Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De proemialibus

due ſunt corruptōes. vna eſt qua a ſeipſo corrūpitur quedicitur marcedo. ſecūda alia ē a cōtrario que dicitur extinctio. prima corruptō eſt ſenectus vel ſenectutis. ſecūda dicitur violenta.Accidit aūt ambas propter idē fieri corruptōes. deficiente em̄ alimento potente calidoaccipere a limentum corruptio fit ignis. contrariū quidem em̄ ceſſare faciens digeſtionēhibet nutriri. Quādoqꝫ aūt marceſcere accidit ampliori cōgregato calore propter reſpirari neqꝫ infrigidari. cito em̄ et ſic conſumit alimentū multū congregatū calidū preuenitſumēs ante ad eſſe euētationē. ꝓpter quod qui ſolū marceſcit minus ſecꝰ plurimū ignēſed et ipſa ẜm ſeipſam lucerne flamma interpoſita. in minori flāma cōburit̉. ſicut qͦdcūqꝫ alid̓cōbuſtibiliū. Cauſa aūt qꝛ alimētū qͥdē exiſtēsin flamma preoccupat accipiēs maior flāma juſqͣꝫ adueniat alterū. ignis aūt ꝑmanet ſemperfactus et fluens ſicut fluuius. ſed latet propter velocitatemHic cōſequenter aſſignat cauſam vtriuſqꝫ corruptionis dicens vtraqꝫ corruptō accidit ꝓpter eandē cauſaꝫCalidū em̄ indiget alimēto. alimētum aūt calidi ē hum Et ideo deficiente humido calidū corrūpitur. Sed illa corruptō que fit a cōtrario ſcꝫ a frigido ideo fit qꝛ contrariū .ſ. frigidū ꝓhibet digeſtionē. ingroſſando humidūhumidū aūt ingroſſatuꝫ fit ineptū ad nutriēduꝫ caliduꝫquare debilitat̉ et deficit caliduꝫ ꝓpter defectū cōuenientis nutrim ēti Qn̄qꝫ āt accidit calidū corrūpi ī ſe marceſcēdo a calido interius adunato et fortificato ꝓpter defec refrigeratōnis que in quibuſdā fit per reſpirationemIn quibuſdā vero aliter et etiā ꝓpter motū ꝯtinuuꝫ cordis in habētibꝰ ipſum Calidū aūt adunatuꝫ fortificatuꝫcito cōſumit alimentuꝫ multū. qd̓ multo tꝑe alias ſufficeret ſi eſſet ꝓportōnatū. et ſic calidū p̄uenit citius corrūpedo. qͣꝫ humidi euētatio veniat ad reprimenduꝫ ip̄m ſiccōſūpto alimēto marceſcit calidū. Quaꝓpter vtraqꝫ corrūptio accidit ꝓpter defectū alimeti. Ex quo infert ph̓uscorollariū dicēs ita dictū eſt .ſ. caliduꝫ multumſumit humidū. ideo ꝓpter hoc accidit ſolum ꝑuū caliduꝫ vt ꝑuus ignis cito cōſumitur Immo minor flāmaẜm ſe poſita in maiori cōſumitur ꝯburitur ſicut qd̓daꝫcōbuſtibiliuꝫ. Cuius cām aſſignādo dicit cauſa quareflāma minor cito a maiori ꝯſumitur ē. quia in minori flāma eſt aliqd̓ humidū. eo flāma ē aliud niſi fumus ardēs. fumus aūt humidū habet Eſt em̄ cōpoſitus ex ſiccoterreſtri. humido aereo vnctuoſo. maior aūt flāma huiuſmodi humidū attrahit ſubtiliat et p̄occupat an̄qꝫeueniat aliud huīdū ita ignis ſꝑ manet idē ẜm ſpecieꝫ tn̄ ẜm materiā numeruꝫ. ſed fluit ſicut flumē licet lateat nos ꝓpter velocitatē aūt quare manet idē ẜmnumerū ē qꝛ huīdū qd̓ eſt ſubiectuꝫ materia flāme nonmanet idē ſed fit aliud alid̓Inciont oupra Primū

Quis eſt huiꝰ libri titulus Solutō. Scd̓m tria quein hoc liº pͥncipaliter tractant̉. liber iſte intitulat̉ de inſpiratōne expiratōne de morte vita et de ſenectute etiuuētute. Ueꝝ qꝛ pͥncipaliter hic agitur de vitā mortecōuenientiꝰ videtur ititulari de morte vita. qꝛ de alijshic agitur niſi inquātū ad mortē vitā referūtur Un̄plane errāt a veritate trāſlatōnis textualis quā pre manibꝰ habemus hi dicūt diſtinctos libros. de his tribus. adeo de his tribꝰ cōmixtim in hoc libro agiturẜm tres has materias pn̄t tractatꝰ tres diſtīcti ꝓportionari. Si aūt alie ſint trāſlatōnes vel libri a certis aucͣtoribꝰ ꝯpilati de his tribꝰ materijs ſpecialiter tractādoſicut videt̉ innui ex cōmento Alberti de iuuētute ſenectute. hoc nihil refert. qꝛ de materijs diuerſis p̄t vna ſcīavel diuerſe haberi ẜm aliū aliū modū ꝯſiderādi Etmētum Alb̓ti eſt ꝓporcionatū aliquatenus trāſlatōniquā coīter īuenimus pre manibꝰ habemus.Secundum dubium eſtUtꝝ viuū mortale vel mors vt ē pͥuatō vite ſit ſubiectūlibri Et videt̉ Quia de ente eſt ſcīa. Mors ēhuiuſmodi. ergo ⁊cͣ Preterea ſoluꝫ hic agit̉ de morte ſed de vita de reſpiratōne de iuuētute ſenectute. ergo hec ſint digniora morte debet dici mors vel viuummortale ſubiectū huius ſcīe Solutō Sic Quia poſtqͣꝫdeterminatuꝫ ē de paſſōnibꝰ coībꝰ corꝑis aic oportꝫ tractare de morte que ē viuētiuꝫ terminꝰ. ẜm eſt viuētium terminꝰ qꝛ ẜꝫ Albertū in ꝓemio de lōgitudine breuitate ꝟtꝰ aīe p̄cipue vegetabiliuꝫ ſunt q̄dā determinata mortalia ſit virtus rei genite corruptibilis nonpn̄t mouere vitaliter īfinituꝫ tꝑs ſed habēt determinatuꝫ terminū in morte Et qꝛ hic agit̉ de morte ſeu de mortali oportꝫ etiā determinare de ꝓportōne viuificātis aīecorꝑis viuificati ẜm quātitatē logitudinis breuitatiset hec cōſideratō prior eſt. Et ideo poſtqͣꝫ de logitudineet breuitate vite determinatū ē reſtat nunc determinādūde morte Ueꝝ qꝛ de morte ſit pͥuatō vite noticia perfecta haberi p̄t ſine habitu vite morti oppoſito. exꝯſequēti etiā de vitā determinādū ē. et de his ad mortis ꝑfectā noticiam vtcūqꝫ faciunt. puta de reſpiratōneAd rōnes Ad pͥmā ddꝫ eſt ens ſimpl̓r. ſeduatō ex ſpecialibꝰ depēdēs pͥncipijs. īmo vite qd̓āmōtrariat̉. de talibꝰ aūt vtiqꝫ ſcīa eſſe poteſt etiā diſtīcta abea ē de habitu oppoſito ẜꝫ ſe ꝯſiderato Ad ſecūdā ptꝫſoº ex dictis. qꝛ lꝫ hmōi ſint morte p̄ncipaliora ī ētitate tn̄ h̓pͥncipaliter cōſiderata. Aliud em̄ ē aliqd̓ alteropͥncipaliꝰ digniꝰ. pͥncipalius altero ꝯſiderariTercium dubium eſtQuare. p. pͥꝰ ī. li. tractat de refrigeratōe qͣꝫ de morte Soº Quia refrigeratō ī cōi ē vite mortꝭ vt infrapatebit pͥus determinādū ſit de qͣꝫ de effectu inhis in qͥbꝰ etiā nobis notior ē cōueniēter pͥus ph̓ustractat de refrigeratōne qͣꝫ de morte De aūt refrigeratōnis ſpecialiꝰ poſtremo determinat.Auartum dubtum eit.Utrū veꝝ ſit aīa ſit in aliqua parte corꝑis determinata Et videtur Quia aīa ē forma et actus totiꝰ cor-

N i.