Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber de longitudine et breuitate vite

tibus calido et humido in ſua habitudine non ſequiturabbreuiatio viteNigeſimūprimū dubiūQuomo calidum et humidum in quibꝰ cōſiſtit vita eſſepn̄t cauſa lōgitudinis breuitatis vite Solutōgitudo et breuitas vite ſumitur ẜm mēſurā quantitatiscalidi ad humidū. humidi ad calidū Cuius ratō ē quiaquāto tempore calidū valet ſubſiſtere in humido conſumpto neqꝫ etiā aliter depurato ẜm naturā quātopore humidū reduci poteſt cōuerti a calido. tanto tēꝑeẜm naturā durat vita Quia vita cōſiſtit vt dictū declaratū eſt ſupra in calido humido. ergo quanto tꝑe hecmanēt cōmēſurata modo dicto ꝯtinuat̉ vitā. Sed vt ꝑticularius hoc videat̉ cōſiderādum calidi virtusſura ꝟtutis eius in humido attēdit̉ ex multis inter tn̄ſunt tria potiſſima ſcꝫ quātitas qualitas diſpoſitō vaſorū in quibꝰ oꝑatur. Unde ex ꝑte calidi requirit̉ quantitas magna. ꝓportionabiliter tn̄ ad humidū Et ſimiliterqualitas bona vaſa bene diſpoſita ſi vitā ex ꝑte calidiga eſſe debeat. Debēt autē vaſa ſeu mēbra formalia eſſe calida Quia ſepe optimus artifex deficit in opere ꝓpter corruptiōem vaſorū in quibꝰ operatur ſeu mēbrorū que ſuntvaſa et inſtrumēta in quibꝰ calidū operatur Illis em̄ deficientibꝰ ſequitur calor defectiue oꝑetur etiam ſi alias ſit defectus ex parte caloris. Similiter hec tria requirūtur ex parte humidi ſcꝫ debita quantitas ꝓportionatacalori ita humiditas ſit nimis magna alias propt̓magnitudinē extingueret calidū digereret̉ a calidoneqꝫ cōpleretur magnitudine impediēte. poteſt em̄tm̄ humidū a calido vinci īmo derelinqueret̉ frigidūaſſimilatum circa loca digeſtōnis remanet cōſtans facit phelgmaticā pinguedinē in qua tādem calidū ſuffocatur In cuius ſignum oēs excellenter pingues ventroſimultū moriūtur ſubito ſuffocato calido a quātitate humidi Minor autem quātitas ſufficienter pabulat calidum tūc calidum radicale humidū cōſumēdo inducitmaciem. cōſumptōnem mortem. Et huius ſignum eſt omnes macileti ẜm plurimuꝫ moriuntur. calore ꝑacuto cōſumēte ſubſtātiā. Qualitas aūt cauſat longam vitāvel breuem modum ſuperius dictū ſi fuerit humidi qualitas bona vt dictum eſt in textu et nimis pinguis nec nimis aquoſa confert ad vite prolōgatōnem ceteris paribꝰ ex ꝑte calidi. Similiter requirit̉ tercio diſpoſitō vaſorum. vaſa corrupta corrūpunt humiduꝫ qd̓in ipſis decoquitur ſicut ſeniū vetuſtas vaſorū oſtēdūtet ideo humidū fit viſcoſum ip̄is vaſis mēbris extrinſecus adherēs nutriens. ideo calor interior modicus euaneſcit. Et huius ſignū eſt ſcilicet omnes ſenestali abūdant humore. in ſputis ſtercoribꝰ. Abundantem̄ ſputis multo ſtercore liquido propter indigeſtionēEt frequenter moriuntur immediate poſt cibi ſumptionem quādo multum ſenes efficiuntur eo tunc ſuꝑfuſohumido nutrimētali indigeſto oꝑitur extinguitur ineis calor modicus. Hec dicta probāt humidiū radicale nunqͣꝫ inſtauratur ea puritate qua conſurnitur precipue in ſenibꝰ. Et ideo ſuccedūt ſibi etates in viuētibꝰ vtfit poſt calidum humidum. calidum ſiccum. poſt calidum ſiccum frigidum ſiccum tādem ſeqͥtur uatꝰ ſiccum. extra aliena humiditate humidū in ſenio put reſcente Et hec eſt cauſa amara eſt mors ſenum cuꝫ 6

lidum pungēs in eis fit quaſi nullum immo alieno humido quodammodo ſuffocatum. ideo impotens ad pungendum. vnde menbra eorum ſunt iam quaſi putridainſenſibiliaUigelimulecūdū duptūPenes quid determinatur nobis quātitas vite mēſura vite viuētium Solutō Penſat̉ hec quātitas ex quātitate virtutis caloris naturalis et phyſici. ita quāta ēquātitas caloris huiuſmodi tāta eſt quātitas et mēſuradurationis viuētiū. Illa aūt attēditur ex quattuor ſcꝫ exſubiecto in ē. ex virtute celeſti. ex virtute elemēti igniset virtute anime Ex parte ſubiecti qd̓ē humidū radicale requiritur ſit excedēs in quātitate ꝟtutē talis actiōis neqꝫ ſit diminutū ab ip̄a ſed in debita habitudinequātitatis ꝓportōnata ſolum quātitatis ſed qualitatis ita in qualitate ſit repugnās Ex virtute auteꝫanime celi requiritur etiam ꝓportio virtutis caloris ſcꝫanime celi et elemēti inter ſe. ita ſcꝫ virtus anime apprehenſiua teneat celeſtem ſicut motor in mouendo tenet ſuum inſtrumētū diuertat ab operibꝰ artis ſue Et ite celeſtis anime apprehenſiua teneat eaꝫ eſt elemēti. niſi ſub ea ea influente oꝑetur et quāta eſt ꝓportio caloris huiuſmodi ſubiecto ſuo in quātitate qualitate diſpoſito tāta eſt p̄ciſe ſe vite quātitas. Quotiēsaūt hec quātitas ꝟtutis caloris impedit̉ ex quātitate vl̓qualitate humidi totiēs breuiatur vita per ſe per natu ꝓprie loquendo Si aūt abbreuietur vel ex inequalitatevel cōfuſione materie .ſ. leſione corporis. vel ex ꝑte cibi. loci. exercitij vel ex parte alterius accidētium in infinituꝫmultiplicātur. tunc abbreuiatur accidens Et hec mēſura vite ſic accepta ē que per modū linee recte protrahiturper gradus etatū vſqꝫ ad decrepitū gradū ſenſuū et delirum qd̓ eſt vltimū vite Periodꝰ em̄ eſt mēſura celeſtiscōpletur in vitā ex iuuātibus eam celeſtibꝰ per circuli virtutem et eorum ſiderū que ſunt in circulo cōtinue ſuꝑ vitam ſcintillātium ad adiuuādū vel infirmādum ꝟtuteꝫceli que influxa eſt nato in caſu primo ſeminis. Et qꝛ hecvirtus cōpletur per circulū ꝑiodus vocat̉ Hec aūt mēſura de qua nūc dictū eſt que ē quātitas menſura ꝟtutisagētis in ſuū ꝓpriuꝫ ſubiectū ꝓcedit diminuēdo reſtaurando aliqn̄ plus addit qͣꝫ diminuit ſicut in prima etate Aliqn̄ equaliter ſicut in ſcd̓a etate. aliqn̄ minuit ſicut intercia etate In fine aūt etatum ſeu in quarta etate erit frigida et humida deſtituta. Et quia motus iſti ſunt decōtrario in cōtrariū ẜm quātitate qualitatem. ẜm quātitatem paruo in magnū ecōuerſo augmentatione diminutione ẜm qualitatem. qꝛ in prima etate vita eſt calida et humida In ſcd̓a calida ficca In tercia frigida ſicca. in fine eſt frigida deſtituta. Ideo omnis motꝰ decōtrario in contrarium ſit motus rectus ideo mēſura dequa dictum eſt ſolū eſt imaginabilis ẜm ꝓtēſionem lineerecte. Aduertendū tamen mēſura vite ẜm habitudinētriplicē calidi ad humidū ſibi ſubiectū tripliciter ſe habꝫNam calor relatus ad aīam que eſt motrix ꝟtutis determinate habet mēſuram determinatam quia calidū ſicſemper mouebit formabit humidū ſed omnis menſuraex ea parte eſt recta nec circularis vt ſic. Inquātū aūthabet ꝟtutem circuli. eorū que in circulo oriūtur occidūt accedūt recedūt ſic mēſura eius eſt circularis Etdicitur periodus a peri qd̓ eſt circū odos mēſura quali