētur plantarum.Hic cōſequēter in hac ſcd̓a parte principali determinatde refrigeratōe oſtēdēdo quomodo fiat Et diuiditur induas In pͥma oſtēdit quomō fiat in plātis. In ſcd̓a oſtendit quomō fiat in animalibꝰ. ſcd̓a ibi Aīalium aūt Quātūad primā ꝑtē in effectu vult hāc cōcluſionē omne viuēs habeat aīam. exiſtat ip̄m viuēs ſine caliditatenaturali. ip̄is plātis ad naturalis calidi ſaluatōnem quefit per refrigeratōnem et per cōſequens ad vitā ſufficiūtalimentū et cōtinēs Quam pͥmo probat de alimēto. ſecūdo de cōtinēte. De alimēto quidē ſic probat. nam ſicut ēin hominibꝰ ita et in plātis In hoībꝰ aūt videmꝰ alimētum primū ſuſcipit̉ fit q̄dā infrigidatō. cuiꝰ ratio eſtqꝛ ieiuniū ſitim inducit. aer aūt immotꝰ intus in ventrecalefacit. aūt alimētum ingredit̉ fit infrigidatō donecalimētum fuerit digeſtum. Alimēto em̄ ingrediēte calorcōuertit̉ ſuper alimetum. ita in ꝑtibus alijs minꝰ ſit decalido et ita infrigidātur. De cōtinēte vero etiā manifeſtum eſt per ip̄m fieri refrigeratōem in plātis. ſic probatur. ſi cōtingat cōtinēs ſit multū excedēs in frigiditate accidit tūc calidum corrūpatur in plātis. et hocdem accidit. qꝛ calidū multum debile exiſtēs non poteſtreſiſtere frigiditati continētis tunc extinguitur Aut qꝛpropter excellentiā frigidi calidū impellitur ad interioraet fortificatur. fortificatum autē humidū cōſumit. quodeſt ei ſubiectum quo conſumpto cōſumitur calidum. etideo ſi cōtinens frigidum fuerit excellenter corrūpitur calidū plātarum et per conſequēs plante Si autē cōtinensſit vehemēter calidum ita in eſtate fiāt caumata fortia alimētuꝫ attractū ex terra poſſit infrigidari tūc corrūpitur calidū corruptione que dicitur marcedo Cuiusratio eſt qꝛ tūc calidum plantaruꝫ fortificatur. fortificatuꝫ ꝟo corrūpit humidum qd̓ eſt ſubiectuꝫ caliditatisideo tunc corrūpitur calidum vl̓ propter hoc corrūpiturqꝛ caliduꝫ cōtinens propter ſui excellētiam facit euaporare humidū radicale ip̄ius plāte et ita conſumitur humi. cōſumptio aūt humidi cauſa eſt cōſumptionis calidiEt ideo in eſtate ſi fiant magna caumata corrūpitur calidum. et ideo accidit talibꝰ tēporibꝰ folia fluere et decidere et arbores exiccari. Et ideo etiam homines tali tempore arbores ſaluare volētes apponūt radicibꝰ plātarumquoſdā lapides certi generis frigidos ſcꝫ et aquā vt frigiditate lapidū et aque poſſint refrigerari.Aīalium aūt quoniā hec qͥdem ſūt aquatilia Hec aūt in aere faciūt dietā. ex his per hecadqͥrūt refrigeriū. hec qͥdem aqua. hec aūt aereQuo aūt modo qualiter dicēdū ſcientibꝰ rationem. ẜm ſcientes magis.In hac parte ſcd̓a oſtendit philoſophus quomō fiatrefrigeratio in animalibꝰ Et duo facit primo premittit intentionē preambulariter premittēdo tractatū de reſpi-

N ij