Liber de longitudine et breuitate vite

do. Terciū corollariū qd̓ tangit̉ ibi (Aqͣtilia aūt) Eſtꝙ aqͣtica ſeu aqͣtilia ſunt greſſibilibꝰ breuioris vite. Cuius rō ē. qꝛ humida ſunt nō ſimpl̓r. ſꝫ humiditate aqͣticatale aūt humidū facile corruptibile ē a debita habitudine ꝯplexionali. qꝛ frigidum ē de facili ꝯgelabile. frigidoem̄ nimis inſpiſſat̉. frigidū etiā extīguit calorē ⁊ deſtruitꝯplexionē. vt d̓t Alb̓tꝰ. Quartū corollariū qd̓ tāgituribi (Et exanguia) Eſt ꝙ exanguia ſunt breuioris vite ſanguinē hn̄tibꝰ niſi magnitudine recōpenſet̉. qꝛ nonhn̄t pinguedinē neqꝫ humidū dulce ī qͦ ꝯſiſtit vita. Dulce em̄ ē humidū bn̄ digeſtū calido ⁊ eſt ꝯueniens nutrimentū. ⁊ iō in ſanguinē nō hn̄tibꝰ raro inuenit̉ pinguedoIn aīali aūt pinguedo. humidi dulcedo eſt. pinguis em̄ſapor eſt ꝓximus dulci. vt d̓r in de ſenſu ⁊ ſenſato. Etꝓpter hoc apes ſunt longioris vite alijs ſanguine carentibꝰ. humidū em̄ dulce qd̓ ē in eis nutrimentū ip̄oꝝ indicat in eis caloris actōem in humido nutrimentali.In plantis aūt ſunt que lōgiſſime vite ⁊ magis qͣꝫ in animalibꝰ Primū qͥdem. qꝛ aquoſa minus quare nō facile cōgelabilia. Deinde hꝫ viſcoſitatē ⁊ frigiditatē ⁊ ficca ⁊ terreſtria exiſtētiatamē nō hn̄t facile ſiccabile humidū. De hoc ātquod eſt naturā arboꝝ eē durabilē acciꝑe oportet cauſam. habēt em̄ ꝓpriā ad aīalia p̄terqͣꝫ adenthonia Iuuenes em̄ plante ſemꝑ fiunt ꝓpterquod multi temporis. ſemꝑ em̄ altere germinatōnes. He aūt ſeneſcunt ⁊ radices ſimil̓r ſꝫ nōſimul. Sed aliquādo qͥdem ſolus ſtipes ⁊ ramiperierunt Alteri aūt iuxta nati ſunt. cū autē ſicfuerint radices alie exeuntes generantur et ſicſemꝑ manet hoc quidem corruptum. hoc autēfactum propter quod longe vite.In hac ſcd̓a ꝑte pͥncipali tractat de lōgitudine ⁊ breuitate vite cōꝑatiue. Et diuidit̉ in duas ꝑticulas. Inpͥma cōꝑat in longitudine ⁊ breuitate vite ad inuiceꝫ eaque ſunt diuerſoꝝ geneꝝ. In ſcd̓a cōꝑat ea ad inuicemque ſunt eiuſdē generꝭ. ibi (Accidit aūt) Prima rurſus ſubdiuidit̉ in duo puncta. In pͥmo cōꝑat plantas adaīalia in cōi. In ſcd̓o cōꝑat plantas ad aīalia enthoniaScd̓m ibi Aſſil̓ant̉ aūt) Quantū ad pͥmū d̓t. ꝙ interplātas q̄dā ſunt longiſſime vite. ⁊ regularit̓ plante ſuntlongioris vite aīalibꝰ. Scd̓m ꝓbat ex tribꝰ. Primū eſt.qꝛ plante ſunt minꝰ aquoſe qͣre nō ſunt facile ꝯgelabileset iō d̓t Alb̓tꝰ ꝙ ſunt dure nec ita facile denſat̉ eaꝝ humidū. ⁊ iō cremabiles ſtꝭ ꝓpt̓ humidū aereū eaꝝ Scd̓mqꝛ hn̄t humidū magis viſcoſum ⁊ pingue ꝑ calore ſolisdecoctū qd̓ nō ē leuiter deſiccabile. p̄cipue cū ſint ſicce terreſtri ſiccitate. ex taliū āt ſiccoꝝ reſolutōe nō p̄t facile fieri euaporatio ꝓpt̓ duriciē ⁊ ꝯſtātiā ꝑtiū. Aīalia āt vt d̓tAlb̓tꝰ hn̄t ꝑtes molles q̄ de facili euaporant ⁊ hn̄t humidū magꝭ aqueū qd̓ cito euaporabile ē ⁊ ſiccabile ⁊ꝯn̄s oportet eē īfrigidabile eoꝝ calidū ⁊ vtroqꝫ vite pͥncipio ceſſante. ceſſat vita tota. ꝓpterea diutiꝰ viuūt plāte q̄dā magne ⁊ dure qͣꝫ aīalia vt dictū ē. Terciū eſt. qꝛplante hn̄t in ſe ꝓpriā cām vite. qꝛ deciſe in diuerſas partes adhuc viuūt ⁊ iuueneſcūt qd̓ nō cōpetit aīalibꝰ niſienthonijs. Plante em̄ ꝑ ſucceſſum tꝑis ſꝑ faciūt nouasgermīatōes Ita ꝙ radix radicē. ⁊ ſtipes ſtipitē. ⁊ ramꝰ

ramū. ⁊ iteꝝ radix ſtipitē. ⁊ ſtipes radicē. ⁊ vtraqꝫ hoꝝramos. ita ꝙ ſꝑ nouū exit de veteri. ⁊ iō ſeneſcūt Nō ātſil̓ fiūt hmōi germinatōes noue. ſꝫ ſucceſſiue vna ſeneſcēte altera pullulat ex illa ⁊ ꝓijciūt radices circū circa ⁊ exillis radicibꝰ generant̉ alie plante. Quapropter ſic ſemꝑmanent hoc quidem corrupto ⁊ hoc factoAſſil̓antur aūt plante enthonijs ſicut dictūeſt pͥus. diuiſa em̄ viuunt ⁊ duo ⁊ multa fiuntex vno. Enthonia aūt vſqꝫ ad viuere ꝑuenerūtmulto aūt nō poſſunt tempore. nō em̄ habēt organa neqꝫ poteſt facere ip̄a pͥncipiū in vnoquoqꝫ. Ꝙ aūt in planta poteſt. vbiqꝫ em̄ habet ⁊ radicem ⁊ germen potentia propter quod ab hacſemꝑ ꝓuenit hoc qͥdem nouū. hoc aūt ſeneſcēsmodico aliquo differētia ineē longe vite ſic quēadmodū que abſplātantur. Etem̄ in abſplantatione mō aliquo dicet vtiqꝫ aliquis eadem accidere. ꝑticula em̄ q̄dam quod tranſplantatū Inabſplantatōe igitur qͥdem ſeꝑatim accidit hocibi aūt ꝑ ꝯtinuum. Cauſa aūt qꝛ ineſt vbiqꝫ virtute exiſtens principium.In hoc ſcd̓o puncto cōꝑat in longitudine ⁊ breuitateplantas enthonijs dicens in effectu ꝙ licet plante ⁊ animalia enthonia in hoc conueniāt. ꝙ deciſe partes viuātin vtriſqꝫ. ⁊ ꝙ ex vno fiunt multa vt ex vna planta multeet vno aīali tali multa viuentia ſenſitiua vita. In hoc tn̄differunt. quia partes deciſe in enthonijs nō ꝑueniunt.niſi ad hoc ꝙ viuere ꝯueniat ꝑtibus abſciſis. ſed non itadiu viuunt ſicut in plantis. Cuius cauſa eſt. qꝛ pͥncipiūvite nō habent enthonia animalia neqꝫ organa ſicut plāte in qualibet parte. Plante em̄ vbiqꝫ habent radicem ⁊germen ⁊ ꝓpter hoc ab hac radice ꝓuenit ſemꝑ nouumita ꝙ vno ſeneſcente reliquū innouat̉ ⁊ hͦ qͥdē ꝯtinue qn̄nō fit trāſplātatio vel diſcōtinue in tranſplātatōne.Accidit aūt idem in animalibꝰ ⁊ plantis. inanimalibꝰ aūt longioris vite maſculi vt in pluribus. Hoꝝ aūt ſuꝑiora magis maiora qͣꝫ inferiora. Magis em̄ validū maſculus qͣꝫ femella.in ſuꝑiori aūt calidū in inferiori frigidū. Et plātarum que capite graues longioris vite. talisaūt que nō epeteia. ſed arboroſa. Superiꝰ em̄plante ⁊ caput radix eſt. Epetcia aūt ad inferiꝰet fructum accipiunt augmentū. Sed de hocqͥdem ẜm ſe in his que de plantis determinabitur. nunc aūt de alijs animalibꝰ dicta eſt cauſade magnitudine vite ⁊ vite breuitate. reliquuꝫaūt nobis ꝯſiderare de ſenectute ⁊ iuuentute. ⁊vita ⁊ morte. his em̄ determinatis finem vtiqꝫhabebit que de animalibꝰ methodusIn hac ſcd̓a ꝑticula cōꝑat viuentia in longitudine etbreuitate ad inuicem penes ea que ſunt eiuſdem generꝭdicens ꝙ in aīalibꝰ illa q̄ hn̄t ſuꝑiora maiora ſeu ſummitates maiores ſunt ceterꝭ lōgioris vite. ⁊ gͣ maſculi ſunt