Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber de ſenectute et inuentute.

E iuuentute autem et ſenectute.et vita et morte. nunc dicendumſimul et de reſpiratione. neceſſarium forte cauſas dicere. Quibuſdam enim animaliū propter hocaccidit viuere et non viuere.Iſte eſt quītus liber paruoꝝ naturaliuꝫ Areſtotelisintitulatur de inſpiratiōi reſpiratiōe. de iuuentute ſenectu te. de morte vita. Qui pͥma ſui diuiſione diuidit̉in ꝑtem ꝓemialē executiuā. In parte proemiali premittit intētōnem ſuam. In parte vero ſecūda proſequitur ipſam. Secūda ibi. Quoniā aūt de anima. In prima dicitpoſtqͣꝫ determinatū eſt de cauſis lōgitudinis breuitatis vite tam in plātis qͣꝫ in animalibus Cōſequēter dd̓meſt de iuuētute ſenectute que ſunt quidā ſtatus viuētium Iuuentus em̄ eſt ſtatus perfectus. ſenectus vero ſtatus defectus Dicēduꝫ eſt etiam de vita morte morseſt vite terminus. Similiter de infrigidatōne que in quibuſdam fit per inſpiratiōnem reſpiratōnem. In quibuſdam vero aliter Refrigeratō em̄ neceſſaria eſt in viuentibus propter ſaluatōnem naturalis caloris vel calidi. determinādum ergo eſt nūc ſimiliter de cauſis reſpiratōis inſpirationis. hoc aūt faciendum eſt qꝛ quibuſdam animalibus ineſt viuere. non viuere. hoc eſt mors propterdefectum reſpiratōisQuoniā aūt de anima in alijs determinatūeſt et palā quoniā eſt poſſibile ſubſtantiā ipſius eſſe corpus. Sed tamē in aliqua exiſtitcorporis particula manifeſtum in hoc aliquohabētium virtutem in particulis. Que quidēigitur alia anime aut partes aut virtutes qualitercunqꝫ qͥdē oportet nominare dimittat̉ nūcIn hac ꝑte executiua proſequit̉ intētōem ſuam. Et diuidit̉ in tres tractatꝰ. In pͥmo agit de refrigeratōne. Inſcd̓o determinat de mortē. ibi Eſt qͥdam qͥdem In tercioredit ph̓us ad declarādū modū refrigeratōis in aīalibꝰibi Tria aūt ſunt accn̄tia Primꝰ tractatus ſubdiuiditurin duo capl̓a. In pͥmo oſtedit in oībus viuentibus neceſſe eſt eſſe caliditatem naturalem quam neceſſe eſt ſaluari ſi viuere debeant. In ſecūdo oſtendit quomodo refrigeratōne huiuſmodi naturalis caliditas ſaluetur Secūdūibi Palā ergo quidē Prīm. ca. ſubdiuiditur iduas ꝑtesIn pͥma oſtēdit in oībꝰ viuētibꝰ pͥmū pͥncipiuꝫ ꝑtis aīevegetatiue ē in aliqua ꝑte determinata. In ſcd̓a on̄t inilla ꝑte ſit calidū qd̓ oportꝫ ſaluari. ibi Oēs aūt ꝑtes Prima ꝑs ſubdiuidit̉ in duas ꝑtes In pͥma on̄t in oībꝰ viuētibꝰ pͥmū pͥncipiū ꝑtis aīe vegetatiue ſit ī aliqua partecorꝑis determīata ex habitudine ſenſus ad ꝑte aīe nutritiue In ſcd̓a ꝓbat alias rōnes. ibi Prīcipiū qͥdē Prīarurſꝰ in duas ſubdiuidit̉ In pͥma on̄t in aīalibꝰ neceſſe eſſe vnā eādē ꝑtē ẜm quā pͥmo viuit aīal ẜm quā ēaīal In ſcd̓a ex hoc ꝓbat intētū ſuū. ibi Qm̄ igit̉ ꝓprioruꝫQuātū ad pͥmū iteꝝ duo facit pͥº reſumit q̇dā dictain libro de aīa. Scd̓o on̄t qd̓ dictū ē videlꝫ in aīalibꝰ neceſſe ē vnā ꝑtē determinatā ẜm quā pͥmo viuit aīal etẜm quā eſt aīa Scd̓m ibi Quecūqꝫ aūt aīalia Quātū igitur ad pͥmū dicit ph̓us in libro de aīa ſit determina de aīa de eius potētijs manifeſtū ē ſubſtātia na-

tura aīe poſſit corpus qꝛ corpꝰ habet in alio ſꝫeſt ſubiectu alteriꝰ Aīa aūt habet in alio aīa ē corpus. Ueꝝ qͣꝫuis ſit aīa corpus exiſtit tn̄ in aliqua ꝑtecorꝑis determinata ẜm per virtutē ſuā determinat ſibiꝑtem determinatā corꝑis que quidaꝫ pars corꝑis ſignata de numero ꝑtium habetium ꝟtutem aliqua in illaeſt anima. Et ſubdit ph̓us dicens vtrum iſte virtutes ēinſunt anime ẜm diuerſas particulas corꝑis debeant dici anime diuerſe prout platonici volebant vel diuerſe ſintꝟtutes fiue potētie vnius eiuſdem anime et dubitatōnes ſimiles de hoc formabiles ad preſens dimittātur.Quecūqꝫ aūt aīalia dicūtur. et viuere in hisquidē que adepta ſūt in vtraqꝫ hec. Dico aūtvtraqꝫ qd̓ eſt eſſe aīali et qd̓ viuere neceſſe ean et vnā eſſe particulā ẜm quā viuit et ẜm quāappellamꝰ ipſum animal. Aīal quidē em̄ ẜm animal īpoſſibile eſt viuere. ſi aūt viuit.ſic aīal exiſtere neceſſariū. plāte em̄ viuūtquidem. habēt aūt ſenſum. perſentire aūtanimal̓ aut aīal determinamus. Nunc quidem igitur neceſſariū vnam eſſe et eādem hācparticulā. ineſſe aūt plura et alteram. em̄idem eſſe animal et viuereHic cōſequenter oſtendit ph̓us in animalibus neceſſe eſt eſſe vnam ꝑtem determinatam ẜm quam primoviuit animal ẜm quaꝫ eſt animal. Et vult in effectu hācconcluſionem in omnibus illis que dicuntur animaliaet viuunt ita hec duo ſcilicet viuant et animalia ſinthabeant. neceſſe eſt vnam eādem eſſe particulā ẜm quāprimo viuūt ẜm quā animalia ſunt Quā ꝓbat tali ration. Illud ẜm qd̓ animal pͥmo realiter eſt animal de neceſſitate viuit ergo neceſſariū ē eſſe eādē ꝑticulā ẜm quaꝫpͥmo eſt aīal viuit. Cōſequētia manifeſta ē nec declarat. Sꝫ an̄s declarando d̓t īpoſſibile ē aīal ẜm aīal viuat. ergo aīal ẜm pͥmo ē aīal viuit ſi non. tuncdet̉ oppoſitū ſcꝫ viuat ſequit̉ ſit aīal. qd̓ enim viuit eſt aīal. vl̓ erit aīal ſine vita. quoꝝ vtrūqꝫ ē impoſſibile ꝯn̄s ẜm pͥmo ē aīal viuit ecōuerſo. qꝛ ē nccārium ſi viuat ſit aīal. qꝛ plāte viuūt tn̄ſtꝭ aīal Aīal aūt ē aīal ſenſuꝫ differt a aīali ip̄m.remanifeſtū ē ē ncāriū ſi aliqͥd viuat. ſit aīal Exquo ꝯcludit ꝯnr̄.. ncāriū eſt eſſe eandē ꝑticulā numero ſubiecto ẜꝫ quā pͥmo viuit ē aīal ſed rōne differētē ẜm. Quāuis em̄ idē ſint ſubiecto aīal viuere tn̄rōne differūt qꝛ aliud eſt eſſe aīal viuereQm̄ igit̉ ꝓpriorū ſenſitiuorū vnū aliqd̓mune ē ſenſitiuū in qd̓ eos ſcd̓m actū ſenſusnccāriū obuiare. āt vtiqꝫ erit mediū āteriorisvocati poſterioris Anteriꝰ qͥdē d̓r in ē nob̓ſenſꝰ poſteriꝰ āt oppoſitū Adhuc āt diuiſo corpore viuētiū oīm ſuꝑioꝝ īferioꝝ. oīa em̄ hn̄tſuperiꝰ īferiꝰ. Quare plāte qͥdē palā qꝛ nutritiuū pͥncipiū habebūt vtiqꝫ in medio horū.Hic ꝯn̄r.. ꝓbat intentū ſuū principale videlicet̉ pͥmūprincipium partis anime vegetatiue ſit in aliqua partecorporis determinata Et intendit probare ſit ī medio