De cauſis longitudinis et breuitatis vite
Qd̓ probat exemplo. Nam apes ſanguine carentes longioris vite ſunt multis ſanguinē hn̄tibꝰ Quintū. exanguia vl̓r non ſunt lōgioris vite habentibus ſanguinemqd̓ probat exemplo. Quia ſanguinem habentia malakiaſunt. ſanguine autem carentia ſūt epeteia ſeu breuis viteUnde dicit Alb̓tꝰ ꝙ multa aīalia ſanguine carētia ſuntvalde debilis vite ⁊ quaſi ſtupida ⁊ periodꝰ vite taliumfinitur circa annū. Sextū eſt ꝙ vl̓r habitātia in terris nōſunt aquaticis lōgioris vite. Qd̓ ꝓbat exemplo. qꝛ q̄dāplāte ſunt epeteia ⁊ q̄dam aīalia greſſibilia ſuꝑ terrā. breuioris vite ſunt multis aquaticis. Septimū. eſſe in mari nō eſt cauſa lōgioris vite viuētibꝰ ſuꝑ terram. ꝓbaturexēplo. qꝛ in mari inueniūt̉ multa breuis vite ſicut oſtrakina ⁊ malakia Unde dicit Alb̓. ꝙ oſtrea ⁊ cōchilia ī mari habitantia breuioris vite ſut multꝭ ī terra habitātibꝰOmnino aūt longiſſime vite et in plātis ſūt vtpalma ⁊ cypreſſꝰ Etenim ſanguinē hn̄tibꝰ anmalia magis qͣꝫ in exanguibꝰ ⁊ in greſſibilibusqͣꝫ in aquatilibꝰ quare ⁊ cōbinātibꝰ in ſanguinēhabētibꝰ et greſſibilibus q̄ longiſſime vite animaliū ſūt vt homo et elephas Et vtiqꝫ que qͥdmaiora vt ad plus ē dicere minoribꝰ lōgiorisvite. etenim in alijs accidit his que lōgioris vite magnitudo ſic dictis.In hac ſcd̓a ꝑte huius capl̓i dicit ꝙ licet iſte cē iā tacte etſi vl̓r nō ſufficiāt ad lōgitudinē vite frequēter tamēcōferūt ad eam. Qd̓ declarat exēplariter. Nā frequēterplāte in quibꝰ palma ⁊ cyp̄ſſus ſunt longiſſime vite ſuntlōgioris vite animalibꝰ. Unde palma et cypreſſus in plātis ſunt lōgiſſime vite Et excedūt vitā aīalium quorulibet Sil̓ir ſanguinē hn̄tia ſunt exāguibꝰ lōgioris vite Exgreſſibilia frequēter lōgioris vite ſūt reptilibꝰ natatilibꝰet volatilibus Nam elephas et homo que ſunt animaliagreſſibilia excedūt frequēter anīalia nō greſſibilia. Sil̓imaiora frequēter durabilioris vite ſunt minoribꝰ. Et ficut in hoīe et elephāte accidit lōgitudo vite ex magnitudine frequēter. ita in alijs viuētibusCauſam aūt de his oībꝰ hinc vtiqꝫ quis cōtēplabitur. oportet em̄ acciꝑe ꝙ aīal eſt naturacalidū ⁊ humidū ⁊ viuere tale Senectus autēfrigida ⁊ ficca ⁊ quod mortuū. videtur em̄ ſic.Materia em̄ corꝑm exn̄tibꝰ. hoc calidū. ⁊ frigidū. ⁊ ſiccum. et humidum. neceſſe igitur ſeneſcentia deſiccari.In hoc ſecūdo capitulo oſtendit q̄ ſunt cauſe lōgitudinis et breuitatis vite vt huiuſmodi ⁊ ꝓprie ⁊ ad eqͣteEt diuiditur in duas partes In prima facit hoc In ſecūda tractat de lōgitudine et breuitate cōparatiue cōparando viuentia penes lōgitudinem ⁊ breuitateꝫ vite adinuicem. Secūda ibi In plātis autem. Prima pars ſubdiuiditur in duas In prima ponit cauſas lōgitudiniset breuitatis vite vt dictum eſt In ſecūda infert ex dictis quattuor corollaria. ibi Eadam autē. Prima ſubdiuiditur in duo pūcta. In primo ponit cauſas intrinſecasIn ſecūdo ſpecificat eas Secūdū ibi Propter quod nonQuātum ad primum pūctum dicit philoſophus ꝙ nūccōtēplabimur de his omnibus viuētibus de quibꝰ dic-
tum eſt quid ſit manifeſtū eſſe principium lōgitudinis ⁊breuitatis vite. Quo ſic proemialiter p̄miſſo vult ī effectu hāc cōcluſionem. Uite lōgitudo ipſius aīalis et percōſequens omnium viuētium cōſiſtit in calido ⁊ humido. Quam dupliciter probat Primo ſic Animale nataraliter calidum ⁊ humidum vt ſenſibiliter notum eſt. etgo viuere ſeu vita conſiſtit in calido ⁊ humido quia eſſeanimalis ē eſſe viuū. Secūdo probat ſic quia frigidū etſiccum ſunt cauſe ſenectutis ⁊ mortis. ergo caliduꝫ ⁊ humidum ſunt cauſe vite. ⁊ per cōſequens logitudinis vite Antecedēs probat. Quia corpora viuētium quorūlibet naturaliter habent pro materia calidum. frigidum.humidum. et ſiccum ad equalitatem cōplexionatorū diuerſimdōe reducta. qua ꝓpter neceſſe ē ſeneſcētia deſiccari ⁊ infrigidari. ⁊ ſimiliter moriētia. quādo ſcꝫ incipiuntſiccū ⁊ frigidū dominari calido ⁊ huīdo Con̄a patꝫ qꝛ eadēſtꝭ principia oppoſitorū.Propter qd̓ oportet nō facile deſiccabile eēhūidū. ⁊ propter hoc pinguia īputribilia. Cāaūt qꝛ aeris. aer aūt ad alia Ignis aūt nō fit putrefactus. neqꝫ rurſum paucū oportet eſſe hūidum facile. ſiccabile enim qd̓ paucū. ꝓpter qd̓magna animalia et plāte vt vl̓r eſt dicere lōgioris vite quēadmodū dictū eſt prius. Rōnabileenim maiora plus habere humidum. non ſolūautem propter hoc longioris vite. due em̄ cauſe quod quantum et quod quale. quare oportet nō ſolum multitudinē eſſe humidi ſed hocet calidū vt neqꝫ facile congelabile. neqꝫ faciledeſiccabile ſit Propter hoc omnes lōgioris vite magis quibuſdā maioribꝰ lōgioris vite deficiens multitudine humidi. Si pluri rationeexcedat ẜm quale qͣꝫ deficiat ẜm quantum. Eſtautem aliquibus calidum quidem pingue qd̓ſimul facit nō facileſiccabile ⁊ nō facile īfrigidabile Quedā āt aīaliū habēt humorē. ideo oportet firmum eſſe non leuiter corruptibile neqꝫ ſuperſluū Interimitur em̄ quod tale aut languore aut natura. Contraria aūt ſuperfluitatis virtus ⁊ corruptiua. hec quideꝫ nature. hec aūt ꝑticule. ꝓpt̓ qd̓ coitiua ⁊ multi ſꝑmatis. ſeneſcūtcito Sꝑma enim ſuperfluū ⁊ amplius deſiccatemiſſuꝫ. ⁊ ꝓpter hoc mulus lōgioris vite aſino⁊ equo. ex qͥbus genitus ē: Et femelle maſculisſi cōitiui ſint maſculi. ꝓpter qd̓ ⁊ paſſeres maſculi breuioris vite femellis Adhuc autē quecūqꝫ laborioſa maſculoꝝ propter laborem ſeneſcunt magis. deſiccat enim labor. ⁊ ſenectusſicca eſt. natura aūt vt ad omne ē dicere maſculi femellis longioris vite. Cauſa aūt qꝛ calidiꝰaīal maſculus eſt qͣꝫ femella.Hic ꝯn̄r in ſcd̓o pūcto ſpecificat hūidū ī qͦ ſit lōgitudo ⁊