De cauſis longitudinis et breuitatis vite
Quia qd̓ corrūpit̉. corrūpit̉ a ſuo ꝯͣrio vel ad corruptōnēſubiecti. nullo hoꝝ modoꝝ ignis ſurſuꝫ ē corruptibil̓. gͦMinorē probat. Et pͥmo ꝙ nō a cōtrario qꝛ ſurſum nōhabet ꝯtrariū cōiūctū. cōtraria em̄ ab inuicē interimunt̉Scd̓m accn̄s aūt corrūpūtur q̄ ſunt in ꝯtrarijs ſed ſubſtātia nō p̄t eē ī cōtrarijs qꝛ ſubſtātia nō habꝫ eē niſi ī alioita ꝙ de ſubiecto velut accn̄s p̄dicari poſſit cū ipſa potiꝰſit ſubiectū de qͦ ſit p̄dicatio. Et ita cū ignis ſit ſubſtātianō eſt in cōtrarijs. vel ſi habeat ꝯtrariū nō tamē ſurſumvbi eſt. nō videtur ergo ignis poſſe corrūpi. nullū em̄ habet ſurſum corrūpēs ſi corruptio ſolū ſit ex ꝯtrarijs Hācdubitationē ſoluēdo dicit ꝙ corruptibile in vno loco trāſpoſitū nō fit incorruptibile ſimpl̓r. licet verū ſit ꝙ aliquomō fiat diuturnius Qd̓ ſic ꝓbat Quia īpoſſibile eſt materiā habēti nō exiſtere aliqd̓ ꝯtrariū. qd̓ aūt eſt corruptibile in vno loco ſicut ignis habet materiam. ergo habꝫ cōtrariū Maiorem ꝓbat qꝛ oportet ſemper vnū cōtrarioꝝineſſe ſubiecto ſeu materie niſi dixerimus ꝯtraria paſſiones ſeu formas ſeꝑatas qd̓ eſt impoſſibile Nam ſi ꝯtrarium actiuū fuerit ſicut calidū neceſſe eſt ip̄m ineſſe vel oppoſitū eiꝰ Similiter ſi paſſiuū ſit rectum neceſſe eſt ip̄ꝫ ineſſe vel eius oppoſitum qꝛ nō eſt poſſibile oē eſſe calidumſed aliqd̓ frigidū. nec oē eſt rectum ſed aliqd̓ curuū. Necoē albū ſed aliqd̓ neceſſe eſt eſſe nigrū Tūc vltra ꝓſyllogizādo arguit ph̓us ſic Cōtraria actiua ⁊ paſſiua ad inuicēqn̄ ſimul ſunt ncārio ſe trāſnlutāt. ⁊ ita oīa ꝯtraria ſūt neceſſario ⁊ ſimpl̓r corruptibilia Sꝫ q̄ materiā hn̄t ſicut eaq̄ in vno loco ſūt corruptibilia habet cōtrarium ergo ſūtſimpl̓r corruptibiliaAd huc ſi neceſſe ſuꝑfluū facere ſuꝑfluū aūtꝯtrariū. ex ꝯtrario em̄ ſemper ꝑmutatō ſuꝑfluūaūt reliquie prioris. Si aūt omne expellit qd̓actu cōtrariū etſi hoc corruptibile vtiqꝫ ſit autnō ſed cōtinente corrūpitur. ſi qͥdem ſufficiensex dictis. Si aūt ſupponere nō oportet qꝛ ineſtaliqͥd actu cōtrariū et ſuꝑfluū fit ꝓpter qd̓ ⁊ minor flamma cōburitur a multa ẜm accidēs qꝛalimētum qd̓ illa in multo tꝑe cōſumit fumumhec flāma multa cito. propter qd̓ omnia ſemꝑin motu ſūt et fiunt aut corrūpuntur. Cōtinēsaūt aut cooꝑatur aut cōtra oꝑatur. Et propterhoc trāſpoſita durabiliora qͥdem fiūt et paucioris durationis natura. eterna aūt nuſqͣꝫ quibuſcunqꝫ contraria eruntHic ꝯfirmat quod dictū eſt. Et duo facit. Primo facit hoc. ſcd̓o ꝓbat quoddam ſuꝑius ſuppoſitū Scd̓m ibiCōfeſtimem materia Et ītendit in effectu hāc rationemNō ſolum vere ⁊ totaliter ꝑfecte ꝯtrariū permutat reliquum. verum etiam vnū cōtrariorum qd̓ eſt excellens etſuꝑfluum agit in id qd̓ ē remiſſum ⁊ in id qd̓ excellitur qꝛinter ea eſt aliqua partialis ꝯtrarietas ratione cuiꝰ trāſmutātur. ex ꝯtrario em̄ fit ꝑmutatio ſiue ꝑfecte ſiue imperfecte ⁊ ita excellēs tāqͣꝫ ꝯtinens exceſſum. corrūpit exceſſum ip̄m inquātum exceſſum ꝑmiſcetur quodāmō cūaltero cōtrario. ꝓpter qd̓ flamma maior cōſumit minoreꝫhuīdum em̄ qd̓ multo tꝑe nutriret ꝑuam flammā conſumit̉ ⁊ ꝯburit̉ a maiori flāma in breui tꝑe. Et ita abſorbet̉minor flāma. Ex quo infert ph̓us corollarie ꝙ oīa in mo
tu ſꝑ ſunt ⁊ fiunt. ⁊ corrūpūtur. Et tūc arguit̉ ſic. Corpora corruptibilia in vno hn̄t ꝯͣriū ꝑfecte ⁊ totaliter. vel ipfecte ſicut tepidū ⁊ calidū ſiue ſit exceſſum. excellēs ergocorruptibile ad quēcūqꝫ locū trāſmutetur nō poteſt fieriīcorruptibile. licet poſſit fieri durabiliꝰ ꝯtra oꝑante aliqͦloco ꝯtinēte Et ꝓpter hoc trāſpoſita fiūt durabiliora queminoris duratōis ſunt ẜm naturamConfeſtim enim materia contrarium habetquare ſi qͥdem eius qd̓ vbi ẜm locum permutatSi autem quanti ẜm augmētū ⁊ decremētumSi aūt paſſionis alteraturHic in ſcd̓a ꝑticula on̄t ꝙ materiā hn̄s habeat cōtrariū vt ſupra ſuppoſitū fuit dicēs Cōfeſtim em̄ materia hꝫcōtrarium. nā materia mobilis motū locali ꝯtrarietateꝫhabet ẜm locū. vel vbi. ⁊ mobilis ad quātitatem penesmagnum ⁊ paruum. ⁊ mobilis motu alteratōis cōtrarietatem penes paſſiōes ⁊ paſſibiles qualitatesRūt aūt neqꝫ maxima īcorruptibilioraEquꝰ em̄ hoīe breuioris vite. neqꝫ ꝑuaepeteia em̄ multa entonioꝝ. neqꝫ plāte totalit̓aīalibꝰ Epeteia em̄ q̄dā plātaꝝ. neqꝫ ſanguinēhn̄tia. apis em̄ durabilior qͦrūdā ſanguinē habētiū neqꝫ exāguia. malakia em̄ ⁊ epeteia qͥdemexanguia aūt neqꝫ q̄ in terra. etenim plāte epeteia ſunt ⁊ aīalia greſſibilia. neqꝫ q̄ in mari. etenim ibi q̄ breuis vite ⁊ oſtrakina ⁊ malakiaIſte ē ſcd̓s tractatꝰ huius libri In quo ꝑtractat cauſas lōgitudinis ⁊ breuitatis vite. Et diuidit̉ in duo capitula In pͥmo tractat aliqua q̄ nō ſunt cōuertibiliter cauſe lōge vite. In ſcd̓o oſtēdit que ſunt cauſe lōgitudinis ⁊breuitatis vite Scd̓m ibi Manifeſtū aūt de his Primūca. rurſus ſubdiuidit̉ in duas ꝑtes In pͥma facit qd̓ dictū ē. In ſcd̓a oſtēdit ꝙ illa tm̄ cōmuniter ⁊ frequēter ſuntcā lōgioris vite. Scd̓m ibi Oīno āt Quātum ad primūſeptē poīt ꝑ ordinē q̄ nō ſunt cā lōgitudinis vite ⁊ ꝑ ꝯn̄seoꝝ oppoſita nō ſunt cauſa breuis vite. Et hͦ loquēdo delōgitudīe ⁊ breuitate vite ī cōi ⁊ in gn̄ali Prīm ē ꝙ magnitudo corꝑis viuorū nō ē cauſa vite longioris. ⁊ ita maxīaquātitate nō ſunt minime corruptibilia Qd̓ ꝓbat exēploNā equꝰ maioris quātitatis ē hoīe ⁊ tn̄ breuioris vite.ꝓuerbio em̄ d̓r inqͥt Alb̓tꝰ ꝙ tres vite canis faciūt vitameqͥ ⁊ tres vite eqͥ ꝯſtituūt vitā hoīs Secūdum ē. ꝙ nō ē ꝑuitas in viuētibꝰ cā longioris vite. Qd̓ ſic ꝓbat̉ exemploNā multa aīalia ꝑuula valde q̄ ſunt de numero inſciſorūſiue diuiſorū in loco diaphragmatis q̄ ꝓpter hoc entoniadicūt̉ quaſi intꝰ diuiſa q̄ etiā vt inqͥt Alb. anuloſa vl̓ rugoſa vocatur. epeteia ſūt ſeu breuis vite. Un̄ d̓t idem Alb̓.ꝙ qͦrūdā illorū aīaliū periodus ē quaſi annꝰ Et qͦrūdamperiodꝰ ē ſolū tp̄s veris. qͦ viridia ⁊ mollia ſunt folia plātaꝝ Terciū nō oēs plāte ſunt durabilioris vite aīalibusqͥbuſlibet Qd̓ ꝓbat exēplo Quia q̄dā plātarū epeteia ſtꝭQd̓ declarādo Alb̓. dicit ꝙ eſſe duri corporis ⁊ ſicci qualis ē vitā in plātis nō eſt vl̓r ⁊ ꝑ ſe cauſa logitudinis viteqꝛ multe ſunt plātaꝝ q̄ nō habet periodū vnius āni Sedcitra annū reſoluūtur. Multa aūt aīalia habētia molliacorpora diutius manent. Quartum eſt habere ſanguinēnon eſt cauſa longioris vite vniuerſalit̓ in viuentibꝰ et itaſanguinem habentia nō ſunt longioris vite exanguibus
L iiij