Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quo modo reuelationes occultoruꝫ fiant.

Practice em̄ ꝓprie dicte ſunt ille ſcīe ꝑficiūt intellectūin ordine ad praxim. Praxis autē ꝓprie dicta eſt oꝑatioalterius potētie qͣꝫ intellectus. naturaliter intellectu poſterior. nata ꝯformiter elici rōni recte. Proprie inqͣꝫ quiacōiter loquēdo de praxi praxis eſt oꝑatio extēdit ſe adoꝑatōem ſpeculatiuā ſicut ad practicā Sed ſic nobis depraxi eſt ẜmo. Scd̓o notandū. noticia ſenſitīa ſicutintellectualis duplex eſt ſcꝫ ſpeculatiua practica. ſꝫ ſenſitiua ſpeculatīa fit imaginatōe ſiue app̄henſione ſil̓itudinis ſenſibilis inclinat̉ appetitus. Practica vero eſtfit mediāte eſtimatiua inclinat̉ appetitus ſenſitiuus.ideo qꝛ in ſomno nedū imaginatiua ſil̓itudines ſꝫ eſtimatiua intentōes mouent̉. ideo tāto ſomnia q̄dā ſtꝭſpeculatiua. q̄dam practica. et ꝯn̄s ſomnialis cognitio. His ſic ſuppoſitis rn̄dendū ad queſitū hāc cōcluſionem. Hec ſcīa diuinandi ꝓprie nec ſpeculatiua eſt necpractica. ſed modū habet vtriuſqꝫ. potius tn̄ ſpeculatiuaqͣꝫ practica. Primū patet. quia ſpeculatiuū practicūprie diuidunt ſcīam realē humanā a rebꝰ cauſatā. Sedhec ſcīa maxime quantū ad ea ſomnia que ab extra ſunt eſt realis humana. ſed potius diuina vt teſtat̉ Socrates ad atheniēſes appellans ſcīam diuinatōis ſomnio diuinā. Et Areſto. d̓t eam eſſe ſupra noſtrā ſcīam. eo accipitur ex pͥncipijs ſpeculatiue vel practice ſciētiePreterea. ipſa accipit̉ ſine medio ꝓbante vel inferētecluſionē. ꝓpter hoc eſt ſpeculatiua. Accipit̉ etiaꝫ ſineeligētia vel cōſiliatione. ideo non eſt practica ſaltē actiuaDe factiua ē dubiū. Scd̓m pꝫ. qꝛ hec qͦdāmō eſttim de oꝑabilibꝰ ꝑtī de oꝑabilibꝰ. ſcīe ſecent̉ queadmodū res. tāto ꝑtī poſſet ſpeculatīa ꝑtimpractica. Terciū patet. qꝛ hanc ſcīam ꝑficitur ꝓprieintellectus ẜm dirigit in opere alterius potentie qͣꝫ intellectus. Et ſimpl̓r plus ſpeculatiua qͣꝫ practica. Ethoc qͥdem manifeſtū eſt de ſciētia diuinādi ſomnia queſunt ſignū vel cauſa ſe in nobis. De ea aūt fit phantaſmata ſomnialia a foris immiſſa cōſtat adeo euidēter. nihilominus etiā ip̄a vt ſic eſt ſimpl̓r formaliter etprie ſpeculatiua. licet materialit̓ ẜm qͥd et improprie ſitpractica. Dixi notanter ſcīa diuinādi ſomnia. quia vtdictum eſt licet ſomnialis cognitio qn̄qꝫ eſt practica tm̄qn̄qꝫ ſpeculatiua tm̄ ẜm diuerſitatē ſomnioꝝ. tamen ſcīadiuinādi ſomnia ſimpl̓r magis eſt ſpeculatiuaTercium dubium eſtQūo differunt hec tria ſomniū viſio ꝓphetia. Sol̓o.habēt ſe ex additione. Nam viſio ſuꝑaddit ſomnio. prophetia vtriqꝫ. ſcilꝫ tam viſioni qͣꝫ ſomnio. Uiſio qͥdem inpͥmis addit ſomnio. qꝛ ſomniū ſolū locum hꝫ in ſomno.Uiſio aūt locū etiam habet in vigilia. vn̄ viſio fit quādoauerſo introrſum retracto ſpū ſenſitiuo ſuſpēſis ſenſibus ip̄is a ſentiendi exercitio aliquid apparet. ſiue auerſio hmōi fiat ſomniū ſiue alienatōeꝫ ſiue ſyncopimSomniū aūt ſolum locuꝫ habet in ſomno. Preterea differt ſecūdo. Quia ſomniū ſolū eſt phātaſma vel phātaſtica apparitio. viſio vero p̄t eſſe vera apparitio. etiā cum illuſtratione intellectuali. Et huius viſionis maximꝰ vſuseſt in magicis. Magi em̄ ſtudent incantationibꝰ ſenſusauertere. quaſdaꝫ res applicatas vel ſumptas ſenſusclaudere quo facto refluūt phātaſmata ſicut in ſomnoſomniū. Prophetia vero ſoluꝫ ſic differt a ſomnio ſeda viſione. Quia viſio aliqn̄ eſt ſine illuſtratōe intellectua

li ꝓphetia vero cum intellectuali illuſtratione. Scd̓o viſio ꝓprie eſt eoꝝ que inqͥſitione rationis haberi cognoſcipoſſunt. Prophetia aut eoꝝ occultoꝝ que inqͥſitionenis haberi poſſunt. Preterea tercio. viſio eſt ſemꝑphātaſmate. aliqn̄ aliquod repn̄tante. aliqn̄ non. ꝓphetiaaliquo modū raptus eſſe p̄t ſine phātaſmate. prophetia inqͣꝫ naturalis ſcꝫ de qua ſermo. eſt q̄dam habilitas nature vel habitus ex illuſtratione intellectus facta a ſuꝑioribus ſubſtātijs qua futura et occulta cognoſcunt̉. Et ꝓpterea dixerūt ph̓i viſio aliquod futurū prenūcians eſt caſus a ꝓphetia factus ſeu immaturus fructus figurā ſaporē aliquo veri fructus oſtendit. ſꝫ ſimpl̓r. Et ſil̓iter ſomniū eſt caſus viſionis ꝓphetieloquēdo de ſomnio quod aliqd̓ futurū deſignat vel occultum. Hoc em̄ ſomniū figurā ꝓphetie habet in p̄oſtenſione quēdam ſaporē a longinqͥ in cōueniētia ſimilitudinūet tn̄ in illo vſqꝫ ad plenā ꝑfectaꝫ intellectus illuſtrationem ꝑuenit. In hac aūt cōparatione minus cadit viſio a prophetia qͣꝫ ſomniū. Dicit̉ notāter ꝓph̓etia naturalis de qua ſermo que eſt eadē cum ea de qua loquunt̉theologi. ſed illa de qua loquunt̉ ph̓i et aſtronomi.Quartum dubium eſt.Quare reuelaº occultoꝝ fit regularit̓ ſub phantaſmatuꝫſil̓itudinibꝰ Soº. vndecūqꝫ fiat reuelaº ſiue a deo ſiue ſubſtātijs ſeꝑatis ſiue a ſtellis vel a que eſt in nobis. neceſſe eſt fieri ſub phātaſmatū ſil̓itudinibꝰ. Cuiꝰ eſt. qͥaintellectus nr̄ naturalit̓ ad phātaſiaꝫ ꝯuerſus parum velnihil intelligit niſi cōtinuo tꝑe Licet em̄ reuelatio aſpūalibꝰ ſeꝑatis ſubſtātijs ẜm ſe fiat ſub phātaſmatūſil̓itudinibꝰ ſeu imaginibꝰ. ſicut qn̄ fit a ꝟtute celeſti corporea. tn̄ ex ꝑte ſuſcipiētis. reuelatōem hmōi ſine phātaſmatibꝰ. ap̄hendētis neceſſe eſt reuelatōem phataſmatibus ſenſibilibꝰ velari ꝑfici. Et ſi qn̄qꝫ cellula logiſticaoppilet̉ obſtruat̉ quā ſit applicatio lumīs intellectual̓tunc remanet ſola imaginatio ſub imaginibꝰ ſenſibilibꝰformis. Mentit̉ Simonides poeta dicēs deū nob̓ ſciētiā hāc diuinatōnis inuidere. ꝓpterea eam ſimulacrisphātaſmatibꝰ velare deceptōe phātaſtica. niſi forte ẜmpoeticū modū fabuloſe dixit ſil̓itudineꝫ inuidie invelat̉ hec reuelatio Quia vt d̓t Plato a deo inuidia relegata eſt et tāto longius quanto eſt cunctis melior. īmobonitas eſſentiā. quāto em̄ aliquid melius tāto liberalius ſine inuidia ſue bonitatis plus cōmunicatiuūQuintum dubiumQuare raro ſit hmōi reuelaº ſenſibiles imagines ꝓpͥasSꝫ metaphoricas. tn̄ lucidiꝰ clariꝰ ꝯpēdioſiꝰ ſciret̉ ex ꝓprijs qͣꝫ metaphoricis. ꝯpendium āt eligit natura. eo abūdat ſuꝑfluis Soº. qꝛ talia oīa de qͥbꝰcipue fit reuelaº ſtꝭ freq̄nt̓ ꝯtigētia de futuro Hec ātſtꝭ in ſe an̄qͣꝫ fiāt. nec etiā hn̄t cām ſtantē ordinantē. ꝓpt̓qd̓ nec ſil̓itudine ꝓpria ſue eēntie nec ſil̓itudine cauſe fieripn̄t in aīa. p̄cipue oēs ſil̓itudines ſtꝭ in aīa fiūt abſtractōem a rebꝰ. Ex quo non pn̄t fieri ſimulacra ꝓprianec ſimulacra cāꝝ ꝓximaꝝ. ſeqͥtur nccārio reuelatōnesde hmōi futuris ꝯtingētibꝰ (qͦꝝ ꝓprie eſt reuelatio diuinatiua) fiāt aliena ſimulacra. Et influentiā aliquā ſuperiorē eſt valde remota ab effectu cōtingēti futuroCuiꝰ eſt. qꝛ hoc influentia talis tāgit aīam p̄tfacile fieri ꝓpria ſil̓itudo effectus cōtingētis futuri. oꝑtet