De lomno.
potentia ſꝫ in actu. qꝛ iam ſpēs ſeu forma ſenſibilis a materia depurata eſt. et ſi nō ab appēditijs materie Tale ātexn̄s ip̄m ſenſibile exteriori agēte nō eget. Un̄ alphorabius d̓t ꝙ in ſomno videt hō quaſi ſentiat ꝑ qͥnqꝫ ſenſusabſqꝫ eo ꝙ ſit aliqd̓ extrinſecū ſenſibile. Hoc autē acciditꝑ ꝯtrariū motū illi qͥ eſt in vigilia In vigilia eī extrinſecūſenſibile mouet ꝑ ſenſum aliquē exteriorē ſenſuꝫ cōem Inſomno aūt a virtute imaginatiua refluit ad cōem ſenſuꝫimago ⁊ ad principia neruoꝝ ſenſitiuoruꝫ. ⁊ ſic accidit ꝙdormiēs ſomniādo app̄hendit ſenſibilia. licet non ſint extrinſeca. qꝛ intētiones ſeu eaꝝ imagines ſunt in inſtrumētis ſenſuū interioꝝ. Ptꝫ gͦ ꝙ phātaſma nō eſt de rōe ſomnij vt phātaſma. ſed vt ſenſibile qͦdammō qd̓ eſt refluēsab imaginatiua ad ſenſum cōem. Et licet res ſenſibil̓ nōſit pn̄s realiter. eſt tn̄ ꝑ imaginē pn̄s. ⁊ vt pn̄s ſenſum cōmunē afficit. ⁊ in hoc fit ſomnialis deceptio. Si aūt ſpēsſeu imago nō accipiat̉ vt refluēs ad ſenſum cōem. ſꝫ vt inimaginatiua exn̄s principiū imaginādi. tūc nō fit ceterisparibꝰ deceptio. īmo vera vel falſa imaginatio. Spēs ergo vt d̓t Alphorabius. p. exn̄s in organo ſenſus eſt ſenſibilis ſiue veniat ab intra ſiue ab extra. Et hoc qͥdem intelligendū eſt nō obiectiue. Sed ſic ꝙ ſit ſentiedi principiū ſimpl̓r ſi veniat ab extra. ⁊ phātaſtice ſi veniat ab imaginatiua. Dicit aūt Algazel. pͦ. ꝙ ſpēs viſibilis facit inſenſu cōi viſionē qͣꝫuis etiā palpebre ſint clauſe. Un̄ ſi remaneat in ſenſu cōi ſpēs. in abſentia ſenſibilis. vtiqꝫ fietvera ſenſatio ⁊ nō ſomnialis deceptio. Secus auteꝫ ſi abimaginatiua refluant ſpēs vel imagoQuartum dubium eſt.Utrū ꝑ imaginē ex imaginatiua ad ſenſum cōem refluētem cōtingat ſenſum cōem habere iudicia ſenſuū ꝑticulariū ¶ Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ imago ſolū eſt rei imaginate repſentatiua. ⁊ ita ea ꝯtingit imaginari. ſed nō phātaſtice audire ⁊cͣ. ¶ Sol̓o ſic. Quia in virtute aīalis ſpūs refluentis ab imaginatiua. imago refluens ad ſenſuꝫ cōem ⁊ adprincipia neruoꝝ ſenſitiuoꝝ ꝯditōem accipit ſenſibilis illius vel illius ſenſus. Ut ad principium nerui viſiui accipit ſil̓itudinē viſibilis. ⁊ ad principiū nerui auditiui cōditionē accipit ſoni audibilis. ad huius aūt vl̓ illius ſenſusnerui principiū refluit nō indifferēter. ſed ẜm modū originis qͦ primū extrinſecus ad imaginatiuā ꝑuenit. Quēadmodū em̄ circuli in aqͣ ad incidētiā lapidis facti ab inuicē naſcunt̉. egrediēdo a centro incidētie. refluēdo ꝟſuscentrū. ſic modus refluxus imaginis ab imaginatiua adſenſum cōem ⁊ ad neruū hunc ſenſitiuū huius vel illiusſenſus. ſeqͥtur legē ⁊ modū effluxus. Ad obiectū dd̓mꝙ imagine vt in imaginatiua exn̄te ſolū cōtingit imaginari. ſed vt refluxa mō nunc dicto cōtingit ea phantaſtice ſentire. guſtare vel audireQuintum dubium eſtQuare magis conſeruat̉ ſpēs ſenſibilis in phantaſia qͣꝫ inſenſu cōi vel exteriori ¶ Sol̓o. ideo. qꝛ phataſia ſimplicior eſt ⁊ formalior qͣꝫ ſenſus. ⁊ iō ſpēs magis a materia ⁊ab appēditijs eius ſeꝑatas recipit. qꝛ recipit eas ſeꝑatasnō ſolū a materia ſicut ſenſus. ſed etiam a pn̄tia materieUnde etiā virtutes interiores q̄ hic noīe phātaſia deſignant̉ non indigēt medio in qͦ ſit ſpūalizatio. qͦ egēt ſenſusqui ſine medio ſpūalizante nō ꝑcipiunt ſuū ſenſibile. eo ꝙſenſibile poſitū lupra ſenſum nō facit ſenſationē. reqͥrunt
ergo exteriores ſenſus mediū in qͦ ſpēs ſpūalizent̉ ⁊ deferant̉ ad ſenſum in qͦ exn̄tes medio ſpūalizāte nō egentSextum dubium eſt.An in vigilia poſſint fieri hmōi motus phātaſmatum ſicut in ſomno ¶ Sol̓o. accidit talis motus in vigilia ⁊ tn̄talis motus nō eſt ſomniū. Scd̓m pꝫ. qꝛ ſomniū ſoluꝫ locum hꝫ in dormientibꝰ. Primū ptꝫ. qꝛ licet motus hmōifiāt in vigilia ex multis cauſis. Solent tn̄ oēs ad qͣttuor reſolui. Prima eſt iuuētus. In pueris em̄ ſꝑ ſunt multe euaporatōes nutrimēti. ⁊ ita a medio capitꝭ ꝟſus ſenſum cōem ⁊ principia neruoꝝ ſenſitiuoꝝ multi vaporesmouent̉. ⁊ ideo cū abſtrahunt̉ ſenſus exteriores in eis abactibꝰ ſuis. ſicut accidit in tenebris ⁊ in loco ſolitario horribili. tūc cū ſanguine ⁊ ſpū ſenſitiuo ꝟſus anterius capitis ſiue ꝟſus ſenſum cōem ⁊ pͥncipia neruoꝝ deſcēdunt ⁊fluunt imagines ab imaginatiua. ⁊ ſic videt̉ eis ꝙ audiātvel videāt horribilia vel ꝙ ꝑcutiant̉. Sed cuꝫ fuerint inlumīe vel cū hōibus vel cantu aut aliqͣ exteriori ſenſibilioccupant̉. ſenſus cōis diffundit̉ ſuꝑ ſenſus ꝓprios quantū ad actus ꝓprioꝝ ſenſuū maiores. impediētes motus ſimulacroꝝ in interioribꝰ ſenſibꝰ minores. ⁊ iō ꝓpter maiores motus ſenſuū exterioꝝ nō ſentiūt motus ſimulacroꝝintꝰ. Scd̓a cā ē ꝯplexio frigida ⁊ ſicca melācholica. Frigidū eī ⁊ ſiccū faciūt fortiſſimā retētionē ſimulacroꝝ ī imaginatīa exn̄tiū. ⁊ debiliſſimā receptōeꝫ ab exterioribꝰ ſenſibilibꝰ. ita ꝙ qͦ ad motū ſenſuū exterioꝝ a ſuis ſenſibilibꝰſic ꝯplexionati ſunt qͣſi ſtupidi. ⁊ iō fortiſſimo motu ī eisrefluūt imagines ab imaginatiua ad ſenſuꝫ cōem. Et ꝓter maliciā complexionis ⁊ groſſiciē ſpirituū melancholicoꝝ apparēt eis horribilia. Et videtur eis ꝙ videāt demonia. ⁊ ꝙ cū eis loquant̉. ſermone tn̄ intercepto ⁊ diſcōtinuo. qd̓ accidit eis ex frigido ⁊ ſicco q̄ difficulter mobilia ſtꝭ ⁊ ꝓpter paſſionē timoris infrigidatiui ⁊ reciprocatiui caloris ꝟſus cor. ⁊ ideo in talibꝰ nullus motuū p̄t ꝑtingere ad debitū finē. Et hec etiā cā eſt in ſenibꝰ ꝙ delirant. ⁊ qꝛ ruinā habēt ꝯplexionis ⁊ diſſolutōem. ideo forme ip̄is imp̄ſſe corrūpunt̉ ſicut corrūpunt̉ forme artis inruinoſis edificijs. Tercia cā eſt infirmitas ⁊ precipue excalida cā ⁊ ſicca. Calidū em̄ fortiſſime mouet. ſiccū aūt ſimulacra ꝯtinet fortiter Per calidū gͦ mouens ſimulacrafortiter imp̄ſſa deſcendūt ad ſenſum cōem et ad prīcipianeruoꝝ. Et iſtud pꝫ exꝑimētalit̓ in infirmitate febrili vl̓in ſil̓i in qua eleuat̉ ⁊ rapit̉ materia infirmitatꝭ ad cerebꝝQuarta cā eſt fortiſſima imaginatio. affectiōe vnius velalterius fortit̉ imp̄ſſa. qn̄ em̄ qͥs ſic diſpoſitꝰ eſt ⁊ abſtrahit ſe a ſenſibilibꝰ exterioribꝰ q̄rendo locuꝫ ſolitudīs inaīa ad exteriora nō excitat̉. tunc fortiter incipiūt moueri ſimulacra ⁊ apparere. eo ꝙ fortiori motu nō impediunt̉ Etſi debilis fuerit rō. nō iudicat̉ deceptio. Et tunc videt̉ homini ſic diſpoſito ꝑ motū imaginū ad pͥmū ſenſitiuū ꝙ videat rē exterius ſil̓em imaginibꝰ ⁊ ſimulacris interius exiſtentibꝰ. ⁊ modicā vidētes iuncturā ⁊ habitudīes lineaꝝin pariete vel in terra. ꝓpter modicā ſil̓itudinē cuꝫ beſtijsputāt eſſe beſtias vel hmōi aliqd̓. maxime circa qd̓ interius occupant̉. Et qꝛ ẜm ph̓m modica ꝑmutatōe factacirca principiū. multas ⁊ magnas deinceps manifeſtū eſtfieri ꝑmutatōes in ꝯn̄tibus. Iō etiā naturaliter vel artificialiter alteratōe facta circa pͥncipiū ſenſus ſiue ſenſumcōem cauſari pn̄t facile multe deceptōes phantaſtice ſeuapparitōes deceptorie multiformiter in ſenſibꝰ exteriori-
K l.