Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Omne viuēs neceſſario habꝫ caliditatē naturale ī

ꝑis ergo eſt ſolū in aliqua ꝑte determinata In oppoſitū eſt ph̓us in littera dicēs qm̄ eſt poſſibile ſubſtātiam ipſius anime eſſe corpus. ſed tn̄ in aliqua exiſtit corꝑis particula manifeſtū Soluto Anima ẜm ſuā ſubſtātiā in ratōne forme accepta eſt totius corꝑis forma etactus. exiſtens tota in toto et in qualibet corꝑis ꝑte totaẜm potētias vero in rōne totius poteſtatiui ē tota in toto ſed in qualibet ꝑte tota. ſed ſi ꝯſideret̉ ẜm partempoteſtatis ſue ſic eſt in corꝑis organici ꝑte aliqua determinata Ut ẜm partē poteſtatis qua eſt in corꝑe potētiaviſiua eſt in oculis. ẜm partē poteſtatis qua ē in corporepotentia auditiua eſt in auribꝰ. et ſic de alijs dd̓m eſt. Ethoc intelligendum eſt dcm̄ ph̓i in littera. et per hocpatꝫ ſolutō ad obiectū Errauit ergo plato dicēs ſint diuerſe aīe in diuerſis corꝑis partibꝰ formalibꝰ. em̄ ſuntibi diuerſe anime ſed poteſtates diuerſe vnius et eiuſdeꝫfecunde forme. formas pure naturales ſunt vniꝰ ſimplicis poteſtatis ſuꝑgrediētisQuuntum dubtum eli.Quare inter viuētia eſt recte ſtature habēs ſuperiuset ſurſum ſuum. ad ſurſuꝫ et ſuperius totius vniuerſiSolutō Propter duo. Primū eſt qꝛ ꝑfectiſſimumeſt animaliū et maxime accedit ad equalitatē celi. medietas em̄ elemētoꝝ miſcibilium in homine ē maxime celiformis et tꝑatiſſima vt atteſtat̉ nobilitas tactus eius. et habet ſuum ſuperiꝰ ꝟſus ſuperiꝰ vniuerſi. Scd̓m ē qꝛ ꝓpter magnitudinē cordis ſui qua in ꝓportōne ſui corporis excedit. habet maiorē caliditatē qͣꝫ qd̓cūqꝫ aliorumviuētiuꝫ. calidi aūt eſt ſurſum erigere. In ſignū cuiꝰ qn̄ſomnum reciprocat̉ calor ad intra p̄t ſtare rectꝰ ſꝫcaput ſe inclinat et mēbra ſupra ſe ad curuitatē labunturAlia aūt aīalia medio habēt ſuꝑius. qꝛ ſcꝫ minꝰ accedunt ad equalitatē celi et minꝰ habet de erigente calido.Plāte ꝟo ſimpl̓r habēt ſuū ſurſum ſeu ſuꝑius ad inferiꝰvniuerſi Quia plāte īmobiles ſunt. ſurſuꝫ aūt in plantisē vnde ſuſcipiūt alimētū. ſꝫ alimētuꝫ ſuſcipiunt radices ſunt terre infixe ꝟſus inferiꝰ vniuerſi. cum minimeaccedūt ad equalitatē celi minimū habēt de calore. ſurſum in plātis ē ad deorſum vniuerſi.Sextum dubium eſtAn aīa eſſētialiter actu vna ſit poteſtate plures in plātiset in imꝑfectis aīalibus Et videt̉ qꝛ tūc planteimꝑfecta aīalia eſſent quedā homogenea habetia partes heterogeneas et organicas. qd̓ falſum eſt. qm̄ aīa eſtactus corꝑis organici phyſici vitam in potentia habētisQd̓ ꝯfirmatur qꝛ quelibet pars plāte aīalis deciſaviuit. quelibet aūt plāta et qd̓libet aīal viuere pōt. ſi ergoaīe taliuꝫ fierent plures diuiſione. tūc plāte plurificarent̉et aīalia et ꝑmanere poſſent aliquādiu in rerū naturaIn oppoſituꝫ eſt ph̓us in littera dicēs. Neceſſe aūt et nutritiua aīam actu quidē in habētibꝰ eſſe vnā. ꝟtute āt plures. ſimiliter aūt et ſenſitiuū pͥncipium. Solutō. Sic.Quia in qͦcūqꝫ forma eſt tota in toto et in qualibꝫ partetota ibi eſt ẜm eſſentiā et poteſtatē Sicut euidētiſſime pꝫin rebꝰ pure naturalibꝰ a natura ꝓprie dicta. ibi res ẜm ſpeciem et numerū vna actu exn̄s eſt potētia numeralit̓ multiplicabilis. que potētia ad actum deducitur per diuiſionem in ꝑtes quātitatiuas et integrales In rebꝰ autē perfectiſſime animatis que ſunt in actu per aīaꝫ nullo mo

eſt tota in toto in qualibet ꝑte tota. vt in ꝑfectis aīalibꝰaīa ſenſitiua ē ſolū vna numero ſpē actu. ſed etiā ꝟtute potētia Talis em̄ aīa diuerſas ꝑtes poteſtatis ſueꝑtibus diuerſis ipſius corꝑis multā differētiā habētibꝰeſt ꝓportionata. actū vnius ꝟtutis per organū alterius ꝟtutis nullatenꝰ ꝑficere oportet. ſicut aīa nequit peroculos aliquatenus audire. In imꝑfectis autē animatisputa in plātis in animalibꝰ īperfectis. minor ē diſtinctōꝑtium organicaꝝ et minor in plātis qͣꝫ in īperfectis aīalibus Immo tāta ē indiſtincto plerūqꝫ in diuerſis ꝑtibusplātaꝝ ideꝫ officiū quod agit̉ in vna parte etiā in alijsꝑtibꝰ agatur tanto in talibꝰ licet aīa ſit ſpē et numerovna ẜm actū. eſt tn̄ plures ẜm ꝟtutē et potentiam actualem diuiſionē ad actum deducit̉ Ad rōnes Ad pri dd̓ꝫ aīata ſunt pura homogenea nec ſimpliciterꝑfecte heterogonea ſed quodāmō medio ſe habētiaet licꝫ habeāt ꝑtes organicas tn̄ adeo diſtinctas ſicutaīata ꝑfecta ſed habēt eas ꝯfuſas adīuicē ita in qualibꝫꝑte qd̓āmō exerceatur actꝰ ꝑtis cuiuſlibet. Dico qͦdāmōqꝛ in īꝑfectis aīalibꝰ ſunt q̄daꝫ ꝑtes organice puta guſtvel ſimilis ſenſus ſunt virtualiter in qualibet ꝑteAd ſcd̓am dicendū fieri pn̄t diuiſiones aīatoꝝ vt dictūeſt. verū tn̄ ꝑtes quelibet diuiſe pn̄t diu ſubſiſtere. ſedſolum alique. ille videlicet in qͥbꝰ eſt pͥncipiū et ꝟtus capiendi nutrimētū. pōt aūt ita abſcindi plāta pars abſciſanihil habeat de illo principio nutritiuo deciſa illa ſubſiſtere pōt a corꝑe diuiſa Illa aūt in qua inuenit̉ pͥncipiū viuit abſciſa. abſciſa creſcit auget̉ germinat de nouo. Et ſil̓iter pōt in aīalibꝰ īperfectis abſciſio ſalua ꝑtemanente qn̄ in ea eſt pͥncipiū nutritiuū. Sub illa tn̄ differentia qꝛ illa ꝑs in aīalibꝰ abſciſa creſcit in ꝑfectū aīal lꝫmaneat ꝑs abſciſa aliquādiu in. in plātis vero ꝑs abſciſa creſcit in ꝑfectā plantāSeptimum dubium eſtUtꝝ in aīalibꝰ deciſa viuūt virtꝰ in ꝑte diuiſa maneatſine aīe ſubſtātia Et videt̉ qꝛ poteſtas p̄ſupponiteſſentiā ſicut ẜm preſupponit pͥmū ergo īpoſſibile eſt eſſevirtutē aīe ſeu poteſtatē ſine eſſentia aīe Solutō Inbuſdā ꝑtibꝰ abſciſis ꝟtus aīe manꝫ aīe eſſentia. quaꝓpetiā ẜm partiū diuerſitatē ip̄a diuerſimode plurificat̉ vtdictū eſt In qͥbuſdā aūt accidit ꝯtrariuꝫ qꝛ ſcꝫ in illis manet in diuiſis ꝑtibꝰ ꝟtꝰ aīe ad tꝑs ſꝫ aīa. ꝟtus quidemmanꝫ modū paſſionis trāſeuntis. talit̓ āt repugnatꝟtute ſine aīa ſicut etiā in embryōe in ē aīa tn̄ ineo ẜm mētē dn̄i Alb̓. manꝫ ꝟtus aīe modū paſſiōis trāſeūtis potētiā aīe matris. Ad rōnē dd̓m poteſtasp̄ſupponit eſſentiā in eodē vl̓ in diuerſis. vn̄ virtꝰ embrionis ſupponit aīam in eodē. ſꝫ in eo a deſcīdit̉ et ꝟtute talis eſſentie embryo oꝑat̉ virtutē in eodē exiſtētēmodū paſſiōis trāſeūtis Et iſtd̓ ītelligēdū ē de vera ꝟtute aīe Quia ī aīalibꝰ occiſis manꝫ q̄dā ꝟtꝰ aīe manifeſtatur ī motu ſpirituuꝫ corporaliū. ſꝫ hec. ē vera ꝟtꝰ ſꝫ ſolūaīe effectꝰ ī corꝑe derelictꝰ. vera aūt ꝟtus ē potētia aīepreſupponit aīeeſſentiā ī eodē vel in diuerſis vt dcm̄ eſt.Octauum dubium eſt.An ī ore fiat digeſtio Et videt̉ qꝛ ī digeſtione ſeꝑat̄ puꝝ ab īpuro in ore aūt ſeꝑat̉ purū ab īpuro. ī ore fit digeſtio In oppoſitū ē. p. in littera Soluº Inore ē vera digeſtio ſꝫ ad digeſtiōꝫ q̄dā p̄ꝑatō ſtat in