Libri de ſomno et vigilia Tractatus primus.

aliqͥd ſenſꝰ fieret dormitio incōueniēs. ſiqͥdemneqꝫ poſſibile in aliquo mō agere ſil̓ hos vacare ſimul et īmobiles exiſtere Cōtrariū em̄ rōnabiliꝰ accidit eis qͣꝫ ſil̓ quieſcere Quēadmodumaūt nūc dicimꝰ rōnabiliter ſe hꝫ et de his Namcū principale alioꝝ oīm ſenſitiuoꝝ ⁊ ad quod tēdunt alia patiant̉ aliqͥd. cōꝑati neceſſariū et reliqua oīa Illoꝝ aūt cum aliqͥd impotēs fit. nonneceſſe hoc impotens fieriHic in ſcd̓a ꝑte ꝓſeqͥtur intentōem ſuā. Et diuiditin tres ꝑtes. In pͥma ꝑte determinat de cā materiali inqua. In ſcd̓a de finali. In tercia de cā efficiente. Scd̓a ibi(Propter quā) Tercia ibi (Ampliꝰ āt) Prima ſubdiuidit̉ in duas. In pͥma ꝑte on̄dit cuiꝰ ſenſus ſit ſomnus paſſio ⁊ qͥs ſenſus ſit eiꝰ materia ī qͣ. In cd̓a determinat de alijs cauſis ſomni. Scd̓a ibi (Propter quamꝟo cām accidat dormire) Prima iteꝝ ſubdiuidit̉ in duas ꝑtes. In pͥma facit qd̓ dictū ē In ſcd̓a remouet qd̓dādubiū. Scd̓a ibi (Manifeſtū āt ex pluribꝰ) Quātū adpͥmam ꝑtē intēdit oſtendere ſomnū eē paſſionē pͥmi ſenſitiui. ſꝫ an̄qͣꝫ hoc faciat pͥmo p̄mittit duo Primū qd̓ premittit ē. Qꝭ in ſomno oꝑtet oēs ſenſus ꝑticulares ligari. Qd̓ ſic in effectu ꝓbat. Quia ſi non ligarent̉ oēs ſenſus ꝑticulares tūc dormiens vigilaret. qd̓ falſum ē ⁊ impoſſibile Impoſſibile em̄ ē ſimpl̓r dormientē aliqͦ ſenſuſentire etia qͣlicūqꝫ. gͦ ī ſomno oēs ſenſus ligati ſunt ⁊ neceſſe ē paſſionē eis ineē. Maiorē ꝓbat. Nā illud vigilatcuius vnꝰ ſenſus ſolutꝰ ē. Scd̓m āt qd̓ p̄mittit ē. ꝙ preter ſenſus ꝑticulares oꝑtet eē aliquē ſenſum cōem. Qd̓ſic ꝓbat. Primo. qꝛ oꝑtet aīalibꝰ inexiſtere aliqͥd ꝓpriūẜm vnūquēqꝫ ſenſum. qd̓ ad ſenſus ꝓprios ꝑtinet. ⁊ aliqͥd cōe qd̓ ad ſenſum cōem ꝑtinet. Propriū qd̓ inē aīalibus vt ẜm viſum inē videre. ẜm auditum audire ⁊ ſic dealijs Eſt āt in aīalibꝰ cōis potētia q̄ ſeqͥtur oēs ſenſus ꝑticulares ad quā oīm ſenſuū ꝑticulariū oꝑatōnes terminant̉ q̄ etiā ē radix oīm ſenſuū ꝑticulariū. Qꝭ āt neceſſariū ſit aīalibꝰ talē potentiā ꝯuenire ꝓbat ex duobꝰ actibꝰſenſus cōis. Primo ſic. qꝛ aīal non videt viſu ſe videre.nec auditu ꝑcipit ꝙ audit .ſ. ſe audire. cū gͦ ſentit ſe videre. audire ⁊c. hoc ſibi cōpetit ꝑ ſenſum cōem. Scd̓o ſic.Quia aīal p̄t diſcernere ſenſibilia diuerſoꝝ ſenſuum .ſ. ꝙhec ſint dulcia diſtincta ab albis. ſꝫ hoc nec guſtu. nec viſu. nec ambobꝰ ſil̓ facere p̄t. ſꝫ qͣdā cōi ꝑticula oīm ſenſitiuaꝝ potētiaꝝ. gͦ ſenſus cōis cuilibet aīali. p̄ter ſenſus ꝑticulares ē neceſſariꝰ. Eſt em̄ ſenſus cōis vnꝰ qͥdē in ſeſubiecto. exn̄s pͥncipale pͥmū ſenſitm̄. ſꝫ eē eiꝰ ē alteꝝ etalteꝝ. ẜm ꝙ ꝑcipit ſenſibilia vniuſcuiuſqꝫ generꝭ ſenſuūꝑticulariū vt alteꝝ. ẜm ꝙ ꝑcipit ſonū. ⁊ ẜm ꝙ ꝑcipit colorē Et ſubdit ph̓s ꝙ quāqͣꝫ ſenſus ſic exteriores reſpiciat nō tn̄ equaliter. qꝛ maiorē hꝫ vnitatē ⁊ ſil̓tatē cū tactu. Nā ſenſus cōis ⁊ tactus nō ſeꝑant̉ abinuicē. ſꝫ ſenſus cōis ſeꝑat̉ ab alijs ſenſibꝰ. lꝫ nō ecōuerſo De his ātoībꝰ dictū eſt in theorematibꝰ de aīa. Iſtis ſic p̄miſſis d̓tin effectu hāc ꝯcluſionē. Somnus nō ē paſſio ſenſuū ꝑticulariū. ſꝫ ſenſus cōis. ꝓpter quē oībꝰ aīalibꝰ ineſt etiā ſolum tactū hn̄tibꝰ. Primā ꝑtem ꝓbat tali rōne. Nam ſiſomnꝰ inſit aīali ẜm aliquē ꝑticularē ſenſum hoc eſſet exeo ꝙ oēs ſenſus ꝓprij ẜm ſe ꝯſiderati aliqͥd paterentur:immobilitarent̉. ſꝫ hoc ē incōueniens. gͦ non eſt ſomnus

paſſio ſenſuū ꝑticulariū. Minorē ꝓbat. qꝛ ſenſus ꝑticulares in actibꝰ ſuis ⁊ in ſuis qͥetibꝰ nō dependent abinuicē. Immo nō eſt poſſibile hos ſil̓ agere. ſaltē ſic intelligendo. ꝙ vno agente alius neceſſario agat. vel ſimſqͥeſcere. ita ꝙ vno qͥeſcente alius qͥeſcat neceſſario. cuꝫnō ſit neceſſariū ſil̓ agere oēs ſenſus vno agēte. neqꝫ etiāneceſſe ē oēs qͥeſcere vno quieſcente. ꝯtrariū em̄ rōnabilius fit ſcꝫ ꝙ vno agente nō agat alius. ⁊ vno qͥeſcēte nōqͥeſcat alius. Scd̓am vero ꝑtem ꝓbat dicens ꝙ ꝯuenienter dicimus .ſ. ꝙ ſomnus ſit paſſio ſicut ⁊ vigilia ſenſus cōis. Et hoc tali rōne. Illius eſt ꝑ ſe ſomnꝰ paſſioquo ligato ⁊ paſſo oēs ſenſus ligant̉ ⁊ patiunt̉. ſꝫ ſenſuscōis ē hmōi. gͦ ⁊c̄. Qinorem ꝓbat. qꝛ pͥncipali ſenſitiuooīm ſenſitiuoꝝ ad qd̓ oīa ſenſitiua ꝯtinuitatē habent ꝑneruos tanqͣꝫ ad ſuū pͥncipiū aliqd̓ patiente neceſſe ē cōpati reliqua oīa ꝓpria ſenſitiua. ⁊ nō econuerſo. vt ſi impotens fiat ſenſitm̄ ꝓpriū non eſt neceſſe impotens fieriſenſitm̄ pͥmum. Sꝫ ſenſus cōis eſt pͥmum ſenſitiuoꝝ tāẜm naturā organi qͣꝫ ẜm naturam potentie.Manifeſtū āt ex pluribꝰ qm̄ nō in ſenſu. ſine oꝑatione eſſe et nō vti ipſis ſomnꝰ eſt nec innō poſſe ſentire Nam et manifeſte in anime defectionibꝰ tale qͥd accidit Impotētia em̄ animeſenſuū anime defectio Fiunt autē et amētie quedam huiuſmodi Ampliꝰ āt qͥbus in collo veneapprehēdunt̉ inſenſibiles fiunt. Sꝫ qm̄ impotētia viſꝰ neqꝫ in ſenſiterio neqꝫ ꝓ quauis cā ſꝫquēadmodū nunc dictū eſt in primo quo ſētitoīa. cū em̄ hoc quidē impotēs fuerit neceſſe eſtſenſiteria oīa impotētia eſſe ſentire Cū ꝟo illorū aliqͥd nō ē hoc neceſſeHic ꝯn̄r ph̓us remouet dubiū Dictū eſt em̄ ꝙ ſomnus ſit impotentia ſentiendi. poſſet aliqͥs dubium mouere. An om̄is impotentia ſentiendi ſit ſomnus. quodremouendo d̓t ꝙ manifeſtū eſt ex pluribꝰ ꝙ ſomnꝰ nō ēſenſus ſine vſu vel oꝑatōne. nec eſt non poſſe ſentire ſeuimpotentia ſentiendi qualitercūqꝫ. qꝛ in anime defectionibus eſt nō vſus ſenſuū ⁊ impotentia ſentiendi. qꝛ defectio anime impotentia ſenſuū eſt. fiunt etiā q̄dā amentie ex melancholia quibus fit homo impotens ad ſentiendū. ita ꝙ nō audiat nec videat ⁊c̄. ⁊ tamē non dormit.Fit etiam hoc ꝑ violentiā qn̄ alique vene in collo ſeu inceruice apprehendūtur ⁊ ſtrangulātur. efficiuntur inſenſati ẜm ꝓprium ſenſum. cum tn̄ nō dormiant. Sed ſomnus eſt vt ſupra diximus qn̄ neqꝫ impotentia infirmitatis intercipit vſum ſentiendi. nec aliqua violentia fitin organo nec alia qualibet cauſa. Sed quēadmodū dictum eſt. Tunc fit ſomnus quando patitur naturaliterpͥmum ſenſitiuū. quo om̄ia ſenſibilia apprehendunt̉. cuꝫem̄ hoc impotens fuerit neceſſe eſt om̄ia alia ſenſitiua ꝓpria impotentia fieri ⁊ defectū habere ⁊ nō econuerſoPropter quā vero cauſam accidit dormire ⁊cuius paſſio ē dd̓m. qm̄ vero modi plures ſuntcauſaꝝ Nā qd̓ cuius gr̄a et vnū pͥncipiū motꝰet materiam et rōnē cauſaꝫ eſſe dicimusIn ſcd̓a ꝑte pͥncipali huius capl̓i ꝓſequitur ph̓s de