Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Auid ltmors et vnoe proueniat

Quartum dubrum eſt.Utꝝ mors proueniat ex ꝑte aīe viuificātis vel ex ꝑte corporis viuificati Et videt̉ ex parte vtriuſqꝫ. Quia actus potētia ꝓportionātur Sꝫ corpus viuificatū aīmaviuificās hn̄t ſe ſicut potētia actꝰ. ergo videt̉ mors eſt defectꝰ vite potius ꝓuenire ex ꝑte corꝑis qͣꝫ animePreterea Aīa ē forma finite ꝟtutis determinate. ergoetiā ꝓuenit corruptō ex ꝑte aīe. etiā ſtāte diſpoſitōe corporis. Sol̓o Sic Quia aīatū mouet ſeip̄m ꝯponit̉ex aīa viuificāte corꝑe viuificato vnde reſultat vita. hecaūt vitā durat qͣꝫdiu manet ꝓportio aīe viuificātis mouētis corꝑis viuificati. qua ſoluta ablata ē vitā ītroducta ē mors Et qꝛ vt dictū ē vita eſt eſſentialiter ab aīain corpꝰ (ita anima ẜm eſſentiā ſuā formalit̓ mouet corpus ip̄i dādo eſſe ex ꝯn̄ti ea ad ſequūtur) p̄t eſſedefectus vite neqꝫ mors ex ꝑte aīe viuificātis vitalitermouētis. ſed ē defectꝰ ex ꝑte corꝑis viuificati qd̓ manet ſꝑ ī eqͣli diſpoſitiōe ꝓpt̓ eiꝰ trāſmutationē Quapropt̉d̓t ph̓s ſi ſenex haberet oculos vt iuuenis. videret vt iuuenis Nec ſolū d̓r de aīa ē forma ſuꝑgrediēs naturā. ſꝫetiā hoc dicēdū eſt de qualibet forma informāte em̄res naturales corrūpūtur ꝓpter īdiſpoſitiōem forme vniformiter ſꝑ agētis mouētis. ſed ex indiſpoſitōe īequalitate materie alterabilit̓ variabilis diuerſimode diſponibilis. Per hoc ad rōnes Ad pͥmā dd̓m licet interactū ſuā potētiā ſit ꝓportio tn̄ idētitas. ꝓportiōe em̄ſtāte deformitas manet ꝓportionabiliū. hoc em̄ eſt de ratione actꝰ ſeu forme vniformiter ſe habere. ſꝫ de rationeſuſcipiētis varia qualitate ſeu diſpoſitiōe mutabil̓r variari Qd̓ etiā ex eo eſt qꝛ vt dictū eſt forma agit eſſētiamſuā actū ſuū eſſendi Sꝫ materia diſpoſitōes in materia illas em̄ ad formam trahit̉ hanc vel illā Ad ſcd̓am dicēdū licet aīa ſit finite ꝟtutis. tn̄ ex eo qꝛ forma eſt ideoratiōe ſui fontis indeficiētis (pͥmi pͥncipij ſcꝫ) lumē ſuuꝫindeficiēter iuxta capacitatē materie manare faciētis vniformiter ſe habet ſic eſt principiū corruptōis interruptōis actꝰ eſſendi vel variatōis Sed varia diſpoſitiomaterie formāde vniformitatē forme diuerſificātis Expatꝫ lōgioris vite vel breuioris eſt ſumēda exꝑte anime ſed corporisQuintum dubtum eſtUtrū ſana ſunt egris lōgioris vite Et videt̉ ſic. qꝛegritudo eſt diſpoſitō q̄dā. vite ꝯͣria qͦdammō. immo eſtdiſpoſitō ſeu alteratō corruptiōi preuia Preterea. Uita ſtat in equalitate ꝯplexionū ſil̓r ſanitas Corpus aūt diſponit̉ ad vitā ad hoc ab aīa moueat̉ niſi ẜm eqͣlitatē ꝯplexionis In eadē aūt ꝯſiſtit ſanitas. ergo ſanioraſunt vite lōgioris Solutō vl̓r qꝛ certū ē quaſdamegritudines purgatiuas ꝯplexionū cōſumētes humores ſuꝑfluos aptos putrefactōi ſi cōſumerenturmortē ꝓculdubio īducerēt in breui. Licet ergo vt ꝓbatpͥma egritudines diſponāt ad plerūqꝫ. tn̄ vl̓rimmo aliqn̄ tāqͣꝫ remouēs ꝓhibēs ſunt ꝓlogatiōis vite Preterea Uite lōgitudo ſtat in multitudine hūidi etcalidi ꝓportionatoꝝ. ſanitas quodāmō ſtat in equalitate p̄ciſe. qua exn̄te in certo gradu ꝯfeſtim ſequit̉ egritudo Inequalitas aūt hmōi ẜm certu gradū ad ſanitatēreqͥſitū excludit vitā. ſed vita ſtare p̄t. donec ꝯſumatur huīdū a calido. ſicut patꝫ in lāpade ardēte in qua eſt

lychni magnitudo multo oleo puro. Si ſit modi de huīdo et calido optime ꝓportionatis poterit ſtareſanitas ꝑfectiſſima breuitate vite Ecōtra ſi multū fuerit de calido huido tali ꝓportione optime ꝓportionatis ſtare poterit vite logitudine egritudo Ad ratōnes Ad pͥmā dd̓m q̄libet egritudo ē diſpoſitō admortē. ſed illa aufert omnē equalitatē ꝓportōnis pͥncipioꝝ vite Ad ſcd̓am dd̓m vita ſtat p̄ciſe in equalitate ꝓportōis ſicut ſanitas. Etiā egritudinē certam aufertur diſpoſitō. ineqͣlitatē mortiferā faciēs vt ſupͣ dictū ēSextum dubium eſt.Utrū homo ad equū recte valeat ꝯꝑari in lōgitudinebreuitate vite ſicut totū genꝰ ad totū. Et videt̉ qꝛhomo equus dn̄t genere ſed ſpē ſola Soºequus differunt genere logico vt ꝓbat obiectō ſꝫ differūt genere ciuili accipiendo genꝰ eo eſt generatiōispͥncipiū vel collectiōe eorum ab vno generatōis pͥncipio deſcēdunt. ſic dicimꝰ totū genus hūanū eſſe lōgioris vite qͣꝫ equū Et ſic accipiēdo genꝰ ꝯꝑantur in eodemgenere adinuiceꝫ hoīes diuerſi in lōgitudine breuitatevite dicūtur a ph̓o ẜm ſpēm differre logice acceptaꝫſed ciuilit̓ ꝓportionaliter ſub genere ciuili vt ſcꝫ dicatureiuſdē ipēi in eadē regione generātur. vel ab vno patre deſcēderūt. qui a diuerſis. ſpē differre. Sumēdo ātſpēm ꝓprie logicaliter manifeſtū ē hoīem homini poſſeꝯꝑari ẜm ſpem qͣſi int̓ ſe ſpē dr̄ant quod tn̄ ī textu d̓t ph̓sSeptimum dubium eſtUtrū hoīes in calidis regionibꝰ habitātes ſint lōgiorisvite his morant̉ in frigidis Et videt̉. qꝛ ethiopes morātur in regione calida ſunt breuioris vite habitātibꝰ in regiōibꝰ frigidis immo dicūt coſmographi inueniri mōtes hyꝑboreos in quibꝰ vix hoīes ſunt mortales. Preterea. Aer calide regiōis eſt calidus educitcalorē naturalē ꝯtinue aperit laxat corpꝰ calor auteꝫeductꝰ ſecū fert humidū ſic inducit putredinē exiccationē mortē Preterea Calidū extrinſecū exterminatet cōſumit huīdū. ideo oꝑat̉ ad vite breuitatē ſicut magna flāma lychni in modico oleo Preterea Calidū extrinſecū antipariſtaſim fortificat̉ a frigido. in locis autēcalidis ſtatim diſꝑgitur debilitat̉ ſui diſgregatione etdiffuſiōe In oppoſitū eſt ph̓us in textu. Pro ſolutōneNotādū in hac materia vt refert Alb̓tus fere ab oībꝰperipateticis naturas reꝝ ſciētibus ꝯtradicit̉ Areſtoteliꝓpter obiectiōes tactas. Et ꝓpter hoc etiā. Alb̓. dicitlocus frigidꝰ ſiccus ſanior eſt. lōgioris vite ſunt in eohoīes qͣꝫ in loco calido ſiue ſit humidus ſiue ſiccꝰ Etdicit idem Alb̓tꝰ ſi debeat dictū ph̓i ſaluari tūc opuseſt hac moderatōe ſcꝫ hoīes ſint logioris vite in lociscalidis caliditate tꝑata. ſicut mediū tꝑs veris inter hyc eſtatē d̓r calidū huīdum Cuius eſt qꝛ tale cali eſt calidū fouens educēs calorē naturalē. Frigida aūt regio d̓r reſpectu huiꝰ medij ē frigida hec habet frigiditatē glatialē gelātem humores extinguen calidū naturale ſicut hycm̄s d̓r frigida. Et tūc verū eſtqd̓ hic d̓r. Alij aūt dicūt licet minꝰ ꝓbabilit̓ in calidisregionibꝰ ad mortē accn̄talem diutiꝰ viuūt Quia ſcꝫ calidū exterminās humidū p̄ſeruat a putrefactōe Sꝫ quoad mortē naturalē tardiꝰ moriunt̉ in frigidis regionibꝰqꝛ frigꝰ fortificat antipariſtaſim calorē. humidū ma-

M i.