De de cinitione lomni

In hoc tercio capl̓o poſitꝭ cauſis ſomni ⁊ vigilie. ꝯn̄iponit definitōem cōpletā ſomni ⁊ cām exꝑgefactōis Etdiuidit̉ in duas ꝑtes pͥncipales. In pͥma oſtēdit pͥmuꝫſcꝫ qͥd ſit ſomnus. In ſcd̓a oſtēdit ſcd̓m .ſ. cām exꝑgefactōnis. Scd̓a ibi ¶ Exꝑgiſcit̉) Prima ſubdiuidit̉ in duas ꝑticulas. In pͥma facit qd̓ dictū ē In ſcd̓a ſoluit q̄dādubia ibi (Quāqꝫ vtiqꝫ) Quantū ad pͥmā ꝑticulā. infert definitōem cōpletā ex dictis dicens. ꝙ ex his q̄ dictaſunt .ſ. de cauſis ſomni manifeſtū eſt ꝙ Somnus eſt cōuentus ſeu reciprocatō naturalis caloris ad intra ꝓpterp̄dictā cām ſcꝫ reciprocatōis ⁊ reuocatōis caloris ⁊ ſpirituū ab exterioribꝰ ad interiora. Qd̓ ſic ꝓbat. qꝛ iō multus ē motus euaporatōis dormientis ⁊ maxime in pͥncipio ſomni. qꝛ reciprocatus calor multū p̄t in mouēdoet cū deficit incipit vinci a ſuꝑiori frigido Infrigidat̉ āthumidū ⁊ deſcēdit ad ſuꝑiora faciei ⁊ tūc ꝯcidūt palpebre ⁊ in ſomno infrigidant̉ exteriora corꝑis. Interioravero ⁊ inferiora ſunt calida velut circa pedes ⁊ que intrinſecus ſunt in animali dormiente.Quāqͣꝫ vtiqꝫ dubitabit qͥs quare poſt cibūfortiſſimꝰ fit ſomnꝰ et ē ſomniferuꝫ vinū et aliahmōi caliditates hn̄tia Eſt āt nō rōnabile ſomnum quidē eſſe per infrigidationē. cauſas autēdormiendi calidasHic ꝯn̄r in ſcd̓a ꝑticula mouet dubitatōnem ⁊ circahoc facit tria. Primo eam mouet. aſſignando cām quare eam mouet. Scd̓o ponit tres inſufficientes ſolutōesIn tercio ponit verā cām ſeu ſolutōem dicte dubitationis. Et ẜm hoc hec ꝑticula ſubdiuiditur in tres. Scd̓atangitur ibi (Utꝝ aūt) Tercia ibi (Uel dicte qͥdemnunc ſolutōes) Quantū ad pͥmam ꝑticulā mouet ph̓sdubitatōem. Quare cum ſomnus cauſet̉ ex cauſa frigida frequenter. fit frequētiſſimus ⁊ fortiſſimus ſomnuspoſt ſumptū cibum calidum vt poſt ſumptum vinumet alia hmōi caliditatē habentia. Non em̄ rōnabile eſſevidet̉ ſomnū qͥdem cauſari ꝑ infrigidatōnem ⁊ cauſasſomni vel dormiendi calidas eſſe.Utrū ergo hoc accidat qꝛ quēadmodū vent̓vacuꝰ cū ſit calidꝰ eſt. Repletio vero cibi infrigidat propt̓ motū. ſic ⁊ qui in capite pori ⁊ locaInfrigidant̉ ſurſuꝫ lata eua poratōne Uel quēadmodū perfuſis calido ſubito tremor fit ⁊ ibiaſcendēte caliditate cōgeſta frigiditas infrigidat. et quod ſcd̓m naturā caliduꝫ facit lāgueſcere et decedere. Ampliꝰ aūt multo incidēte nutrimento qd̓ calor ſubleuat. quēadmodū ignisīpoſitis lignis īfrigidatur qͦuſqꝫ digerat̉ fit em̄ſomnꝰ vt dcm̄ dum corpulētum ſurſuꝫ fertur acaliditate per venas ad caput Cum ꝟo ampliꝰnō poſſit ſed in multitudine excedit quod eleuatū eſt iterum repellitur et deorſuꝫ fluit. Ideo cadūt hoīes ſubtracto calore qͥ ſurſuꝫ ferebat. ſolum em̄ aīaliū rectuꝫ ⁊ incidēs qͥdē deſipiētiā facit. poſt modum vero phātaſiam

Hic ꝯn̄r in ſcd̓a ꝑticula tres falſas ponit ſolutōes ꝑmodū dubitatōnis dicens vtꝝ accidat ſic fieri ſomnumꝓpter hoc ſcꝫ. qꝛ cum venter vacuus fuerit ꝓpter caloreꝫcordis ⁊ epatis calidus eſt. repletōne aūt cibi fit frigidꝰꝓpter motum quo cibus paſſus a calido agit in ip̄m calorem eundē hebetando. An ſic etiā cerebrū vacuum calidum exiſtens ſeu pori ⁊ loca que ſurſum ſunt lata euaporatōne ſurſum infrigidētur ⁊ ſequatur ſomnus. calorem̄ diffuſus in humidū amittit acumen eius. Uel fiataliter quēadmodū ſubito fit tremor ſeu horripilatio accidit ꝑfuſis calida aqua que calore ſuo aꝑit pͥoros ꝑ qͦsapertos expirant ſpūs ⁊ calor. ⁊ tunc frigꝰ accipit ⁊ cotrahit pellem. ⁊ ꝯtrahendo erigit pilos. An ita calidaeuaporatōne aſcendente ex reſolutōne cibi vel nutrimenti calidi egredientibꝰ calore naturali ⁊ ſpū frigiditas ipſa cōgeſta. hoc eſt cōpreſſa ⁊ cōpͥmens infrigidet. ⁊ calidum naturale faciat langueſcere ⁊ decedere a partibꝰ exterioribꝰ ad interiora ſomnū inducendo. Uel tercio accidit appoſito multo nutrimento quod calor ſtomachi reſoluendo vaporabiliter ſubleuat ſurſum ad caput mouendo. ita ꝙ caput illo vapore reſoluto ⁊ ad ip̄m motoinfrigidetur donec paulatim huius vaporē ſuo calore digerat. ſicut ⁊ quēadmodū ignis quādo ſupponit̉ lignisviridibꝰ pͥmum infrigidatur quouſqꝫ digeratur. Fit em̄ſomnus ſicut in phyſicis dictum eſt. quādo corpulentūet groſſum ſurſum fertur a caliditate ꝑ venas ad caputcum aūt nō amplius hoc ip̄m calor eleuare poterit. ſꝫ incipit in capite ſua multitudine calorem cerebri excederein frigiditate ⁊ humiditate. tunc quod eleuatū eſt iteꝝrepellitur ⁊ deorſum fluit. Signū aūt eiꝰ ꝙ ſic fiat ſomnus ex tali cauſa frigiditatis eſt hoc. qꝛ cadunt homīesdum dormiunt tanqͣꝫ remiſſus ſit calor qͥ eleuabat eorūcorpora ⁊ erexit. Hoc em̄ ꝓprium habet hō inter aīaliaꝙ eſt recti corꝑis erecti ⁊ ideo calore cōtracto ſolū interanimalia ſic alteratur in ſomno ꝙ cadit ceteris animalibus ſtando dormientibꝰ. Et ſubdit ph̓us ꝙ homo ſic incidens ⁊ cadens dormiendo. deſipiētiā facit. qꝛ ab om̄iactu ſenſus deſipit. ita ꝙ cum cadit nihil amplius habebit. poſtmodū vero facit aliquid in ip̄o phantaſia ⁊ aliqͥdimaginat̉ cū iā aliqͣntulū dormierit ſomniando.Uel dicte qͥdeꝫ nūc ſolutiōes nō ꝯtingētesqͥdem ſunt vt fiat infrigidatio. Quīimo et propius ē locꝰ qͥ circa cerebꝝ quēadmodū dictuꝫ ēin alijs Oīm ꝟo q̄ in corꝑe frigidiſſimū cerebꝝnō hn̄tibꝰ ꝟo que eqͥualꝫ huic ꝑs. quēadmodūigit̉ huīdum qd̓ eua porat a ſolis caliditate cuꝫvenerit ad ſup̄mū locum ꝓpter frigiditatē ſuaꝫinfrigidat̉. et ꝯgeſtū deorſū fert̉. factuꝫ rurſusaqua ſic ē in eleuatione calidi ad cerebrū. Suꝑflua qͥdem euaporatio in phlegma redigit̉. iōet catarri vident̉ ex capite fieri Nutritiua veroet nō egrotatiua deorſum fert̉ cōgeſta ⁊ rifrigerat calidū. ad infrigidādum ꝟo et nō facile ſuſcipiēduꝫ euaporationē ꝯfert et tenuitas ⁊ anguſtia circa cerebꝝ venarū Iufrigidatiōis quideꝫergo hec ē cauſa quanqͣꝫ euaporatio tranſcendat caliditate