Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De cauſis longitudinis et breuitatis vite

Quia qd̓ corrūpit̉. corrūpit̉ a ſuo ꝯͣrio vel ad corruptōnēſubiecti. nullo hoꝝ modoꝝ ignis ſurſuꝫ ē corruptibil̓.Minorē probat. Et pͥmo a cōtrario qꝛ ſurſumhabet ꝯtrariū cōiūctū. cōtraria em̄ ab inuicē interimunt̉Scd̓m accn̄s aūt corrūpūtur ſunt in ꝯtrarijs ſed ſubſtātia p̄t ī cōtrarijs qꝛ ſubſtātia habꝫ niſi ī alioita de ſubiecto velut accn̄s p̄dicari poſſit ipſa potiꝰſit ſubiectū de ſit p̄dicatio. Et ita ignis ſit ſubſtātia eſt in cōtrarijs. vel ſi habeat ꝯtrariū tamē ſurſumvbi eſt. videtur ergo ignis poſſe corrūpi. nullū em̄ habet ſurſum corrūpēs ſi corruptio ſolū ſit ex ꝯtrarijs Hācdubitationē ſoluēdo dicit corruptibile in vno loco trāſpoſitū fit incorruptibile ſimpl̓r. licet verū ſit aliquo fiat diuturnius Qd̓ ſic ꝓbat Quia īpoſſibile eſt materiā habēti exiſtere aliqd̓ ꝯtrariū. qd̓ aūt eſt corruptibile in vno loco ſicut ignis habet materiam. ergo habꝫtrariū Maiorem ꝓbat qꝛ oportet ſemper vnū cōtrarioꝝineſſe ſubiecto ſeu materie niſi dixerimus ꝯtraria paſſiones ſeu formas ſeꝑatas qd̓ eſt impoſſibile Nam ſi ꝯtrarium actiuū fuerit ſicut calidū neceſſe eſt ip̄m ineſſe vel oppoſitū eiꝰ Similiter ſi paſſiuū ſit rectum neceſſe eſt ip̄ꝫ ineſſe vel eius oppoſitum qꝛ eſt poſſibile eſſe calidumſed aliqd̓ frigidū. nec eſt rectum ſed aliqd̓ curuū. Nec albū ſed aliqd̓ neceſſe eſt eſſe nigrū Tūc vltra ꝓſyllogizādo arguit ph̓us ſic Cōtraria actiua paſſiua ad inuicēqn̄ ſimul ſunt ncārio ſe trāſnlutāt. ita oīa ꝯtraria ſūt neceſſario ſimpl̓r corruptibilia Sꝫ materiā hn̄t ſicut ea in vno loco ſūt corruptibilia habet cōtrarium ergo ſūtſimpl̓r corruptibiliaAd huc ſi neceſſe ſuꝑfluū facere ſuꝑfluū aūtꝯtrariū. ex ꝯtrario em̄ ſemper ꝑmutatō ſuꝑfluūaūt reliquie prioris. Si aūt omne expellit qd̓actu cōtrariū etſi hoc corruptibile vtiqꝫ ſit aut ſed cōtinente corrūpitur. ſi qͥdem ſufficiensex dictis. Si aūt ſupponere oportet qꝛ ineſtaliqͥd actu cōtrariū et ſuꝑfluū fit ꝓpter qd̓ minor flamma cōburitur a multa ẜm accidēs qꝛalimētum qd̓ illa in multo tꝑe cōſumit fumumhec flāma multa cito. propter qd̓ omnia ſemꝑin motu ſūt et fiunt aut corrūpuntur. Cōtinēsaūt aut cooꝑatur aut cōtra oꝑatur. Et propterhoc trāſpoſita durabiliora qͥdem fiūt et paucioris durationis natura. eterna aūt nuſqͣꝫ quibuſcunqꝫ contraria eruntHic ꝯfirmat quod dictū eſt. Et duo facit. Primo facit hoc. ſcd̓o ꝓbat quoddam ſuꝑius ſuppoſitū Scd̓m ibiCōfeſtimem materia Et ītendit in effectu hāc rationem ſolum vere totaliter ꝑfecte ꝯtrariū permutat reliquum. verum etiam vnū cōtrariorum qd̓ eſt excellens etſuꝑfluum agit in id qd̓ ē remiſſum in id qd̓ excellitur qꝛinter ea eſt aliqua partialis ꝯtrarietas ratione cuiꝰ trāſmutātur. ex ꝯtrario em̄ fit ꝑmutatio ſiue ꝑfecte ſiue imperfecte ita excellēs tāqͣꝫ ꝯtinens exceſſum. corrūpit exceſſum ip̄m inquātum exceſſum ꝑmiſcetur quodāmōaltero cōtrario. ꝓpter qd̓ flamma maior cōſumit minoreꝫhuīdum em̄ qd̓ multo tꝑe nutriret ꝑuam flammā conſumit̉ ꝯburit̉ a maiori flāma in breui tꝑe. Et ita abſorbet̉minor flāma. Ex quo infert ph̓us corollarie oīa in mo

tu ſꝑ ſunt fiunt. corrūpūtur. Et tūc arguit̉ ſic. Corpora corruptibilia in vno hn̄t ꝯͣriū ꝑfecte totaliter. vel ipfecte ſicut tepidū calidū ſiue ſit exceſſum. excellēs ergocorruptibile ad quēcūqꝫ locū trāſmutetur poteſt fieriīcorruptibile. licet poſſit fieri durabiliꝰ ꝯtra oꝑante aliqͦloco ꝯtinēte Et ꝓpter hoc trāſpoſita fiūt durabiliora queminoris duratōis ſunt ẜm naturamConfeſtim enim materia contrarium habetquare ſi qͥdem eius qd̓ vbi ẜm locum permutatSi autem quanti ẜm augmētū decremētumSi aūt paſſionis alteraturHic in ſcd̓a ꝑticula on̄t materiā hn̄s habeat cōtrariū vt ſupra ſuppoſitū fuit dicēs Cōfeſtim em̄ materia hꝫcōtrarium. materia mobilis motū locali ꝯtrarietateꝫhabet ẜm locū. vel vbi. mobilis ad quātitatem penesmagnum paruum. mobilis motu alteratōis cōtrarietatem penes paſſiōes paſſibiles qualitatesRūt aūt neqꝫ maxima īcorruptibilioraEquꝰ em̄ hoīe breuioris vite. neqꝫ ꝑuaepeteia em̄ multa entonioꝝ. neqꝫ plāte totalit̓aīalibꝰ Epeteia em̄ q̄dā plātaꝝ. neqꝫ ſanguinēhn̄tia. apis em̄ durabilior qͦrūdā ſanguinē habētiū neqꝫ exāguia. malakia em̄ epeteia qͥdemexanguia aūt neqꝫ in terra. etenim plāte epeteia ſunt aīalia greſſibilia. neqꝫ in mari. etenim ibi breuis vite oſtrakina malakiaIſte ē ſcd̓s tractatꝰ huius libri In quo ꝑtractat cauſas lōgitudinis breuitatis vite. Et diuidit̉ in duo capitula In pͥmo tractat aliqua ſunt cōuertibiliter cauſe lōge vite. In ſcd̓o oſtēdit que ſunt cauſe lōgitudinisbreuitatis vite Scd̓m ibi Manifeſtū aūt de his Primūca. rurſus ſubdiuidit̉ in duas ꝑtes In pͥma facit qd̓ dic ē. In ſcd̓a oſtēdit illa tm̄ cōmuniter frequēter ſunt lōgioris vite. Scd̓m ibi Oīno āt Quātum ad primūſeptē poīt ordinē ſunt lōgitudinis vite ꝯn̄seoꝝ oppoſita ſunt cauſa breuis vite. Et loquēdo delōgitudīe breuitate vite ī cōi in gn̄ali Prīm ē magnitudo corꝑis viuorū ē cauſa vite longioris. ita maxīaquātitate ſunt minime corruptibilia Qd̓ ꝓbat exēplo equꝰ maioris quātitatis ē hoīe tn̄ breuioris vite.ꝓuerbio em̄ d̓r inqͥt Alb̓tꝰ tres vite canis faciūt vitameqͥ tres vite eqͥ ꝯſtituūt vitā hoīs Secūdum ē. ēuitas in viuētibꝰ longioris vite. Qd̓ ſic ꝓbat̉ exemplo multa aīalia ꝑuula valde ſunt de numero inſciſorūſiue diuiſorū in loco diaphragmatis ꝓpter hoc entoniadicūt̉ quaſi intꝰ diuiſa etiā vt inqͥt Alb. anuloſa vl̓ rugoſa vocatur. epeteia ſūt ſeu breuis vite. Un̄ d̓t idem Alb̓. qͦrūdā illorū aīaliū periodus ē quaſi annꝰ Et qͦrūdamperiodꝰ ē ſolū tp̄s veris. viridia mollia ſunt folia plātaꝝ Terciū oēs plāte ſunt durabilioris vite aīalibusqͥbuſlibet Qd̓ ꝓbat exēplo Quia q̄dā plātarū epeteia ſtꝭQd̓ declarādo Alb̓. dicit eſſe duri corporis ſicci qualis ē vitā in plātis eſt vl̓r ſe cauſa logitudinis viteqꝛ multe ſunt plātaꝝ habet periodū vnius āni Sedcitra annū reſoluūtur. Multa aūt aīalia habētia molliacorpora diutius manent. Quartum eſt habere ſanguinēnon eſt cauſa longioris vite vniuerſalit̓ in viuentibꝰ et itaſanguinem habentia ſunt longioris vite exanguibus

L iiij