Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber de longitudine et breuitate vite

actꝰ int̓ranſitiuꝰ eiꝰ in corꝑe. vn̄ vita nihil aliud qͣꝫ diffuſis formalis ſe formal̓r cōicat corꝑi. ſicut eſt diffuſioforme cōio qua ſe forma cōicat materie. Et ꝓpterea ſicut lux lumen lucere eandē formā nomināt drn̄ter. qꝛlux nominat ẜm ſe. lumē diffuſam in luminoſo ſiuein eo qd̓ luminat̉. Lucere ꝟo nominat eiꝰ eſſentiale agere. Ita aīa. vita. viuere. dicūt vnā naturā. ſꝫ eodem. qꝛ aīa nominat hāc ẜm ſe. vita diffuſionē ip̄ius ineo qd̓ eſt aīatū. Et viuere d̓t aīe eſſentialē actū. actus qꝛ ē actus formalis aīe ſicut forme. realiter ab ea diſtinguit̉. ſꝫ ē actus eius intranſitiuus vt dictū eſt.Forme em̄ actus formalis ſꝑ intranſitiuꝰ ē. Secꝰ āt eſtde actōe eiꝰ effectiua. qꝛ effectꝰ ſeu actio eiꝰ effectīa realiter ab aīa agente diſtinguit̉. Et qn̄ d̓r. Cauſa eſt ad cuius ſeqͥtur aliud. effectus forme ē aliud. ſicut effectꝰaliaꝝ cauſaꝝ. maxime cauſe efficientꝭ d̓r efficere qͣſiextra ſe facere. Dd̓m effectus totalis hoc eſt totūpoſitum eſt aliud a qualibet cauſarum. Sed ꝑtialis etꝓportionatus cauſalitati cuiuſlibet cauſe. non eſt aliudreſpectu cuiuſlibet cauſe. immo effectus cauſe formalis ſemꝑ ē cauſe formali idē in re. lꝫ in modo eſſendi.Et magꝭ in eſſendi idē ē qn̄ accipit̉ vt ē forme ẜm ſeſicut eſſentie qͣꝫ informātꝭ materiā vel vt ſuꝑ materiādelate qd̓ ē exiſtentie. Ueꝝ ſicut vita ꝓpriū eſt forme totius ꝓprie. lꝫ originaliter radicaliter ſit formeꝑtis Ad terciā ptꝫ ſol̓o ex dictis. qꝛ lꝫ vita ſcd̓a ſitactus ꝯtinuꝰ. tn̄ vita pͥma actus ꝯtinuus ē ꝯtinuitate ſucceſſionis ſicut motꝰ. vita pͥma ſit potius terminus motꝰ ſeu mutatōis aut qͥes in termino mutatōnisvel motꝰ. ſꝫ d̓r ꝯtinuꝰ negatiue. qꝛ ꝯͣriū interruptꝰ.ſcꝫ morte. Nec ꝓprie d̓r vita pͥma ꝯtinua ꝓpter tp̄sꝯtinuū durat. qꝛ viuū ꝓprie mēſurat̉ tꝑe. ſꝫ potiꝰmenſurat̉ nunc tꝑis. ẜm ẜm ſub̓am idē manet in tototꝑe toti tꝑi ꝯtinuitatꝭ rōnem p̄bendo. Ad quartamdd̓m nob̓ hic ſolū ſermo ē de vita ꝓut ē viuentiū generabiliū corruptibiliū hec definita eſt. in ſuamunitate maxima. ſe extēdit ad actū formalē cuiuſlibꝫforme formā pure naturalē ſuꝑgredientꝭ qm̄ ſic etiā diuidit̉ in vitā creatā increatā. Increata ē oīno intrāſitīa oēm idētitatē viuificantꝭ viuificati in creatā. Ethec ſubdiuidit̉. qꝛ q̄dā ē forme informātis actꝰ hic definita ē vbi viuificans forma viuificatū ſolū diſtinguunt̉. ſꝫ tꝑaliter diſtant ſeꝑabilia ſunt Alia ē formeforis manentꝭ. forme īmaterialis actꝰ ẜm mentem dn̄iAlberti ip̄ius ꝓportionabilis materie eſt tāqͣꝫ ſuſcipientis viuificati. ſicut forme ē tāqͣꝫ dātis cōicantꝭ. vn̄ inhn̄tibꝰ vitā hmōi lꝫ viuificans viuificatū diſtinguant̉. tn̄ diſtant. In ꝑpetuis em̄ poſſe diſtant. Corporibꝰ āt celeſtibꝰ hec vita ꝓprie ꝯuenit ſubiectīe qm̄forme ſeꝑate ea informant ẜm ꝓbabiliorē ſnīam Improprie tn̄ aliqͦ vita eis ꝯuenit inquantū naturamhabilia lunt ad motū quo a ſeꝑatis ſubſtantijs mouent̉.et ſic ẜm qͣndā ꝑticipatōem improprie poſſunt dici viuavita ſcd̓a. ſed ꝓprie. Et ẜm inferiorē quendā moduꝫhec inferiora om̄ia ſaltē pure naturalia que a celo ſic aīato viuo mouent̉. intra ſe habent aliquod ſui motuspͥncipium dicunt̉ viuere vitam habere. Dico pure naturalia. qꝛ alia aīata formaliter ꝓprie dicuntur viuereAd vltimā dd̓m vita eſt motus. vt ꝓbat argumentū. ſed tn̄ d̓r actus non ſterilis. ſed fecundus. qꝛ viteſcd̓e pͥncipiū. ſicut vigilās d̓r oꝑat̉. ſꝫ ꝓxime diſpoſitus eſt ad hoc vt ẜm ſenſus oꝑetur.

Tercium dubium eſtUtꝝ mors ſit pͥuatio vite ex corruptōe ꝓportōnis eſtinter viuificans viuificatū ꝓcedens Et videt̉Quia mortē ſꝑ corrūpit̉ aīa cuiꝰ ꝓpriꝰ actꝰ intrāſitiuus eſt vita. ē mors pͥuatio. Ans pꝫ de aīa rōnali. Etiā forma corrūpit̉ ſicut nec generat̉. PretereaMors ē pͥuatio vite. qꝛ morit̉ viuit Sol̓o Sic.vt d̓t Alb̓tꝰ Pro aduertendū ẜm eundē Alb̓tū vita ꝓprie dicta ſuꝑius definita. lꝫ ſit tria q̄dā ſeꝑata. tn̄tripl̓r ītelligit̉. videlꝫ pͥmo in vite .ſ. in aīa cui opponitur mors. Scd̓o ꝯſiderat̉ vt ē ī fluxū ab ip̄a aīa nechuic vite opponit̉ mors. eo illa magꝭ eſt aīe qͣꝫ corꝑis.Sicut fluxꝰ luminis potius ē ſolis qͣꝫ aeris recipientisTercio Uita ē vita ꝑticipata corꝑi adherēs ei ſicutforma formato. Et lꝫ vitā ſic ꝯſideratā tripl̓r intelligamus. tn̄ ē niſi ẜm intellectū. ẜm rem. qꝛ ẜm reꝫ certo ē niſi vna eadē. vite ſic tercio ꝯſiderate pͥuatio eſt mors. pͥuat aliā quālibet. vl̓r devita loquēdo. vite increate nihil ē oppoſitū. vite create intellectuali opponit̉ annihilatio Forme āt pure naturali vt ſuā materiā informāti opponit̉ corruptio Mors ē vite ꝓprie dicte (de ſermo) pͥuatio. pͥuans actuꝫtm̄. ſꝫ actū aptitudine ad vnā eandē formā. Eſt ātpͥuatio vite de ſermo vite ſcd̓e. ſaltē ſe ſꝫ pͥme Perſe dico. qꝛ ceſſante om̄i vita ſcd̓a in viuēte aīa ſeꝑatur acorꝑe. qꝛ deꝰ natura nihil faciāt fruſtra ip̄a in corꝑefruſtra manet. Si tn̄ placeat extēdere mortē ſic̄ vitātūc oꝑtꝫ dici ſicut mors pͥma ē pͥuatio vite pͥme. ita ponit̉ mors alia ē pͥuatio vite ſcd̓e. hec ꝑfecta non ē niſifuerit cuiuſlibet vite ſcd̓e. eſt cuiuſlibet oꝑatōis aīaticorꝑis pͥuatio. Hec pͥuatio vite pͥme de ſermo d̓rcedens ex corruptōe ꝓportōis ē inter viuificās viuificatū. qꝛ ſicut d̓r. viij. ph̓ycoꝝ. inter motorē ſuū mobile ē ꝓportio ſe hꝫ motor ad mobile. ecōuerſo mobilead motorē. ea corrupta ceſſat motꝰ ſaluata manetmotꝰ. qꝛ corpꝰ indiſponit̉ alteratōem d̓r corruptōẜm. alteratōem illā ſoluta ꝓportōne ſeqͥtur mors d̓r vite pͥuatio Ad rōes Ad pͥmā dd̓ꝫ vita de ſermo tripl̓r ꝯſiderabil̓ ſit ſupͣ dicto ē in oībꝰ viuētibꝰ corruptibil̓ ẜm quēlibet illoꝝ triū modoꝝ. Sꝫ inqͥbuſdā tm̄ qͣꝫtū ad terciū modū ꝯſiderādi. vt pꝫ de vitahumana. aīa rōnal̓ ē ſub̓alit̓ hec vita ē corruptibil̓. niſi ẜm modū actu īfluit corꝑi dādo ſibiẜm ſub̓am. In oībꝰ āt alijs aīatꝭ viuētibꝰ corruptibilibꝰ vita oībꝰ modis corruptibil̓ ē. Dico ī viuētibꝰ corruptibilibꝰ. qꝛ ſi loqͣmur de vita ꝓut ꝯuenit ſubſtātijsſeꝑatꝭ. ip̄a ē īcorruptibil̓ ẜm ſub̓am actū. Et ſi dicamꝰcorꝑa celeſtia viuere ſiue informatōem vt qͥdam ( minus ꝓbabiliter) ſiue aſſiſtentiā. ſimil̓r ip̄a non erit corruptibilis neqꝫ ẜm ſubſtantiā neqꝫ ẜm actum. Uerūtn̄ eſt aīa. qualiſcūqꝫ fuerit. ſicut nec forma. corruptibil̓ꝓprie. ſicut illud quod. ſed ſicut id quo. vt ſolet dici circapͥmum phyſicoꝝ. qꝛ totum cōpoſitū eſt quod in veritate generatur corrumpit̉. Ad ſcd̓am dd̓m hic accipitur mors mutatōne ſimplici ẜm ſe. neqꝫ cumimplicatōne alteratōnis p̄uie. qꝛ ſic mors opponit̉ pͥuatiue generatōni dupl̓r ſic ꝯſiderabili. generatōni dicoquarūlibet reꝝ. ſed viuētiū dūtaxat. Sꝫ accipit̉ morsꝓut ē terminꝰ corruptōis viuētiū. ſicut ē terminꝰcorruptōis reꝝ qͣrūlibet appropͥate reꝝ pure naturaliū