De mō reminiſcēdi exꝑte tēporis preteriti

diſſimile nomē prius audito qd̓ ſit illud ẜm aliquid. Etqꝛ tūc nec conſuetudine nec naturali ordine iuuat̉ facit ſoleociſſimū ī remīſcēdo ſiue incōueniētes ꝯn̄tias. ⁊ ordīatōnes incōueniētes Epilogādo gͦ d̓t ꝙ remīſci accidit hͦ mōMaxime autē oꝑtet cognoſcere tempus autmenſurāte determinate aūt infinite. Eſt autemaliqͥd quo iudicat maius ⁊ minꝰ. Rōnabile autem ſicut ⁊ magnitudines Intelligit em̄ magnas ⁊ procul nō extēdendo ibi intelligentiā ſicut viſum dicūt quidā Et nāqꝫ cum nō ſint ſimilit̓ intelligat ſed ꝓportionabili motū. Sūtem̄ in ipſa ſimiles figure ⁊ motus Qūo em̄ diſfert cum maiores intelligat aūt qꝛ illa intelligitque minora Oīa em̄ que inter minora et ꝓportionabiliter et que extra Eſt autē forte ſicut etſpēbus ⁊ ꝓportionabile acciꝑe ſed in ipſo ſic etdiſtātijs Sicut ergo ſi ẜm a b. be mouet̉ facitgd. ꝓportionabile em̄ eſt a g. ⁊ dg. quid gͦ magis gͦ d. qͣꝫꝫi facit. aut ſicut a g. ad a b. ſe hꝫ ſic kt. ad tm. ſe habet Scd̓m hos igit̉ ſimul mouet̉Si vero ẜm aꝫ. 3i. velit intelligere. ei quidē q̄ ęb. be. ſimiliter intelliget. ſed protck l̓m. intelliget He enimſe habent ſicut ca. ad ba.¶ Iſtud eſt terciū capl̓m. in quo ph̓s determīat moduꝫremīſcendi ex ꝑte tꝑis. Et diuidit̉ in duas ꝑtes. In prima on̄dit qūo anima ꝯgnoſcit tēpus ⁊ p̄cipue p̄teritum.In ſcd̓a ꝙ reminiſcēs nccārio ꝯgnoſcit tēpus reminiſcendo. Scd̓a ibi (Cū igit̉.) Quantū ad pͥmā ꝑtē pͥmo ꝓpenit ph̓s ꝓpoſitū qd̓ intēdit dicēs ꝙ oꝑtet reminiſcente maxime ꝯgnoſcere tēpus p̄teritū ſcꝫ ẜm ꝙ eſt mēſura remīſcibilis. ⁊ hoc altero duoꝝ modoꝝ. ſcꝫ determīate vel indeterminate. Quo p̄ambulariter ſic p̄miſſo declarat qͦmō aīa nata ſit tēpus ꝯgnoſcere. dicēs ꝙ aliqͥd vnū ⁊ idēeſt in aīa quo iudicat ⁊ cognoſcit magis ⁊ minus in tꝑe.Quod ſic ꝓbat. qꝛ ſicut aliqͥd eſt in aīma qͦ iudicat magnitudines. ita aliqͥd eſt in aīa quo iudicat ⁊ ꝯgnoſcit tepus. Intelligit aūt aīma magna ⁊ ea que ꝓcul ſunt ẜm diſtantiā. nō extendēdo ibi intellectū. ſicut quidā ſcꝫ platonici dicūt viſum extēdere radios ſuos emiſſos ab oculovſqꝫ ad rē viſam. Quia ſic nō poſſet aīma intelligere niſimagnitudines exn̄tes. qd̓ falſum eſt. Intelligit em̄ magnitudines cū nō ſint ꝓpter ꝓportionabiles motꝰ figuraset imagines in aīa exiſtētes ex magnitudinibꝰ pͥus apprehenſis. gͦ etiā ſic ꝯgnoſcit tp̄s p̄teritū. ip̄m em̄ nō exiſtit.intelligit ergo ip̄m ſicut pn̄s ꝓpter ſpēm eius q̄ remanſit.Et ꝓ illius maiori intellectu mouet ph̓s dubitatōnemhāc videlꝫ Qūo differt aīma a ſe cum maiora intelligat ⁊minora. Et rn̄dendo d̓t ꝙ ea q̄ ſunt intra in aīa. etſi mīora qͥdem ſunt rebꝰ ad extra quaꝝ ſtꝭ ſigna. tn̄ ꝓportionabilia ⁊ ꝓportionata ſunt ip̄is. Eſt em̄ forte ꝓportionabilitas quedā inter ſpēm. tp̄s. ⁊ diſtātias. ⁊ iō vnū intelligitur ꝑ reliquū. Qd̓ manifeſtat ph̓s exēplariter in lr̄a. Sitem̄ a b. res aliqua cui adiacet qn̄. qd̓ derelinqͥtur circa eāex adiacentia tēporis. Cum igit̉ potentia aīe q̄ eſt primūſenſitiuū aliquod accipiat a ſenſibilibꝰ. dicamus ꝙ rei ſenſibilis ſcꝫ a b. ſpēs exiſtens in ſenſu cōi ſit he. Et qꝛ quodin ſenſu cōi eſt ꝯn̄ter mouet intellectū vel memoriā q̄ eſt

intelligibiliū ꝑ accn̄s. erit ex ꝯn̄ti etiā in ipſa memoria ſpecies a ſenſu cōi deriuata rei ſenſibili ꝓportionata. ⁊ vocet̉ gd. ita ꝙ in memoria a qͣ reminiſcentia incipit. ſit aliquodrei ad extra ꝓportionabile vt ſcꝫ ꝑ ip̄m in rē in p̄terito atprehēſam valeat ꝑuenire. Preterea. ponamꝰ ꝙ z i. ſitres alia cū alia dr̄na tꝑis p̄teriti cuius ſpēs in ſenſu communi ſit t c. ⁊ ꝯn̄ter ab eadē re in memoria intētio ſeu ſpecies ſit k l. Si gͦ q̄rat aliqͥs quare a b. in memoria faciatpotius g d̓ qͣꝫ k l. dicemus ꝙ ſicut d̓ g. ſe hꝫ ad ab ꝓportionabiliter .ſ. ſicut ſpēs ⁊ intētio ad rē cuius eſt ſpēs ⁊ intentio. ſic ſe habet ꝓportionabilit̓t c. in ſenſu cōi ad kl. in memoria. eo ꝙ vtrūqꝫ eoꝝ eſt ſpēs eius quod eſt zi. ſcꝫ rei adextra. Igit̉ anima ẜm hos motus ſeu ẜm has ſpēs mouetur ſil̓iter. qꝛ cōtinuitas inter primnū mouēs ⁊ vltimū motum ſiue incipiat motus a rebꝰ extra ſiue incipiat ab aīa.et ſic ſoluta eſt q̄ſtio pͥus inducta. qn̄ em̄ a b. qd̓ facit ī memoria gd̓. nō habet ꝓportionē ad k l. zi. iō nō facit in memoria ſil̓em intentōem. Si vero aīa velit intelligere ſiueꝑ intellectū accipere. z.i. omino ſil̓iter intelliget ip̄m in ſuoordine ſicut intelligit a b. ꝑ g d. in alio ordine. Sic igiturꝑ ſpēs q̄ ſunt in ſenſu cōi intelligit ꝓxime rē ſenſibilē cuius eſt ſpēs ſcꝫzi. Motus em̄ qͥ ſunt tc. ⁊ k l. oīno ſimilit̓ſe habēt ad inuicē. ſicut ſe habēt ad inuicē ab. ⁊ be. ⁊ gd̓.in ordine alio. Patet igitur ex om̄ibus his ꝙ ꝑ ſpēs reꝝdeuenit anima in res abſentes ⁊ p̄ſentesCum igit̉ reiqꝫ ſimul fiat motus ⁊ tꝑis tuncmemoria agit Si autē putet nō faciēs memorari Nihil autē enim ꝓhibet mētiri quēadmodūet videri memorari nō memorantē. agentē autēmemoria nō putare. ſꝫ latere memoratū nō eſt.hoc enim erat ip̄m memorari Sed ſi qͥd rei fiatſine eo quod tēporis aut ipſe ſine illo nō reminiſci Qui vero eſt tēporis duplex eſt Aliquando quidē mēſura nō meminit ipſum. vt qꝛ tertia die quod tamē aliquādo fecit. Aliquādo autem et mēſura ſed memorat̉ qͣꝫuis non menſura Cōſueuerunt enim dicere quoniam memorātur quidē. quando tamen neſciunt. cū ipſiusquando nō cognoſcunt quantitatē metro¶ Hic cōſequēter in ſecūda ꝑte huius capl̓i probat ꝓpoſitum videlicet ꝙ neceſſe ſit reminiſcentē cognoſcere tp̄sEt hoc in effectu tali ratione. Reſminiſcentia terminat̉ad memoriam ſicut dictum eſt. ſed memoria eſt temporis p̄teriti ⁊ memorantē oportet tēpus cognoſcere. ergoet reminiſcentē. Minorē ph̓us ſic oſtendit. quia memoria non agit neqꝫ fit niſi cum ſil̓ occurrit motus rei et tēporis. Nam ſi aliquis putet ſe cognoſcere rem prius cognitam. que tamē prius non fuit cognita. non videtur memorari. ſed decipitur. Nihil auteꝫ ꝓhibet ſic aliquē ſe credere memorari qͣꝫuis non memoret̉. ⁊ ſic ſibi mentiri memorantem eſſe. cum tamen non memoret̉. Similiter hocaccidit quando aliquis accipit et meditatur ea que ſuntin ſe preterita. ⁊ non accipit vt preterita. ſed ſicut ſimpliciter intellecta vel ſenſata. non referendo ad rem preteritāvt preterita eſt. et ſic contingit agentē memoriā non putare ſe memorari. Memoratū em̄ vere memoratuꝫ. laterenon poteſt. quoniā memorari eſt memoratū cognoſcere.Uel vt exponit Alb̓. Non ꝯtingit opinari aliquē ſimul