Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De cauſa efficiente proxima ſomni

eſt in collo venaꝝ. quod eſt inter cor epar. vadit ad pͥncipium qd̓ eſt cor. ibi accipiens virtutē formā qua fert̉ad mēbra ſicut ad naturalē locum ip̄ius Dictū eſt āt dehis inhis que de nutrimento. Sed nunc in tantū de ipſis repetenda ſunt que ibi dicta ſunt. vt ſciamus qd̓ eſtpͥncipium induens nutrimentū talē habituꝫ quo mouet̉ad mēbra. vt pͥncipium motus ip̄ius nutrimenti ex illoſpeculari valeamus quō ex nutrimento ſic moto patiatur ꝑticula ſenſitiua quando accidit ſomnus vigiliaNon em̄ eſt ſomnus quelibet impotētia ſenſitiui vt dictum eſt. Etem̄ amentia ſuffocatioaliqua anime defectio facit huiuſmodi impotentiā. Iam autē facta fuit phantaſia qͥbuſdaꝫanime defectum patientibꝰ fortiter. hoc qͥdemigitur aliquā habet dubitatōem. Si em̄ cōtingat obdormire defectionē anime patientē. ꝯtingit vtiqꝫ ſomniū eſſe phantaſma. Multi autēſunt vehementer animo defecerunt qui viſiſunt mortui eſſe de quibus om̄ibus eandē rationem eſſe opinandū eſt. Sed vt diximuseſt ſomnus impotentia om̄is ſenſitiui. Sed exvaporatione circa nutrimentū paſſio fit hecHic ꝯn̄r remouet dubiū. Dictū em̄ eſt pͥus ſomnus ſit impotentia ſentiēdi. forſan alicui videri poſſet q̄libet impotentia ſentiendi ſit ſomnus. Hoc ergo remouendo d̓t q̄libet impotentia ſentiendi eſt ſomnus vt ſupra dictum eſt. ſed illa dumtaxat fit euaporatione nutrimenti. Quod ſic ꝓbat. qꝛ amentia. ſuffocatōſicut accidit ſtrāgulatis aīe defectōnes cauſant impotentiā ſentiendi ſicut latius dictū eſt pͥus. Nulla āt harimpotētiaꝝ ſomnꝰ ē. Quia ſi ille īpotētie eſſent ſomnustunc apparitio phātaſtica accidit fortiter. defectꝰ impotētias hmōi patientibꝰ eēt ſomniū. qd̓ vtiqꝫ dubitatōnem aliquā hꝫ ꝓpter ſil̓itudinē quā hꝫ ſomnio. ſꝫ hoc eſt dd̓m. Qulti aūt ſunt vehementer aīo defecerūtita ſunt ſolum viſi dormientes. ſed quaſi mortuide qͥbus om̄ibus eandē ratōnem eſſe. opinandū eſt. videlicꝫ dormiant. eſt ergo ſomnus quelibet impotētia ſentiēdi. ſꝫ ex euaporatōe nutrimēti cauſata. Etita ꝯcludit̉ euaporatio nutrimēti ſit ꝓxima ſomniNeceſſe em̄ qd̓ euaporatū eſt pulſum vſqꝫ qpelli deinde ꝯuerti ꝑmutari ſicut euripū. Calidum vero cuiuſcunqꝫ aīalium ad ſuꝑiora natum eſt ferri. cum autē in ſuꝑioribꝰ locis fueritmultum ſimul iteꝝ reuertit̉. ferturqꝫ deorſumreuertendo ꝓpellit calorem. ideo maxime fiūtſomni a nutrimento. Nam repente tunc multahumiditas corpulenta ſurſumfertur. cōſtāsqͥdem igitur grauat facit dormire. cum verofluxerit deorſum reuertens repellit caloremtunc fit ſomnus animal dormit.Cōſequenter ph̓us oſtendit quō hec fumalis euaporatio nutrimenti ſit effectiua ſomni cauſa. Dicens neceſſe eſt euaporatōnem nutrimēti virtute innati ca

loris ſurſum pelli vſqꝫ ad quendā locum .ſ. craneum capitis illic reflecti. conuerti. ꝑmutari. ſicut contingitin euripo. id eſt in vento turbinis. in quo vna pars inuoluit aliam. inuoluitur ab eadem. Cuius ratio eſt quoniam calidū vniuſcuiuſqꝫ animaliū ad ſuꝑiora natum ēſecum euaporationē trahendo moueri. Cum aūt in locis ſuperioribꝰ fuerit multa euaporatio calore vecta in ſeinſpiſſatur infrigidatur deorſum deſcendit. deſcēdendo ſeu reuertendo propellit calorē ad interiora. obſtruendo meatus quibus influit ſenſus cōmunis alijsſenſibus. tunc fit ſomnus. Et ideo maxime fiunt ſomni a nutrimento modo nunc tacto quia repente a calorep̄cipue cordis. poſt hoc epatis. multa humiditas opulenta groſſa vaporabiliter fertur ſurſum ad caput animalis. cum ergo illa cōſtat ꝯuerſa in ſe ingroſſata grauat organa ſenſus facit dormire. vel inducendo paulatim vinculum ſenſus et motus facit dormitare. cuꝫprimo tangit ſuperiora neruorum paulatim repetendodeorſum reuertendo frigiditate ſua claudendo pͥorospropellit calorem ad interiora fit ſomnus. ꝑfectus ſcꝫet cōpletus. dormit animal.Signum aūt hoꝝ. ſomnifera om̄ia grauedinem capitis faciunt potus. cibi. vt opiuꝫet mandragora vinum lolium deorſum feruntur dormitant hoc videntur pati nonpoſſunt leuare caput palpebras poſt cibaria maxime talis ſomnus. multa em̄ que a cibiseuaporatio. Amplius autē ex laboribus qͥbuſdam. nam labor quid colliquatiuū. colliquatuꝫvero fit quēadmodū nutrimentū indigeſtuꝫ ſi frigidum ſit egritudines quedam illud idēfaciunt q̄cunqꝫ a ſuperfluitate calida humidavt accidit febricitantibꝰ atqꝫ lethargicis. Amplius autē prima etas. pueri em̄ dormiunt vehementer eo nutrimentū ſurſum fertur om̄e.Signum autē magnitudo ſuperioꝝ exceditinferiora in prima etate. eo adhuc fiat augmētum. propter hanc vero cauſam epilentici fiunt. Simile em̄ eſt ſomnus epilentie eſt quodāmodo ſomnus epilentia Et ideo accidit multis principiū huius paſſionis dormientibꝰ. etdormientes quidam capiuntur. vigilantes vero non. Cum em̄ feratur multus ſpūs furſumdeſcendendo rurſus venas tumefacit quibꝰ coartat porum quo reſpiratio fit. Ideo puerisconferunt vina neqꝫ nutricibꝰ Differt em̄ nihilforſitan ip̄os bibere vel nutrices. ſed oporet bibere aquaticum modicum. Spirituoſum em̄vinum. hoc auteꝫ magis nigrum. Ita vero ſuperiora plena ſunt nutrimento pueris qͥnqꝫmenſibꝰ neqꝫ vertūt collum. quemadmodū em̄ebrijs multa humiditas fertur ſurſum. Rationabile autē hanc paſſionem eſſe cauſam quare