An om̄ia ſōnia ſint equaliter diuinādi prīcipis

¶ Sol̓o. nō. vt d̓t Albertus in libro de hoīe. Nam ſuntquedā ſomnia q̄ ſunt phātaſmata ⁊ ſomnia ſolū. non habentia ſignificatōem. q̄ ſolū ſunt motus ſimulacroꝝ. Aliaaūt ſunt ſignificatiua. Et hoc ſub triplici relatōe ſeu habitudine. cauſe ſcꝫ. ſigni. ⁊ incurſus accn̄talis. Cuius rōeſt. qꝛ id qd̓ ex ſomnijs cognoſcit̉ aūt ꝯgnoſcitur ex ꝓprijsvel excōibꝰ. Si ex ꝓprijs tūc ꝑ cauſam hꝫ cognoſci. Si excōibus hoc ꝯtingit dupl̓r ſcꝫ ꝑ cōia. ꝓpinqͣ. ⁊ remota. Siꝑ ꝓpinqͣ tunc cognoſcit̉ ex ſignis. qꝛ ꝓpinqͣ accn̄tia ſunt ſigna. Si vero ꝑ remota tunc cognoſcit̉ ꝑ incurſum accidetalē. Si ꝟo cognoſcat̉ ꝑ cām. vel gͦ ꝑ cam ex ꝑte corporisvel aīe. Ex ꝑte corꝑis qͥdem ſicut ſomnia q̄ ſequunt̉ naturā cōplexionis. Sicut cholerici ſomniāt ſe frequenterardere. phlegmatici natare ⁊ ſubmergi in aquis. Melācholici obſcura ⁊ nigra ſomniāt ſe videre Sil̓r talia ſuntſomnia q̄ ſequunt̉ naturas ciboꝝ Qd̓ em̄ cōplexio facit ꝑnaturā hoc cibꝰ facit ex accn̄te Similia quoqꝫ ſtꝭ ſomniaſequētia naturas infirmitatū. Cauſa vero ex ꝑte aīe duplex eſt ſcꝫ ex ꝑte ſcibiliū ⁊ ex ꝑt̓e oꝑabiliū. Et ꝑte ſcibiliū qn̄ inqͥſitio fit aliquoꝝ in vigilia tūc repn̄tat̉ motus ille frequēter in ſomno ꝑ ſomnia. ⁊ in eis manifeſtant̉ futura ſcibilia. Ex parte oꝑabiliū vero qn̄ diſpoſitio aliquoꝝoperabiliū p̄cedit in vigilia. tūc em̄ motus eiuſdē diſpoſitionis in ſomno ꝑ ſomniū preoſtēdit futurā operationeꝫSignū vero eſt triplex. in celo. in elemētis. ⁊ in ſomniante. In celo qͥdem ſicut ſtella mouet ad aliqͥd cuius motus exiguus exn̄s in vigilia nō ꝑcipitur. ſꝫ in ſomno manifeſtat̉ ẜm ꝙ cōiter dicūt ph̓i ꝙ aliud ſignificāt ſomniain plenilunio. ⁊ aliud in ſole. ⁊ aliud in nouilunio. In elementis ſunt ſigna qn̄ elemēta diſponunt̉ ad ſerenitatē vl̓pluuiā vel ventos vel aliquod hmōi. Cum em̄ illa diſpoſitio eſt parua in elemētis. nō ſentitur in vigilia ſed ꝑcipitur in ſomno ꝑ ſomniū. ẜm ꝙ aliquis ſomnias piſces. ſuſpicat̉ futurā pluuiā. ⁊ ẜm ꝙ aliqͥs ſomniat piſces mori ſuſpicat̉ futurā ſerenitatē. Signa vero ex parte ſomniantisſunt diſpōnes ſomnij nō parue que nō niſi in ſomno ſentiunt̉. Sicut aliquis ſomniās ignem. ſuſpicatur futurā irāEt ſomniās videre os putridum interp̄tatur impoſitionem falſi criminis. eo ꝙ talium diſpōnes mouerunt ſomniantes ex parte corꝑis vl̓ ex parte aīme vt memoria iniurie vel aliqͥs debilis accenſus ſanguinis circa cor vl̓ ſuſpicatio alicuius crimīs. vel factū aliquod cuius motusaccipitur vt ſignū. Incurſus auteꝫ accidētalis eſt de hisque procul ſunt tempore vel loco. ⁊ quoruꝫ noticia videtur ſupra noſtram prudentiā. ſicut de nauili bello futuro vel de regnis ſubuertendis. vel de toto ſtatu mundifuturo. ſicut in ſomnio Nabugodonoſor. Et noticia ſomnioꝝ hmōi non fit ſine reuelatione. Et hec dicta ſunt deſomnijs que habēt ſe in nobis vt cauſa ꝑ ſe vel ꝑ accidēsvel vt ſignū. ⁊ non de his que ab extra in nobis fiunt.Sed cōtra arguitur. Primo ſic Nullū ſomniū poteſteſſe cauſa alicuius futuri. quia ſomniū eſt ſimulacruꝫ ſeumotus ſimulacri in aīma. ergo ⁊c̄. Maior ptꝫ. quia ſpēsrerū in anima non ſunt reꝝ cauſe. ſed potius a rebꝰ cauſate. Sol̓o Alber. ſimulacrū in aīa non d̓r cā rei cognite qͣſieā ꝓducat. ſed ꝓ tanto d̓r cauſa. qꝛ eſt ſimulacrū cāe Etqn̄qꝫ eſt ſimulacrū cāe efficientis. qn̄qꝫ formalis. qͣndoqꝫfinalis. ⁊ qn̄qꝫ materialis. Poteſt nihilominus ſomniuꝫdici cauſa ꝓ tanto vt ſupra dictum eſt in expōne textus.Inquantū ſomnia in nobis preparant ⁊ diſponunt noset inclinant ex cōſequēti ad agendū talia vel talia Secundo arguitur. ꝙ ſomniū non p̄t eſſe ſignū. quia ſi eſſet

ſignum cōtingeret ex ſomnio ſyllogiſare aliquod futuruꝫvel ꝓbabiliter vel apparenter. eo ꝙ hoc fit ex ſignis Sedhoc non eſt poſſibile per ſomnia fieri. Nō enim ſequiturprobabiliter neqꝫ apparenter ꝓbabiliter. Iſte ſomniatpiſces. ergo pluet. Ad quod dicendū. ꝙ ſignoꝝ quedamſunt ꝓpinquiora. ⁊ quedam remotiora. et quedam accepta ex parte rerum. ⁊ illa ſunt ratio inferendi ſignatū apparenter tm̄ vel etiam exiſtēter ⁊ ꝓbabiliter. Quedā autēſunt que accipiunt̉ ẜm metaphoricas proprietates. Etper illas non poteſt inferri probabiliter neqꝫ apparenter.Dicit em̄ ph̓us. Non contingit determinari problemaad eos qui extraneis nominibus res appellant. tranſgrediunt̉ em̄ poſitam loquutionē. ⁊ talia ſunt ſigna ſomnialia. Et dicit Algazel ꝙ ſomniuꝫ eſt ſcientia accepta ſinemedio. quia non accipit̉ cum medio locali dialectico. habens ſe ſicut terminus inferens reſpectu illati ẜm habitudinem alicuius loci dialectici. nec eſt cum medio ſyllogiſtico ſeu demonſtratiuo. īmo nec ſophiſtico. Tercio arguitur. ꝙ non poteſt eſſe cauſa ꝑ accidens. quia vt ſic nechabet virtutē rep̄ſentandi id quod futurū eſt. Solutio.ordinatio ſomni ad id quod futurū vel occultū eſt per accidens non notificat ſine reuelatione vt dictum eſt. Etlicet de quo ſomniū eſt ſit contingens. non tamē omninoad vtrūlibet. īmo ꝑ ordinatōem ſubſtantiaꝝ ſeꝑataruꝫ etalioꝝ. qͦdammō ad alterā contraditionis partē fit declinatio. ⁊ ꝓ tanto ex eo poteſt fieri pronoſticatioDecimum dubium eſtUtrum equalis ſit diſpoſitio hominū ad interpretationem ſomnioꝝ ad viſiones ⁊ ꝓphetias naturales ¶ Solutio. non. vt dicit Albertus in ꝯmento. Sed inueniturquo ad huiuſmodi in hominibus triplex diuerſitas naturalis Nam primo qͥdem inueniunt̉ in quibus intellectuseſt multū clarus. et anima maxime accedens ad ſimilitudinem ſubſtantiaꝝ ſeparataꝝ. Et cum intelligentia mouens celum ſit plenaformis explicabilibus per motumceli. cum radij et figura radiorum tangunt organa et anime partem inferiorem. tunc accipit̉ lumen intelligētie ſicpractice diffuſuꝫ ⁊ vectum per celum vſqꝫ ad corpus abintellectu ẜm modū ſibi poſſibilem. ⁊ accipitur clarū valde. Et ideo homines tales optime nati ad altiſſimas ſcientias que ſapiētie vocātur diſpoſiti ſunt. ⁊ propter hocmoyſes egyptius tales vocauit ſapientes. Sunt ſecundo alij optimū habētes organū phantaſie ⁊ imaginatōisin qualitate. quantitate. complexione. poſitione. ſitu. et figura et alijs omnibus diſpoſituꝫ que exigunt̉ ad imaginatiue virtutis organi bonitatem. ⁊ horum imaginatiua excellenter eſt cōpoſitiua imaginū verarum et metaphoricaꝝ et perfecti ſunt metaphoris ẜm nature habilitatem. Et niſi eis aſſit lumen intelligentie multiplicit̓ rationem adiuuantis in phātaſmatibus. propter ima ginationis nobilitatem ⁊ multiplicitatē imaginum confundunt ſaphiſticis veras ſapientias. ⁊ innitūtur probabilibus. et talia eis placent. Abundantes etiam ſunt in retoricis et ciuilibus que omnia probabilitatem in imaginationibus habent. Et tales fuerunt Eraclitus et ſuiſequaces. Sunt autem tercio alij optimā diſpoſitionemin vtriſqꝫ habentes. ſcilicet tam in intellectu qͣꝫ in imaginationis organo qui valde bona ⁊ ordinata habent ſimulacra et preparantur ſemper ad certos et veros intellectus. et illi ſunt de habilitate nature ſomniantes ⁊ pre