Quo modo reuelationes occultoruꝫ fiant.
Practice em̄ ꝓprie dicte ſunt ille ſcīe q̄ ꝑficiūt intellectūin ordine ad praxim. Praxis autē ꝓprie dicta eſt oꝑatioalterius potētie qͣꝫ intellectus. naturaliter intellectu poſterior. nata ꝯformiter elici rōni recte. Proprie inqͣꝫ quiacōiter loquēdo de praxi praxis eſt oꝑatio q̄ extēdit ſe adoꝑatōem ſpeculatiuā ſicut ad practicā Sed ſic nobis depraxi nō eſt ẜmo. Scd̓o notandū. ꝙ noticia ſenſitīa ſicutintellectualis duplex eſt ſcꝫ ſpeculatiua ⁊ practica. ſꝫ ſenſitiua ſpeculatīa fit imaginatōe ſiue app̄henſione ſil̓itudinis ſenſibilis qͣ nō inclinat̉ appetitus. Practica vero eſt q̄fit mediāte eſtimatiua qͣ inclinat̉ appetitus ſenſitiuus. ⁊ideo qꝛ in ſomno nedū imaginatiua ꝑ ſil̓itudines ſꝫ ⁊ eſtimatiua ꝑ intentōes mouent̉. ideo ꝓ tāto ſomnia q̄dā ſtꝭſpeculatiua. q̄dam practica. et ꝑ ꝯn̄s ſomnialis cognitio.¶ His gͦ ſic ſuppoſitis rn̄dendū ad queſitū ꝑ hāc cōcluſionem. Hec ſcīa diuinandi ꝓprie nec ſpeculatiua eſt necpractica. ſed modū habet vtriuſqꝫ. potius tn̄ ſpeculatiuaqͣꝫ practica. Primū patet. quia ſpeculatiuū ⁊ practicū ꝓprie diuidunt ſcīam realē humanā a rebꝰ cauſatā. Sedhec ſcīa maxime quantū ad ea ſomnia que ab extra ſuntnō eſt realis ⁊ humana. ſed potius diuina vt teſtat̉ Socrates ad atheniēſes appellans ſcīam diuinatōis ſomniorū diuinā. Et Areſto. d̓t eam eſſe ſupra noſtrā ſcīam. eoꝙ nō accipitur ex pͥncipijs ſpeculatiue vel practice ſciētiePreterea. ipſa accipit̉ ſine medio ꝓbante vel inferēte cōcluſionē. ⁊ ꝓpter hoc nō eſt ſpeculatiua. Accipit̉ etiaꝫ ſineeligētia vel cōſiliatione. ideo non eſt practica ſaltē actiuaDe factiua nō ē dubiū. Scd̓m pꝫ. qꝛ hec qͦdāmō eſt ꝑtim de oꝑabilibꝰ ⁊ ꝑtī de nō oꝑabilibꝰ. ⁊ cū ſcīe ſecent̉ queadmodū ⁊ res. iō ꝓ tāto ꝑtī poſſet eē ſpeculatīa ⁊ ꝑtimpractica. Terciū patet. qꝛ ꝑ hanc ſcīam nō ꝑficitur ꝓprieintellectus ẜm ꝙ dirigit in opere alterius potentie qͣꝫ intellectus. Et iō ſimpl̓r plus ſpeculatiua qͣꝫ practica. Ethoc qͥdem manifeſtū eſt de ſciētia diuinādi ꝑ ſomnia queſunt ſignū vel cauſa ꝑ ſe in nobis. De ea aūt q̄ fit ꝑ phantaſmata ſomnialia a foris immiſſa nō cōſtat adeo euidēter. nihilominus etiā ip̄a vt ſic eſt ſimpl̓r formaliter et ꝓprie ſpeculatiua. licet materialit̓ ẜm qͥd et improprie ſitpractica. Dixi notanter ſcīa diuinādi ꝑ ſomnia. quia vtdictum eſt licet ſomnialis cognitio qn̄qꝫ eſt practica tm̄qn̄qꝫ ſpeculatiua tm̄ ẜm diuerſitatē ſomnioꝝ. tamen ſcīadiuinādi ꝑ ſomnia ſimpl̓r magis eſt ſpeculatiuaTercium dubium eſtQūo differunt hec tria ſomniū viſio ⁊ ꝓphetia. ¶ Sol̓o.habēt ſe ex additione. Nam viſio ſuꝑaddit ſomnio. ⁊ prophetia vtriqꝫ. ſcilꝫ tam viſioni qͣꝫ ſomnio. Uiſio qͥdem inpͥmis addit ſomnio. qꝛ ſomniū ſolū locum hꝫ in ſomno.Uiſio aūt locū etiam habet in vigilia. vn̄ viſio fit quādoauerſo ⁊ introrſum retracto ſpū ſenſitiuo ⁊ ſuſpēſis ſenſibus ip̄is a ſentiendi exercitio aliquid apparet. ſiue auerſio hmōi fiat ꝑ ſomniū ſiue ꝑ alienatōeꝫ ſiue ꝑ ſyncopimSomniū aūt ſolum locuꝫ habet in ſomno. Preterea differt ſecūdo. Quia ſomniū ſolū eſt phātaſma vel phātaſtica apparitio. viſio vero p̄t eſſe vera apparitio. etiā cum illuſtratione intellectuali. Et huius viſionis maximꝰ vſuseſt in magicis. Magi em̄ ſtudent incantationibꝰ ſenſusauertere. ⁊ ꝑ quaſdaꝫ res applicatas vel ſumptas ſenſusclaudere quo facto refluūt phātaſmata ſicut in ſomnoſomniū. Prophetia vero nō ſoluꝫ ſic differt a ſomnio ſeda viſione. Quia viſio aliqn̄ eſt ſine illuſtratōe intellectua
li ꝓphetia vero cum intellectuali illuſtratione. Scd̓o viſio ꝓprie eſt eoꝝ que inqͥſitione rationis haberi ⁊ cognoſcipoſſunt. Prophetia aut eoꝝ occultoꝝ que inqͥſitione rōnis haberi nō poſſunt. Preterea tercio. viſio eſt ſemꝑ cūphātaſmate. aliqn̄ aliquod repn̄tante. aliqn̄ non. ꝓphetiaaliquo mō ꝑ modū raptus eſſe p̄t ſine phātaſmate. prophetia inqͣꝫ naturalis ſcꝫ de qua ſermo. q̄ eſt q̄dam habilitas nature vel habitus ex illuſtratione intellectus facta a ſuꝑioribus ſubſtātijs qua futura et occulta cognoſcunt̉. Et ꝓpterea dixerūt ph̓i ꝙ viſio aliquod futurū prenūcians eſt caſus a ꝓphetia factus ſeu immaturus fructus qͥ figurā ⁊ ſaporē aliquo mō veri fructus oſtendit. ſꝫnō ſimpl̓r. Et ſil̓iter ſomniū eſt caſus viſionis ⁊ ꝓphetieloquēdo de ſomnio quod aliqd̓ futurū deſignat vel occultum. Hoc em̄ ſomniū figurā ꝓphetie habet in p̄oſtenſione ⁊ quēdam ſaporē a longinqͥ in cōueniētia ſimilitudinūet tn̄ in illo vſqꝫ ad plenā ⁊ ꝑfectaꝫ intellectus illuſtrationem nō ꝑuenit. In hac aūt cōparatione minus cadit viſio a prophetia qͣꝫ ſomniū. Dicit̉ notāter ꝓph̓etia naturalis de qua ſermo que nō eſt eadē cum ea de qua loquunt̉theologi. ſed illa de qua loquunt̉ ph̓i et aſtronomi.Quartum dubium eſt.Quare reuelaº occultoꝝ fit regularit̓ ſub phantaſmatuꝫſil̓itudinibꝰ Soº. vndecūqꝫ fiat reuelaº ſiue a deo ſiue ſubſtātijs ſeꝑatis ſiue a ſtellis vel a cā que eſt in nobis. neceſſe eſt eā fieri ſub phātaſmatū ſil̓itudinibꝰ. Cuiꝰ rō eſt. qͥaintellectus nr̄ naturalit̓ ad phātaſiaꝫ ꝯuerſus parum velnihil intelligit niſi cū cōtinuo ⁊ tꝑe Licet em̄ reuelatio aſpūalibꝰ ſeꝑatis ſubſtātijs ẜm ſe nō fiat ſub phātaſmatūſil̓itudinibꝰ ſeu imaginibꝰ. ſicut qn̄ fit a ꝟtute celeſti ⁊ corporea. tn̄ ex ꝑte ſuſcipiētis. reuelatōem hmōi ſine phātaſmatibꝰ. nō ap̄hendētis neceſſe eſt reuelatōem phataſmatibus ſenſibilibꝰ velari ⁊ ꝑfici. Et ſi qn̄qꝫ cellula logiſticaoppilet̉ ⁊ obſtruat̉ ꝑ quā ſit applicatio lumīs intellectual̓tunc remanet ſola imaginatio ſub imaginibꝰ ⁊ ſenſibilibꝰformis. Mentit̉ gͦ Simonides poeta dicēs deū nob̓ ſciētiā hāc diuinatōnis inuidere. ⁊ ꝓpterea eam ſimulacris ⁊phātaſmatibꝰ velare ⁊ deceptōe phātaſtica. niſi forte ẜmpoeticū modū fabuloſe dixit ſil̓itudineꝫ eē inuidie in hͦ ꝙvelat̉ hec reuelatio Quia vt d̓t Plato a deo inuidia relegata eſt et tāto longius quanto eſt cunctis melior. īmobonitas ꝑ eſſentiā. quāto em̄ aliquid melius tāto liberalius ⁊ ſine inuidia ſue bonitatis plus cōmunicatiuūQuintum dubium eūQuare raro ſit hmōi reuelaº ꝑ ſenſibiles imagines ꝓpͥasSꝫ ꝑ metaphoricas. cū tn̄ lucidiꝰ clariꝰ ⁊ ꝯpēdioſiꝰ ſciret̉ ex ꝓprijs qͣꝫ metaphoricis. ꝯpendium āt eligit natura. eo ꝙ nō abūdat ſuꝑfluis ¶ Soº. qꝛ talia oīa de qͥbꝰ p̄cipue fit reuelaº ſtꝭ freq̄nt̓ ꝯtigētia de futuro Hec āt nōſtꝭ in ſe an̄qͣꝫ fiāt. nec etiā hn̄t cām ſtantē ⁊ ordinantē. ꝓpt̓qd̓ nec ſil̓itudine ꝓpria ſue eēntie nec ſil̓itudine cauſe fieripn̄t in aīa. p̄cipue cū oēs ſil̓itudines q̄ ſtꝭ in aīa fiūt ꝑ abſtractōem a rebꝰ. Ex quo gͦ non pn̄t fieri ſimulacra ꝓprianec ſimulacra cāꝝ ꝓximaꝝ. ſeqͥtur nccārio ꝙ reuelatōnesde hmōi futuris ꝯtingētibꝰ (qͦꝝ ꝓprie eſt reuelatio diuinatiua) fiāt ꝑ aliena ſimulacra. Et hͨ ꝑ influentiā aliquā ſuperiorē q̄ eſt cā valde remota ab effectu cōtingēti futuroCuiꝰ eſt cā. qꝛ ꝑ hoc ꝙ influentia talis tāgit aīam nō p̄tfacile fieri ꝓpria ſil̓itudo effectus cōtingētis futuri. oꝑtet