De caulis ſomni

totiēs vtꝝ ꝑticipant ſomno vel nō. Eorum quidem que durā habēt teſtam ẜm ſenſum nūqͣꝫ qͥdem factū ē manifeſtū ſi dormiant Si cui veroveriſil̓is rō dicta fuerit ea ſuadebit̉. Ꝙ qͥdē igitur ſomno cōmunicāt oīa alia manifeſtū ex hiseo enim qͦd eſt ſenſuꝫ habere definitur animalSenſus autē mō quidē aliquo īmobilitatem ⁊velut vinculū ſomnuꝫ eſſe dicimꝰ. Solutionēāt remiſſionēqꝫ eſſe vigiliam.Hic ꝯn̄r reuertit̉ ad declarandū ꝯcluſionē ſcd̓am. ſcꝫꝙ om̄ia aīalia ſomno cōmunicent. Et duo facit. primoꝓbat qd̓ dictū ē. Scd̓o ꝯfirmat qd̓ pͥus dictum eſt. ſcꝫplantis nō ineē ſomnū. Scd̓m ibi (Plantaꝝ aūt) Ponit ergo pͥmo ph̓us ꝯcluſionē dicens. Qꝭ pene oīa animalia ſomno cōmunicant. Quam ꝓbat inductōe ⁊ ratione. Inductōne ſic̄. Nam natatilia. ⁊ volatilia. ⁊ greſſibilia ſomno cōmunicant. ⁊ omia genera piſcium ⁊ malachioꝝ. id eſt animalia marina ſine ſanguine cuiuſmodi qͥdem exterius molle ⁊ interius ſolidū habent ſicutſepie. Et ſimil̓r om̄ia aīalia que oculos mollos habent.et que habent oculos duros ⁊ nō palpebras qͥbus oculos tegant etiā dormiunt ſicut ſunt animalia enthoniaque ſunt animalia interſecta ⁊ interius diuiſa. quaſi exanulis colligatis. Talia em̄ oīa manifeſte dormiunt Squia hec oīa breuis ſunt ſomni. ideo ſepe latet ſomnuseoꝝ ⁊ indeterminatū eſt ſi ſomno ꝑticipēt vel nō. ⁊ hocmaxime accidit de illis aīalibꝰ q̄ dura ſunt exteriꝰ ⁊ duram hn̄t teſtā. qꝛ ẜᵐ ſenſum nūqͣꝫ eſt factū manifeſtū ꝓpt̓breuitatē ſomni. Si tn̄ videat̉ cā ſuꝑiꝰ īducta ad ꝓbandū oībꝰ aīalibꝰ ſomniū ineē ſufficiēs eē qͣlis vtiqꝫ ē. tuncea etiā de his q̄ nō vident̉ dormire ꝓpter breuitate ꝑſuaderi p̄t ꝙ ſomno cōicent. Ꝙ āt oīa aīalia alia ab his deqͥbꝰ magꝭ videt̉ ſomno cōicent manifeſtū ē exhis tāqͣꝫ ꝑlocū a minori. Rōne aūt ſic ꝓbat ꝓpoſitū ⁊ eſt rō eademcū illa q̄ pͥus poſita fuit. ⁊ p̄t ſic formari. Oīa aīalia hn̄tſenſum. Aīal em̄ definit̉ eo qd̓ eſt habere ſenſum Paſſioaūt nō ſeꝑat̉ a ꝓprio ſuo ſubiecto nec ecōuerſo. Sꝫ ſomnus ⁊ vigilia ſunt paſſiones ſenſus. Nā ſomnū dicimꝰvelut vinculū ⁊ īmobilitatē quandā ip̄ius ſenſus. ⁊ ſolutōem eius dicimus eſſe vigiliā. iō ſenſus nō reperiturſine ſomno ⁊ vigilia. cum ergo omnia animalia cōmunicent ſenſu. cōmunicant etiam ſomno ⁊ vigilia.Plantarum autē nullam qͥdē poſſibile cōicare neutra haꝝ paſſionū Nam ſine ſenſu qͥdeꝫnō exiſtit neqꝫ ſomnꝰ neqꝫ vigilia. Quibꝰ veroinē ſenſus: et triſtari. et gaudere. qͥbus vero hecet concupiſcentia Plantis autē nihil hoꝝ ineſtSignū aūt qm̄ opus ſuū facit nutritiua ꝑticula ī dormiēdo magis qͣꝫ in vigilādo Nutriūt̉ āet augent̉ tunc magis nihil egentia ad hͦ ſenſu.Hic ꝯſequenter ꝓbat ſomnū ⁊ vigiliam plantis nōcōpetere dicens ꝙ nullam plantaꝝ poſſibile ē vtraqꝫ harum paſſionum cōmunicare. Quod ꝓbat ratōne ⁊ ſigno. Ratōne ſic. qꝛ ſomnus ⁊ vigilia nō conueniunt niſi ſenſum habenti ⁊ qͥbus ꝯuenit ad apprehenſionem ſenſitiuam delectari ⁊ triſtari ſiue gaudere. Et qͥbus cōue-

niunt hec illis etiam ꝯuenit ꝯcupiſcentia qua nata ſuntmoueri motu progreſſiuo vel motu ſiſtoles ⁊ diaſtoles.plantis aūt nihil eoꝝ ineſt. ergo nec eis cōpetit ſomnusvel vigilia. Signo aūt ſic oſtendit dicens ꝙ ſignum huius eſt ꝙ ſcꝫ ſomnus nō inſit plantis. Quia nutritiuaꝑticula opus ſuum magis facit in dormiendo qͣꝫ vigilando. ⁊ magis tunc nutriunt̉ ⁊ augentur nullo ſenſu agente. cum igitur ſomnus nō ſit paſſio illius quod in ſomnonō ligatur cuiuſmodi ſunt virtutes anime vegetatiue qͣlis ē in plātis manifeſtū eſt ſomniū nō ꝯuenire plantis.Quare dormiūt et vigilant et ꝓpter qualemquēdam ſenſum vel quales ſi proopter pluresē conſiderandumIſtud eſt ſcd̓m capitulū In quo ph̓us poſtqͣꝫ duasqueſtiones de his que ſupra in ꝓemio mote fuerant determinauerat ſcꝫ ſcd̓am ⁊ quintam. Hic ꝯſequenter ꝓſeqͥtur alias determinando de cauſis ſomni nō ſolū materiali in qua. ſed effectiua ⁊ finali. De cauſa em̄ formali nunc ſatis dictum eſt. qꝛ ſcꝫ qͥdditatiue ē ſentiendi impotentia. Et diuiditur in duas partes. In pͥma pro emialiter ꝓponit intentōnem ſuam. ſcd̓o eam exeqͥtur ibi.(Quoniā vero) Quantū ad pͥmam partem d̓t ꝙ deinceps ꝯſiderandū eſt ꝓpter quam ſeu ꝓpter quas cauſasdormiunt ⁊ vigilant aīalia. ⁊ pͥmo ꝓpter qualem ſenſumvel quales ſenſus ſomnus conuenit animali. An ſcꝫ ꝓpt̓vnum tm̄ vel plures. Nam quedā animalia habēt omnes ſenſus quedam vero nō. vt talpa viſum non habettactum aūt ⁊ guſtum habent oīa animalia niſi fuerit aliquod aīalium imꝑfectoꝝ vt dictū ē in libro de anima.Qm̄ vero q̄dam qͥdem aīaliū habent ſenſusoēs. q̄dam vero nō habēt vt viſuꝫ. tactū aūt guſtū omnia hn̄t niſi ſi qͥd aīaliuꝫ imꝑfectū Dictuꝫeſt aūt de his q̄ de aīa Impoſſibile aūt ſimpliciter qualicūqꝫ ſenſu ſentire qd̓ dormit nihil manifeſtū qm̄ oībꝰ neceſſariū ineē eandē paſſioneꝫinuocato ſomno. Naꝫ ſi huic qͥdē huic vero nōhoc dormiēs ſentiet. hoc aūt īpoſſibile ē. Qm̄aūt exiſtit ẜm vnūquēqꝫ ſenſum h̓ qͥdem aliqͥdꝓprij. Illud vero aliqͥd cōe. ꝓpriū qͥdem velutviſui videre auditui aūt audire et alijs ẜm eūdēmodū Eſt aūt q̄d ā et cōis potētia que ſequituroēs qꝛ et qd̓ videt. et audit. ſentit Non enī viſuquidē videt qm̄ videt et iudicat Itaqꝫ et p̄t diſcernere qm̄ alia qͥdem dulcia ſunt ab albis. necguſtu. nec viſu nec ābobꝰ ſꝫ quadā cōi perticulaſenſitiuaꝝ oīm Nā ē qͥdam ſenſus vnꝰ et pͥncipale ſenſitiuū vnū Eſſe aūt ſenſui generis cuiuſlibet alterū et velut ſoni et coloris Hoc auteꝫ ſil̓tactio maxime exiſtit. hoc em̄ qͥdem ſeꝑatur abalijs ſenſitiuis. alia vero ab hoc inſeparabiliaDictū eſt auteꝫ de ip̄is in his que de aīa theorematibus Manifeſtū igit̉ qm̄ huiꝰ eſt paſſio. vigilia et ſomnꝰ. ꝓpter qd̓ oībꝰ inē animalibꝰ. nātactꝰ ſolꝰ omnibꝰ Si em̄ in eo qd̓ oēs patiunt̉

G iij