De drna mēorie et reminiſcentie ex ꝑte ſubiectorū.
eſſe agentē cum actio ſit tm̄ circa preſens ⁊ memoranteꝫ.Reqͥritur ergo ad reminiſcentiā tꝑis noticia. Un̄ ſi fiatacceptio rei ſine app̄henſione tꝑis vt hmōi. nō eſt reminiſcētia. Cōtingit aūt remīſcentiā eſſe tꝑis dupl̓r. ſcꝫ determīate ⁊ determīata mēſura. vt qn̄ ꝯgnoſcit̉ aliqd̓ factum in p̄terito determīato .ſ. tercia die ⁊c̄. Aliqn̄ indeterminate ⁊ nō determīata mēſura ad pn̄s. vt qn̄ cognoſcualiquod in p̄terito factum. ſed neſcit̉ quādo. qꝛ metro certo quātitas ipſius quando non cognoſcitur.Ꝙqͥdem igit̉ non ijdē ſunt memoratiui ⁊ remīſcitiui in pͥoribꝰ dcm̄ eſt Differt aūt mēorari a remīſci nō ſolū ẜm tp̄s. ſꝫ qm̄ ip̄o qͥdē mēorari ⁊ aīaliū alioꝝ ꝑticipāt multa ſed reminiſcinullū vt ē dicere q̄ ꝯgnoſcunt̉ aīaliū niſi hō Cāaūt qꝛ remīſci eſt vt ſyllogiſmꝰ qͥdā. Qd̓ em̄ prius aūt vidit aūt audiuit aut aliqͥd hmōi paſſusfuit ſyllogizat remīſcens ⁊ eſt vt q̄ſtio q̄dā. hocaūt qͥbꝰ ⁊ deliberatiuū ineſt natura. ſolū acciditEt nanqꝫ deliberare ſyllogiſmus quidam eſt¶ Iſtud eſt qͣrtū cap̄. In qͦ on̄dit drām mēorie et remīſcētie ex ꝑte ſubiectoꝝ. Et diuidit̉ in tres ꝑtes. In pͥmafacit qd̓ dcm̄ eſt. In ſcd̓a remouēdo dubiū incidēs oſterdit remīſcentiā nō eē paſſionē ꝑtis intellectīe. ſeꝑate ſaltē. In tercia ponit̉ drn̄a inter mēoratiuos ex ꝑte naturalcōplexionis Scd̓a ibi (Qꝭ aūt corꝑa) Tercia ibi ¶Sūtaūt ⁊ ſuꝑiora) Quātū ad pͥmā ꝑtē d̓t ꝙ nō ſolū in hͦ differūt mēoria ⁊ remīſcētia. Quia ſcꝫ bn̄ mēoratiui non ſtꝭbn̄ remīſcitiui. vt in pͥoribꝰ dcm̄ eſt. Nec ſoluꝫ ſcd̓o dn̄tex ꝑte tꝑis. qꝛ ſcꝫ meoria nō eſt cū interruptōe tꝑis ꝑ obliuionē ſicut remīſcētia. Sed etiā tercio in hͦ drn̄t ex ꝑteſubiectoꝝ. qꝛ mēorari multa aīaliū p̄ter hoīem ꝑticipāt.ſed remīſci nullū vt ita dicat̉ aīaliū ꝑticipat niſi hō. Cuius rō eſt. qꝛ cū remīſci ſit inueſtigatio ꝑ mēoriā. eſt velutſyllogiſmus qͥdam Syllogizat em̄ reſmīſcens id qd̓ prividit. audiuit. vel paſſus eſt. ex aliqͦ cognito ꝓcedens. ⁊ ſicfit cū inqͥſitione ſeu q̄ſtione. Hoc aūt ꝯuenit ſolū rōem ⁊deliberatōem habentibꝰ ordinantibꝰ ancedēs ⁊ ꝯn̄s. Rōem̄ deliberās vnuꝫ ex alio eſt ꝑ modū ſyllogiſmi. ⁊ deliberare ſyllogiſmus quidam eſtꝘ aūt corporea q̄dā paſſio ſit remīſcētia q̄ſtio in tali phātaſmatis ſignū. turbari quoſdaꝫcum nō pn̄t reminiſci. ⁊ valde adhibētes diligētiā ⁊ nō adhuc conātes reminiſci nihil minus ⁊maxime melācholicis Hos enim phātaſmatamouēt maxime. Cauſa āt ꝙ nō in ſeip̄is eſſe reminiſci. qꝛ ſicut ꝓijcientibꝰ nō amplius in ip̄isſiſtere. ſic ⁊ remiſcēs ⁊ inueſtigās corꝑale aliqͦdmouet in qͦ paſſio eſt Maxime āt turbant̉ qͥbꝰhumiditas fuerit exn̄s circa locū ſenſitiuū Nōem̄ facile pauſat mota qͦuſqꝫ ſuꝑueniat qͦd q̄rit̉et recte ꝓcedat motus. Un̄ ⁊ ire ⁊ timores cumcōtra mouerint ⁊ contramouentibꝰ iterum hisnō cedant̉ ſed ad eadē cōtra mouent. Et cōparat̉ hec paſſio noībus ⁊ melodijs ⁊ rōnibus cū
per hoc fiat aliqͦd ip̄oꝝ valde Pauſantibꝰ em̄ ⁊nō volentibꝰ accidit iterum cantare aut dicere¶ In hac ſecūda ꝑte huius capl̓i oſtēdit ꝙ reminiſcētianon eſt paſſio partis intellectiue ſed ſenſitiue. Cum em̄ſtatim dictū ſit ꝙ reminiſcētia eſt cum deliberatione ſyllogizante poſſet forſan alicui videri reminiſcētiā eſſe paſſionem ꝑtis intellectiue ſeparate Hoc ergo remouendooſtēdit ip̄am eſſe paſſionē partis ſenſitiue volens in effectu hanc concluſionē. Reminiſcentia eſt paſſio q̄dam corporea. Quā ꝓbat ratione ⁊ ſigno. Rōne ſic. quia patit̉ aſenſibili phātaſmate. A ſigno ſic. qꝛ homīes volentes reminiſci ⁊ ad hoc magnā diligentiā adhibētes ꝑturbant̉cum nō poſſunt reminiſci. Hoc aūt nō eſſꝫ niſi reminiſcētia ſic eſſet paſſio corporea. Similit̓ aūt volētes ⁊ conantes deſiſtere ab aliquoꝝ remīſcentia nō poſſunt deſiſtereſed adhuc reminiſcunt̉ nihil minus qͣꝫ prius. Quod maxime melācholicis contingit quos fortiter phantaſmatamouent ⁊ maxime ꝓpter ſiccitatē. Et huius cauſa eſt. qꝛreminiſci non eſt ipſis a ſe. ita ꝙ ſit in arbitrio eoꝝ ſtare ⁊ꝓcedere in motu remīſcentie. Sicut em̄ nō eſt in poteſtate ꝓijcientis quādo iam ꝓiecit facere ip̄m ꝓiectum quieſcere. Sic nō eſt in poteſtate volētis reminiſci quādo iammouet aliquod phantaſma corꝑale facere ſtatim ceſſaremotū phātaſmatis hmōi Unde ⁊ in iſto maxime perturbant̉ illi qui habēt cerebrū humidū nimis quod quandocōmotū eſt nō faciliter ceſſat a ſuo motu donec ꝑueniatad terminū ſuum. Et ſimilit̓ eſt in paſſionibꝰ appetitusſenſitiui. ſcꝫ ira timore. ⁊c̄. Nam irati ⁊ timentes non pn̄tꝓpter motū contrariū ire vel timoris in organo corporeoquādo volunt a motibꝰ hmōi paſſionum ceſſare. ſed ſeſeopponentibus ⁊ cōtramouentibꝰ eundē motuꝫ excitant.Et ideo illa paſſio ſcꝫ inuolūtarius curſus reminiſcentiecomparat̉ nominibꝰ ſiue verbis in loquela et melodijset rationibꝰ argumentatiuis. Quia a talibꝰ aliquandomultū quieſcentibus ⁊ pauſantibus accidit iteruꝫ loquicantare et arguere.Sunt autem et ſuperiora maiora habentes et non prius memoratiui qͣꝫ cōtrarij propter id quod grauitatē multā habent in ſenſibili Et quia neqꝫ a principio motus poſſunt immanere ſed diſſoluti ſunt neqꝫ in reminiſcēdofacile recte procedunt. Penitus autem noui etmultū ſenes immemores ſunt propter motumHi quidē em̄ in decremento. illi vero in augmento multo ſunt. Amplius autem pueri gnanoſi ſunt eſqꝫ ad longā etatem. De memoria qͥdem igitur et memorari que ſit natura ipſoruꝫet que eorum que anime memorent̉ animalia ⁊de reminiſci quid eſt et quomodo fit et propterquā cauſam dictum eſt¶ In hac tercia parte determinat differentiam inter memorantes ex parte naturalis cōplexionis. Et totū deſeruit ad principale ꝓpoſitum oſtendendū videlicet ꝙ reminiſcentia ſit corporea paſſio. Unde ꝓbando eam corporeā paſſionē ponit triplicē drn̄am inter memorātes ex ꝑte cōplexionis organi. Prima eſt ꝙ hoīes qͥ hn̄t ſuꝑioramaiora ẜm ꝓportionē ad inferiora ſtꝭ peius memorantes