Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quid in nobis formas ſomniales efficiat

deſcendere in ſe drās nobilitatū ignobilitatū habereẜm ſtellaꝝ drām. Et ẜm hoc habere drās intellectus etimaginatōis. Et dicunt amplius hi dicti ph̓i ſomniaviſiones ē a dijs corporeis Prophetias ꝟo a dijs incorporeis quos ſolo intellectu vix ꝯtemplant̉ hoīes mortales. vt d̓t Apuleiꝰ in libro de deo ſocratꝭ. Et d̓t idemApuleius dogma ſit platōnis quaſdā ſub̓as ſeꝑatas in aere mortaliū aīabꝰ ꝯcupiſcētias iras immittunt impͥmentes in eas formas quas volunt. Et forteiſte ſunt ſub̓e quas intellexit Orpheꝰ qn̄ dixit aerē iſtūeſſe plenū dijs. Sꝫ hec opinio ſil̓r inſufficiens eſt Tumqꝛ aīe ſunt create in cōparibꝰ ſtellis an̄ corꝑa create. ſꝫ increando infundunt̉ infundēdo increant̉. vt dicitph̓us. de quo alibi latius videndum eſt. Tum ſcd̓o. qꝛ videt̉ rōnabile dictū dij īuiſibiles incorporei poſſint ſuas formas aīabꝰ īmittere nulla ſit cōio vel applicatio inter deos illos aīas. Sil̓r videt̉ rōnabile demones ſenſibiles formas aīabꝰ immittere. Nec ad adduxit ꝓbatōem aliquā. Et lꝫ Tulliꝰ plurimi alij īmooēs antiqͥ aſſerant deos hoc famoſum ex his fieriſomnia diuinatōes. tn̄ d̓t Alb̓tus ph̓ophice loquētes videmus ex ph̓ycis ꝓbari nulla poſſit ex huiuſmodi dijs ſomnia vel diuinatōes immitti. Iſtisſic notatis rn̄detur ad q̄ſitū hanc ꝯcluſionē. Phyſiceloquēdo natural̓r ẜm mente ph̓i fiunt immiſſionesſomnioꝝ. viſionū. ſeu ꝓphetiaꝝ ab intelligētijs ſeu ſeꝑatis ſubſtātijs ſine medio īſtrumētali celeſtꝭ corꝑis Quāꝓbat Alb̓tꝰ qͣttuor rōnibꝰ. Prima qm̄ oīm generabiliūet corruptibiliū motꝰ redueunt̉ ad motū orbis. ſicut adcām eſt motoris ſimplicis. ſꝫ potiꝰ ē motoris mouentis ſeip̄m. ex motore mobili vtcūqꝫ cōpoſiti. Quicqͥd āt ꝟtutis eſt in tali motore p̄t ad locū generatoꝝet corruptoꝝ venire niſi ſit vehiculū qd̓ vehat ip̄m ſicutſpūs corporeꝰ vehit virtutē aīe ad totā materiā corꝑis ſubiacet mouēti aīe. Preterea ſcd̓a. Nullibi in phiainuenit̉ ꝓbatū intelligentiā ſe agere vel cauſare qm̄ ipſum celū ad hoc datu ē ei vt ſit eius inſtrumentū. oportꝫ lumē radicale diuerſimode figuratū aduehat nob̓oēs virtutes orbis originaliter ab intelligētia emanantes. Preterea. ponere demones in aere habitātes adnos venire futura oſtēdendo. oīno abſurdū eſt. Sub̓eem̄ ille ponerent̉ niſi vt pͥncipia q̄dā generatoꝝ Manifeſtū āt ē virtutes celoꝝ actiuis paſſiuis qͣlitatibꝰelementoꝝ ſufficienter generare qd̓ ē generabile cortuptibile. Preterea ſunt alie ſcīe diuinatiue p̄ter diuinatōem ſomnioꝝ oēs innitunt̉ motibꝰ aſtroꝝ. Exbus ꝯcludit Albtus tāqͣꝫ ph̓s philoſophice loquēsſomnia hmōi ſunt a dijs vel a demonibꝰ ſicut ꝯcorditer quodāmō ph̓i noīati triplicis ſecte dixerunt. ſꝫ a cauſis nature vel accn̄s eueniunt. Et lꝫ ꝓpoſitū humanūvel voluntas ſint ſe opeꝝ humanoꝝ de qͥbꝰ etiātingit haberi diuinatōem ſomnia nihilominꝰ ex celeſtium corpoꝝ influentia. hecip̄a dependēt. ẜm neceſſitatē. ſꝫ ẜm inclinatōem. Sicut em̄ inclinat voluntateꝫpaſſio ire vel ꝯcupiſcentie ad volendū aliqͥd. qd̓ ceſſantepaſſione nequaqꝫ vult. Sic oēm eundē moduꝫ trahitvoluntatē vis celeſtis euecta ad nos. lꝫ ita ꝑcipiameſſe niſi in ſomnijs qn̄ qͥeſcimꝰ ab operibꝰ paſſionibusalijs. Et ſomnia de hmōi actibꝰ humanis plerūqꝫ reſoluuntur ad ꝟtutes celoꝝ H oīes em̄ plerūqꝫ ſequunt̉ſuas ꝯcupiſcētias. Dicit̉ notant̉ in ꝯcluſione natural̓rph̓ophice loquendo. qꝛ peripatetici natural̓r loquētes

de diuinatōibꝰ tractāt. ꝓut mere ex cauſis naturalibꝰ accidunt. Et ita numeꝝ ſub̓aꝝ ſeꝑataꝝ ſumebant ex numero mobiliū vel motuū aūt aſtroꝝ. ita nihil dicebatintelligentias vel ſeꝑatas formas in hec inferiora oꝑariniſi mediante ſuo legitimo inſtrumento qd̓ eſt celū. Siaūt loqͣmur de eis ẜm veritatē ſimpl̓r et ẜm veritatē fidei ponunt̉ angeli boni adminiſtratorij ſpūs eoꝝ capiunt hereditatē ſalutis ꝓut ſunt in exercitiū bonorūdeputati tunc vtiqꝫ aliter dd̓m eſt. videlꝫ ſomnia viſiones cetera hmōi maxime fieri ab ip̄is ſeꝑatis ſubſtantijs .ſ. ab angelis bonis malis. vt d̓t Auguſtinꝰ ſuꝑ geneẜ ad lrām. Et hoc forte nominati ph̓i exꝑientia potiqͣꝫ rōne coacti dixerūt ab intelligentijs ſubſtātijs ſeꝑatis fieri ſomnioꝝ ⁊c̄. īmiſſionē. hoc īꝑfecte multꝭfalſitatibꝰ veritatē illā catholicā tāgentes theologizātes. Nec hoc repugnat. Quia angeli boni vel mali pn̄timmittere noticiā hmōi multipl̓r .ſ. ītelligibilē loquutionē hoc in illis hn̄t intellectū adeptū. In alijs loquutōem imaginariaꝫ ſuo artificio occulto cōponuntdiuerſimode imagines vel etiā modū preſtigij Et ſil̓ipn̄t hoc ip̄m apprehēdendo afficiendo corpꝰ hoīs ficutdictū ē de celo ꝟtute influētie celeſtis. ad affectōeꝫ em̄hmōi. ip̄a ꝟtus imaginatiua imagines format diuerſimode cōponit. Et ſi dicat̉ forme reꝝ in eis ſunt ſimplices vl̓es. Ueꝝ ē inqͥt Albertus. forme abſtractōisqbus ſimpl̓r intelligit̉ ꝯtemplatiue. ſꝫ forme cōpōnis qͥbꝰpractice ip̄e ſeꝑate ſube intelligūt ſunt determinatiſſimeDuodecimū dubiuꝫ eſt.Quō corꝑa celeſtia forme ſomniales viſiones velphetie in nobis fiant. Sol̓o Alb̓ti in cōmēto. Quia ſit p̄cipue minor mundꝰ totius mundi maiorisimago ē ex motore ītellectuali mobili cōpoſitus ſicutmundus maior. Et qꝛ minor mūdus ſub maiori ē oꝑtꝫ totus mundus ſuꝑior hoī tāqͣꝫ minori mundo īfluatꝟtutes formas practice mouētes. īmo vnūqd̓qꝫ horūinferioꝝ paſſiuoꝝ natū eſt moueri a ſuꝑiori mudo in ſeſuſcipit virtutē eiꝰ formā ẜm ꝯditōem capacitatemeius. Hec em̄ forma ſic defluens a mundo maiori in ea ſuſcipiunt ip̄am efficaciſſima eſt ad mouendū. īmo fortior qͣꝫ q̄cūqꝫ paſſio ire vel deſiderij ⁊c̄. In ſignū cuiꝰ vbiiſta forma ſeu virtus celeſtꝭ a cōmixto ex elementꝭ ſuſcipitur ſtatim qͣlitates elemētales oꝑant̉ in illo niſi ſicut inſtrumēta ip̄iꝰ natura ip̄a alterat̉ dirigit̉ ad ſpēꝫin qua forma celeſtis pͥma in actu ꝑficit̉. ꝓpter qd̓ formahmōi formalior eſt in mouēdo qͣꝫ qͦlitates elementales.vel forme poſt fiunt in materia. Un̄ lꝫ ip̄a celeſtis virtus ſeu forma ſimplex ſit vnica tn̄ illapſa cōmixto oꝑatur plures ꝟtutes eas multiplicat ẜm neceſſe fueritad īducendā ſpēm. Et qn̄qꝫ terminant̉ he ꝟtutes forme ad formas pure naturales. qn̄qꝫ ad aīas diuerſorumgraduū. forme ſic celitꝰ euecte ad nr̄a corꝑa tāgōdo fortiſſime ip̄a afficiant. lꝫ ꝓpter exterioꝝ motuum tumultū ſepe ꝑcipiant̉ tꝑe vigilie. plerūqꝫ in ſomnoſedato exteriori tumultū ad hmōi affectōnem a maiorimundo factā imaginatiua ꝟtus ad quā redundantiāꝑuenit motus hmōi forme. imagines q̄rit ſimulacrabus explicat̉ talis forma. Sicut imaginatiua in eo quipaſſionatꝰ eſt amore venereoꝝ q̄rit imagines ſolumin ſomno. ſꝫ in vigilia. Sic forma virtus celeſtis ſeumaioris mundi iniacens ſomnianti mouēs ip̄m facit

L 1