Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De contingentibus circa ſomnū.

vigilie hmōi reqͥrunt̉ tria ẜm. p. in fine tercij de aīa ſcꝫ pͥncipiū directiuū. appetitiuū. executiuū Prīcipiū directi ē phātaſia vel intellectꝰ p̄cticus on̄dēs appetitui aliqͥd ſub rōe boni ꝓſeqͥbilis vel mali fugibilis. Appetitiuūeſt appetitꝰ ſenſitiuꝰ. iraſcibil̓ vl̓ ꝯcupiſcibil̓ vel volūtasſeu appetitꝰ intellectiuꝰ. Exequutiuū āt eſt ꝟtus motīa originalit̓ in poſteriori ꝑte neruoſa capitis ē expandit̉ neruos ad mēbra mobilia totiꝰ corꝑis. Quo ſic ſuppoſito ꝓbatur ꝓpoſitū. qꝛ oīa pͥncipia illa ad motū hmōi reqͥſita inueniri pn̄t in vere dormiētibꝰ. in eis pn̄t inueniri motꝰ ſeu oꝑatio dicunt̉ vigilātiū. Et qͥdeꝫ in pͥmismanifeſtū ē de phātaſia vtiqꝫ ſicut alij interiores ſenſusin ſōno diſſoluit̉ vt manifeſtāt ſōnia. Et qͥa intellectꝰligat̉ ſomnū niſi ſolū accn̄s. ꝯtingit intellectū etiaꝫqūolibet diſſolui. De appetitū ꝟo ſil̓r iudicādū ē qm̄ appetitiuū ſeqͥt̉ in ea ꝑte app̄henſiuū. adeo etiaꝫ inſeꝑabilit̓ appetitm̄. gͣdū vite ponit diſtinctū ꝯtra app̄hēſiuūDe ꝟtute āt motiua difficultas maior eſt. Quia illa plerūqꝫ in dormiētibꝰ claudit̉. Ip̄a nihilominꝰ aliqn̄ ſoluit̉.hoc qͥdē caliditate ſeu calore qͥdā innaturali cuiꝰ pͥnᵐ p̄t ira nimia. vel ꝯcupiſcētia. vel cibꝰ calidꝰ. vel aliqd̓ tale.tali em̄ paſſiōe calor ſpūs diffundūt̉ repellēdo frigidita ab organo motiuo ip̄m ad motū laxādo. Cuiꝰ ſignūeſt mēbra inferiora citiꝰ mouent̉ in talibꝰ qͣꝫ ſuꝑiora.int̓ ſuꝑiora citiꝰ mouēt̉ oīa qͣꝫ oculi. oculi em̄ ꝓximi ſtꝭ frigiditati deſcendenti. ſeu vapori infrigidato deſcendenti.vn̄ illa oꝑa vigilātiū fiūt faciliꝰ. et illa mēbra facilius mouent̉ a frigiditate citius ſoluunt̉. ideo ſepius dormientes loquuntur qͣꝫ ambulent.Anoeciniū dubmū eliUtrū tales oꝑa hmōi faciētes ſimpl̓r dormiāt Et videt̉. qꝛ tales mouent̉ ad ſenſibilē qͣſi viſaꝫ vel auditā. vt ꝑcutiēdo inimicū Scd̓o ſic. ſenſus tactꝰ in talibꝰ ſoluit̉. ſꝫ īpoſſibile ē dormientē ſimpl̓r tāgere vel habere exercitiū tactꝰ. Tercio. dormiētes inqͥt Alb̓. ꝯtīgitad īterrogata rn̄dere qd̓ eēt poſſibile niſi auditu ſoluto. dormiūt ſimpl̓r. Soº. ſic. Cuiꝰ ē. qꝛ mouēt̉ex phātaſmate in ſomnio. vn̄ faciūt oꝑa hmōi in tenebrꝭſicut in lumīe. Et qꝛ ſomniū dirigunt̉ aliqn̄ eſt veꝝ. aliqn̄ vero erroneū. qn̄qꝫ multipl̓r decipiunt̉ ſe offendūtvel cadēdo ſe ledūt vſqꝫ ad mortē. Sic etiā aliqn̄ dormiētes. ſomniātes ſe in loco debito ſecreto ꝓijciēdi ſuꝑfluūſcd̓e digeſtōis ſtratū ſuū inqͥnāt Ad rōnes Ad primādd̓m. ſolū ē accn̄s a caſu. Sōniāt em̄ qn̄qꝫ inimi in loco tali vel tali ad queꝫ tūc ex phātaſmate ſomnialimouēt̉ ꝑcutiūt inimicū Q āt ſit accn̄s pꝫ. qꝛ aliqn̄colūnā vl̓ lignū aut aliqd̓ hmōi īpugnāt inimicꝭ Adſcd̓am dd̓m tactū hn̄t ſolutū ſimpl̓r. ſꝫ ſolū ẜm qͥdvalde ꝯfuſe ẜm ſufficit ad inſtrumēta corꝑis valeant extēdi ad motū localē. Ex pꝫ oīno adeo ꝑfecteꝓfunde dormiūt. ſicut hi oꝑa hmōi faciūt Adterciā dd̓m ſimpl̓r dormiētes loqͥ pn̄t faciliꝰ qͣꝫ ambulare. ſed ad interrogata neq̄unt naturalit̓ rn̄dere niſi imꝑfecte lāguide dormiāt cōfuſe audiāt. et hoc acciditqn̄ accn̄s interrogant̉ ẜm diſpoſitōem ſomnij. Al̓s ſimpliciter dormiendo reſpondēt niſi accidens vel perimmiſſionē ſpiritus boni vel mali.Ouo decimū dubiū eſtQuare dormiētes hmōi ſepe euadūt maxima pericula

que vigilātes euadere poſſent puta qn̄ ambulāt ſuꝑtecta domoꝝ Soº. hoc ꝓuenit ex eo. qꝛ hn̄t imaginationē periculi imaginatio facit caſuꝫ ad minꝰ in corpore imaginātis etſi in corꝑe alteriꝰ ꝓut voluit Auicēna Quapropt̉ hoīes lignū longū in loco alto ꝑiculoſopoſitū pn̄t ſine ꝑiculo caſus ꝑtrāſire. qd̓ vtiqꝫ tranſirepn̄t in loco alio poſitū vbi hn̄t imaginatōeꝫ caſus Ex etiā ꝓhibet̉ in alto loco exn̄tibꝰ ne inferius reſpiciant nein imaginatōeꝫ caſus incidāt deorſuꝫ labant̉ Et p̄terea qn̄qꝫ ſubito dormiētes hmōi excitant̉ ſe in ꝑiculo poſitos ꝯſpiciūt gͣuiter ſe ledūt. Et qꝛ vocatōne ꝓprij noīscitius excitant̉. ideo illo vocati excitati ſepe ledunt̉ imaginatōe caſus ꝑiculi. Alia āt magis theological̓ aſſignari p̄t. qm̄ ẜm theologos vnicuiqꝫ deputatꝰ ē adcuſtodiā bonꝰ angelꝰ ſicut malꝰ. Angelꝰ āt bonꝰ maxime illos tuet̉ ſui cuſtodes eſſe neq̄unt. ob puerifatui cadētes adeo facile ſe ledūt quēadmodū prudētes ſua culpa ſe cuſtodiētes. tales boni angeli ſua cuſtodia tuent̉ dormiētes oꝑa vigilantiū facientes. Poſſet etiam hoc accidere illuſione ſpūs et angeli mali hochominibus illudentisDe cimūterciū dubiū eſtQuare dormiētes remīſci pn̄t et mēorari ſua ſomniaaūt oꝑa vigilātiū ſi fecerint Sol̓o. eſt. qꝛ ſimulacrū ſomnij ꝑfecte impͥmi ꝯtīgit ſenſui cōi et ꝯn̄r ꝓgrediad imaginatiuā ad memoriā. ita eiꝰ p̄t ꝑfecte memoria vel imꝑfecte ſicut alteriꝰ rei. Et maxīe qn̄ ſomniafiūt aliqͣ ammiratōe. Sꝫ qꝛ oꝑa vigilātiū dormientes facta nūqͣꝫ ſenſu exteriori ꝑceperūt. eo ſenſus ligatiſtꝭ. mēoria remīſcentia ſunt eoꝝ prius in p̄terito app̄henſa fuerunt poſſunt illoꝝ opeꝝ reminiſci velmemorari qm̄ eoꝝ nunqͣꝫ ſenſum habuerunt.Decimūquartū dubiuꝫ.Utꝝ cor ſit pͥnᵐ ſanguīs. Et videt̉ non. qꝛ d̓t. p. inlr̄a. Seforis ingrediēte defert̉ ad venas medias int̓cor ep̄ar. ibi ꝑmutatū in ſanguineꝫ. ꝟtit̉ ad pͥnᵐ et adcor. eſt ſanguis an̄qͣꝫ veniat ad cor. cor eſt pͥnᵐ ſanguinis. Qd̓ ꝯfirmat̉. qꝛ ꝑs dextera in ē ep̄ar ē fortiorin calore qͣꝫ ſiniſtra in eſt cor. in loco āt calidiori videturſanguis generari. Sol̓o ſic. Et ad eſt auctoritas. p.in lr̄a diceris cor eſt pͥnᵐ ſanguīs. Et etiā d̓t. p. in liºde aīalibꝰ. Qd̓ ꝯfirmat̉ ſic? qꝛ lꝫ Galienꝰ dixerit pͥnᵐ venaꝝ ep̄ar tn̄ in veritate ꝯͣriū cuꝫ ph̓o tenēdū ē dicēte intextu oīm venaꝝ pͥnᵐ cor. ſꝫ ideꝫ videt̉ pͥnᵐ venaꝝ etſanguīs naturalit̓ in venis locat̉. ita extra venas ſtatim corrūpit̉ cor ē pͥnᵐ ſanguīs Maior ptꝫ. qꝛ veneꝓtēdunt̉ ab epate ad cor non hn̄t pͥnᵐ in epate lꝫ orificiain epate ſint maiora. in corde ſtrictiora. Quia ſtrictioraſtꝭ in corde. latiora in epate. vt eo meliꝰ cor ad ſe ſugatcibi colamētū ſeu benignū digeſtōnis ſcd̓e. facte in epate.Ibi em̄ cibi colati ſit ſublimatio ad venas. ibi in ſangui vertit̉ circa gibbū epatis. Et tūc qd̓ ſic in collo venaꝝſublimatū ē qd̓ ē int̓ cor ep̄ar vadit ad venaꝝ pͥnᵐ qd̓ ēcor ibi accipiēs ꝟtutē oīm mēbroꝝ. virtute fert̉ ad q̄qꝫmēbra ſic̄ ad naturalē locū manet ſāguis vſqꝫ ad extremitatē venaꝝ. tūc mutat̉ in glutē cābiū apꝑet hūoralbꝰ videt̉ qn̄qꝫ effluere a ſubito decollatꝭ ad moduꝫlactis. vt d̓t Alb̓tꝰ Ad rōnes Ad pͥmā dd̓m ī ep̄ate vel epatis gibbo in venis intermedijs ſeu in collo