Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Li. de ſomno et vigilia Tractatus. tercius

alijs viſiones habētes nōnunqͣꝫ p̄clariſſimas p̄nūciando ꝓphetias. Et hoc ſuppoſito aliūde ſcꝫ paſſionibꝰimpediant̉. Timor em̄ cōcupiſcētia venereoꝝ. ſollicitudinesqꝫ reꝝ tꝑaliū varioꝝ gaudioꝝ diſſolutōnes triſticie ad ſe trahūt aīam turbāt imaginatiuā ſeu interiores vires ne moueri poſſint ab intelligētia mouēte celuꝫvel ab alia. Propter qd̓ multi ſapiētes dixerūt vt narrat Moyſes egyptus. tꝑe ꝯcupiſcentie. triſticie. timoris ꝓphete ꝓphetizant neqꝫ verū dicūt. Oporteteos hmōi ſtꝭ de qͥbus ſup̄ ſtudiū longū honeſtos mores ꝯponere ordinatōem affectuū aīam ab exterioribus ad interiora reuocare. claudere vias ne tumultusexterioꝝ ſenſibiliū ſenſus ſtꝭ via ad animā extrahat adexteriora. Qd̓ ſi multo tꝑe factū fuerit ita iam euanuerint illa phātaſmata accepta ſenſus paſſiones animāꝓtrahētes ad alia. tūc diuinatio certior erit Et hec eſt Hermes alij qͥdam diuinationi ſtudentes in antrisdeſerti latuerūt vt ſic aīa in eis ſedēs quieſcēs ab om̄iturbatione moueret̉ ſuauiter clare a forma celeſtis ordinis. Un̄ abutētes naturalibꝰ ſuis. cura ſollicitudīs ſeculi paſſionibꝰ inqͥeti. ad ſomnioꝝ interp̄tationē. viſioneꝫet prophetiam penitus ſunt inutilesUnoecimū dubiū eſtUtrum imp̄ſſionē ſeꝑataꝝ ſub̓aꝝ fiant ſomnia in nol̓diuinatiua viſiones ꝓphetie īmediate. Pro ſolutiōenotanduꝫ in hac materia diuerſi diuerſimode opinatiſtꝭ. Nam vt d̓t Alb̓tus in ꝯmēto Auicēna et Algazelom̄ia cōcordātes dicūt aīam intellectualē non eſſe in corpore. ſed potius illuſtrare in ip̄m ſuū ſplendoreꝫ. Dicuntem̄ intellectus ſiue aīa intellectualis in hoīe de naturaſit intelligētie agētis. tanqͣꝫ ꝓprius eius effectus. ideo ēſeꝑatus īmixtus corꝑi. Immo dicūt ſup̄ totā naturā hꝫ influere ſuas ꝟtutes oꝑationes. p̄cipue tn̄ ſuꝑcorpus quo incipit ip̄a aīa intellectualis. qͥa circa ip̄mſuū corpus plus afficit̉. Addūt etiā hi gradus eſſe in aīaintellectuali. Un̄ dicūt quoſdā hoīes ſortiri aīmas altiores plus a mole materie ſeu corꝑis ſeparatas eleuatas. Nam qͥdam ſtꝭ habētes aīas adeo ſeꝑatas congruitatē. ſuꝑioribꝰ ſeꝑatis ſubſtātijs ꝯgruūt ex illa congruentia impͥmūt ſeꝑate ſub̓e in eas lumē ſuū ad reuelationē manifeſtatōem eoꝝ diſpoſita ſtꝭ fieri in vniuerſo. Etiā ſine medio corꝑe. Et tantū exaltāt dicti ph̓i nobilitatē intellectus ſeu aīaꝝ in qͥbuſdā hōibus dicuntaīam quandā inueniri que ſeip̄am om̄ia ſcit. Et hoīemhmōi dicūt quaſi deū incarnatū quē dicūt ꝑfectionē habere cognoſcēdi om̄ia ſeip̄m. In qͥbuſdam ponūt minorēnobilitatē aīe. illos dicūt bene addiſcere multaqꝫ inuenire ſe. ſed non om̄ia ſcire ex ſeip̄is. Sicqꝫ dicūt talē eſſedeſcenſum donec inueniat̉ aīma que nihil p̄t ſcire nec ex ſenec ab alio. Et quia vt ip̄i dicūt aīa eſt immixta corpori. ideo dicūt aīa ſit eleuata ſup̄ naturā corꝑis ſui etnaturā alioꝝ corpoꝝ. Et qꝛ om̄is motor eleuatus ſupranaturā agit in mutat ſicut intelligētie mutant orbem naturā corpoꝝ generabiliuꝫ corruptibiliū. ideodicūt aīas ſic ſeꝑatas ſoluꝫ ſua corꝑa. ſed alioꝝ corꝑamouere. hmōi ſignū dicūt eſſe faſcinatōnem virtutesmagicas in qͥbus vt aſſerūt aīa vnius operat̉ in corpusalterius. impedit oꝑatōem eius impͥmendo ꝓpriā Etin hac virtute motiua ponūt ſil̓r ſicut in cognitōe nobilitate maiorē vel minorē In tantū em̄ poſſe aīe aliqn̄ dicūt

cōgruere intelligētie celeſti mutabit materias ſicut voluerit. tunc facit ille mirabilia. Et gradus ab hocgradu eſt deſcēſus iſte donec inueniat̉ cuius aīa paucaꝝ mīmaꝝ oꝑationū eſt. etiaꝫ in ꝓprio corꝑe. Iſti dicūt ꝓphetia ſomnia on̄dentia futura ſtꝭ in aīalibꝰ actione intelligētiaꝝ ſeꝑataꝝ. in quaꝝ aīaꝝ corꝑibꝰ organūimaginatōis optime eſt ꝯplexionatū ꝯpoſitū. menſuratū. vl̓iter remotū ẜm poſſibile eſt a nocumētis Dicūt em̄ intelligentiaꝝ lumē et ſplendor mīſtrat aīmabꝰẜm ordinē ꝓxime intelligētijs ſubiectis tanqͣꝫ ip̄aꝝ intelligentiaꝝ inſtrumētis formas exemplares futuroꝝ occultoꝝ effectuū. Et hec eſt ſentētia opinionū Algazel̓ infine ph̓ie ſue Auicēne in pͥncipio ſue ph̓ie in qͥbus locꝭiſti duo loquunt̉ de ꝓphetijs ꝓphetis. Sed hec dicta inquit Alb̓tus. fabula vident̉. Tum qꝛ he aīmaꝝ graduales dr̄e pn̄t a corꝑe cauſari. vt manifeſtū ē ẜm iſtos. p.qꝛ ponūt aīas eſſe formaliter in corꝑibus. nec habentex ſe. oꝑtet ſit ab intelligētijs. Intelligētie aūt quelibet ſpē diſtinguunt̉. aīe ẜm hos gradus ſpecifice diſtinguent̉. qd̓ falſum eſt. vel res vnius eiuſdeꝫ ſpēi cauſaret̉a rebꝰ diuerſaꝝ ſpeciꝝ qd̓ iterū falſuꝫ eſt. Quapropter dixit Auerrōis Cōmētator ſi inueniret̉ ſe omīa ſciens mouēs celeſtia corꝑa ille eſſet eqͥuoce nobiſcuꝫTum qꝛ falſum eſt animaꝫ eſſe formaliter in corꝑe vtalibi oſtēdi habet. ꝯn̄s falſum eſt aīam īmediate ſinemedio ſui corꝑis mouere corpus ꝓprium. Tum quiaſupponit hec opinio aīam ab intelligētia ꝓduci. ſicut vnāintelligentiaꝝ ab alia ꝓduci aſſeruit. qd̓ falſum eſt. cum aſolo deo creatōem ꝓducat̉ vt cognouit ph̓s. Preterea Cōmētator Auerrōis Alphorabius Iſaac ph̓usiſraelita ꝓbabilius aliter dixerūt. Dicūt em̄ aīam eſſefectionē corꝑis. ex drn̄a corpoꝝ in bonitate vel maliciacōplexionali eſſe drn̄as aīaꝝ ẜm nobilitatē ignobilitatēoꝑationū. Et has ſic informātes corꝑa dicūt Auicenna a lumīe intelligentiaꝝ ſeꝑataꝝ moueri intellectualiter illuſtrari de diuerſis ſcibilibꝰ. etiā de futuris cōtingētibus occultis phātaſmata influxa imaginatiue. Etquia forme accipiunt̉ ẜm poteſtatē dantis. ſed recipietis licet for̄a quā hꝫ intelligētia ſit vl̓is intellectual̓ſi ſuſcipit̉ tn̄ ab aīa intellectualiter magis determīate vtimago ſenſibilis vel imaginabilis. Et de hoc dāt exēpluꝫQuia ſicut om̄es forme qͣs explicat motus celiſtꝭ in celo vl̓es. tn̄ in elemētis recipiūtur determīate materiarei generabilis recipit eas ꝑticulares. determīatas advel ad illud eſſe ſignatū in rebꝰ nature. ſic ſil̓r ab intelligētia p̄ſidente orbi dicūt fieri imp̄ſſiones in aīa qͥdeꝫ vl̓esminus tn̄ vl̓r qͣꝫ erant in intelligētia. hec fit in imaginatiua ẜm modū ſibi poſſibilē ſub determīata qͣntitate figura. Sed nec hoc dictuꝫ videt̉ ꝯueniens. Tum qꝛ ẜmph̓m. aīa p̄t illuſtrari īmediate ab intelligētia ſed mediāte corꝑe. Intelligētia em̄ pleniformis formis practicꝭquas explicat his inferioribꝰ motū celi ſicut ſuum inſtrumentū agit in aīam niſi ẜm corpus cui aīa coniungit̉ prius afficit̉ paſſione redūdante in aīam ad apprehenſionē alicuius virtutē app̄henſiuā. imaginatiua ſcꝫvel aliā. etiā. qꝛ ſepe nos ſcimus nos diuinare motum aſtroꝝ. pͥmus effluxus immediate eſt ab intelligentia. ſed mediāte celo. Tum qꝛ falſum ſupponit aīaꝫ eſſe formā corꝑis. ſed ſeꝑatā ſeꝑatim ſubſiſtentē qd̓falſuꝫ eſt. tercio alij. ſcꝫ Stōici dixerūt ſcꝫ PlatoSocrates p̄ceptor eius ſed illius p̄ceptor Dionyſiusacademie ponetes ꝯcorditer animas a cōparibus ſt