Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

principia ex quibus reminiſcentia procedit

poſtea reminiſci inuenit ipſum reminiſcendo quod priusnon poterat Cuius cauſa eſt. quia aliquādo occurritid a quo tanqͣꝫ a principio fit reminiſcētia. ſed aliquod alterū quod fortius apparet. ſedato aūt motu apparitiōisillius apparet relucere incipit principiuꝫ ex quo procedit reminiſcētia Et ideo motus hmōi reminiſcentie fit ineo qui multa mouet ſeu reſpicit in memoria retenta.diu mouet donec inueniat accipiat illud prīcipiū a quoreminiſcētia procedit poſt quod res oblita que reminiſcentiā querit̉ conſequit̉. Meminere em̄ reminiſci nihilaliud eſt qͣꝫ in memoria eſſe ſpeciē ſeu potentiā mouenteꝫet pͥncipiū vel pͥncipia ex vel ex qͥbus fit vel fiunt motus in illud quod a memoria excidit ſicut dictum eſt.Oportet autem acceptum eſſe principiū ꝓpter qd̓ a locis aliquādo oportet reminiſci. Cauſa autem eſt quia velociter ab alio in aliud veniunt vt a lacte in album. ab albo autē in aereꝫ. etab hoc in humidū a quo meminit autūni autrens horam. Uidetur autem vniuerſale principium mediū omniuꝫ. Si em̄ non prius cumin hoc veniat reminiſcet̉ aut non iam neqꝫ aliūde vt ſi quis intellexerit in qͥbus. a b g eꝫ th.Si enim non in e. reminiſcitur in th. meminit.Hinc em̄ ad ambo motū eſſe contingit in a etin e. Si vero horum aliquod querit. in. g.veniens reminiſcetur. Si in a z. inqͥrit. Si autem non in a. et ſic ſemper In hac ſecūda ꝑte pͥncipali huius capl̓i oſtēdit quoddam ſuppoſitū ſcꝫ oporteat reminiſcentē a principiomo incipere reminiſcēdo. Et diuidit̉ in duas partes. Inprima facit quod dictū eſt. In ſcd̓a reddit cauſam quareex eodē principio ꝓcedentes aliquādo reminiſcimur aliquādo. Secūda ibi (Eius aūt qd̓ ab eodē) Quantūad primū in effectu vult hanc cōcluſionē. Id a quo reminiſcētie motus incipit. neceſſario eſt principiū et hoc vniuerſale. Primā huius ꝯcluſionis partē ꝓbat dupl̓r. ſcꝫ aſigno rōne. A ſigno ſic. quia ꝓpter hoc a principio reminiſcēdo oporteat ꝓcedere. neceſſe eſt reminiſcēdo ꝓcedere. aliqn̄ a locis qͥbus vidimus vel audiuimus aliquaita locus ſit aliqn̄ reminiſcētie principiū Rōne ſic. quiahoīes velociter de vno in aliud mouent̉ diſcurrendoter habitudinē vnius ad alterum. vt a lacte in album. abalbo in aerem. qꝛ ſcꝫ album eſt perſpicuū aer ſimiliter. l.cet differēter. Et ab aere in humidū. eo naturalis qualitas ip̄ius aeris eſt humiditas. Ab humido aūt memorat̉ autūni eſt calidus humidus reminiſcendo q̄renshanc determinatā horā. Scd̓am ꝑtem cōcluſionis ſcꝫhoc principiū debeat eſſe vniuerſale mediū reminiſcēdiom̄ia ꝓbat ſic Nam ſi det̉ prius hoc principiū appreHendit reminiſcat̉. tunc ſeqͥtur. ſcꝫ om̄ino non reminiſcat̉ cum nullū habeat principiū reminiſcendi. deficiente em̄ primo principio deficit ſecundū. Non em̄ poteſt dici aliunde qͣꝫ ab illo primo vniuerſali principio valeatreminiſci. Quod declarat exēplariter in litteris ẜm grecum alphabetū ordinatis que ſunt. ab eꝫ th. Naꝫ ponamus principia memorata ex qͥbus ꝓcedit reminiſcentia illas litteras. ſcꝫ ab g ēꝫ th. tunc ſi in e. principiorem iniſcit̉ rei queſite tunc in th. recordabit̉ quod eſt pro-

ximū. Nam ipſum queſitū ex vtriſqꝫ his contingit notificari. ſicut ex principijs reminiſcēdi. Cōtingit etiam ideꝫqueſitū reminiſcibile noſci in a. ſicut in pͥmo principio. etin e. ſicut in quinto principio. quia velox eſt ꝓceſſus in motu reminiſcentie de vno in aliud. Si vero dicatur nonfiat reminiſcētia in aliquo hoꝝ principioꝝ reminiſcendi.et non q̄rit aliquod illoꝝ tanqͣꝫ principiuꝫ reminiſcendiin g. veniēs reminiſcetur vel in th. vel in 3. ſic oportꝫ recordari aliquod eoꝝ que ſunt in conſequens dicte numerationis. quia al̓s non ꝓcederet reminiſcētia ex principioquia iſta ſunt principia reminiſcēdi non alia. Si auteꝫdicat̉ in nullo cōſequentiū fiat reminiſcētia. tunc oportet fiat in principio quod eſt a. qꝛ aliter fieret ab aliquo pͥncipio. qd̓ eſſe p̄t. etſi incipiat ab a. tunc ſemꝑfit reminiſcētia a pͥncipio vl̓i et ſimpl̓r primoEius autē quod ab eodē aliquādo quidemmeminere. aliqn̄ autē non cauſa eſt. qꝛ contingit ad plus motū eſſe ab eodeꝫ principio vt abipſo. g. in z. aut in d. Si ergo non antiquummouet̉ incōſuetius mouet̉ Tanqͣꝫ em̄ naturaconſuetudo eſt vnde que multotiens intelligimus cito reminiſcimur. Sicut em̄ natura hocpoſt hoc eſt ſic et operatio hoc multotiēs naturam facit. Quoniā autē ſicut in his que ſunt natura ſic et extra naturaꝫ a fortuna adhuc magis in his que conſuetudinē ſunt quibus natura ſimiliter ineſt. quare moueri aliquādoibi et aliter. aliterqꝫ cum retrahat̉ inde ipſe caſuquoqꝫ et propter hoc indigeat nomen reminiſci diſſimile quo ſcimꝰ ſoloecizamus. Reminiſci quidem igitur hoc accidit modo In ſcd̓a ꝑticula huiꝰ ꝑtis pͥncipalis on̄dit qūo ꝯtingit aliqn̄ reminiſci. ex eodē pͥncipio reminiſcēdi ꝓcedendo. aliqn̄. dicēs in effectu hāc ꝯcluſionē ab eodemremīſcendi prīcipio ꝯtingit qn̄qꝫ remīſci qn̄qꝫ Quāꝓbat duabꝰ rōnibus. Prima qꝛ idem principiuꝫ qn̄qꝫ eſtprincipiū reminiſcendi pluriū ſicut in exēplo predicto exipſo g. reminiſcendo mouemur in 3. in d. Contingit autem nos magis aſſuetos eſſe ex antiquo moueri reminiſcendo potius in vnum qͣꝫ in aliud. Cum igitur volumus reminiſci ex tali principio quod minus conſueuimꝰtunc illius reminiſci non poſſumus. Conſuetudo em̄ eſttanqͣꝫ natura vel altera natura. Unde que multotiensapp̄hendimus et intelligimus. ita vt in conſuetudinemducamur cito reminiſcimur. Sicut em̄ in natura vnumnaturalit̓ alteꝝ ſeqͥtur. ita ex ꝑte reminiſcētis ſepius hocquod poſt illud app̄hendendo naturā quandā ſiue conſuetudinē facit. Secūda ratio. quia ſicut in operibꝰ nature aliquid cōtingit extra natura. ſcilꝫ a caſu fortuna. ſicetiā multotiens fit in his que fiunt per cōſuetudinem.tingit accidit aliqua p̄ter conſuetudinē. Conſuetudoem̄ minus firmata eſt qͣꝫ natura Et ideo qͣꝫuis de vno inaliud remīſcendo ex quadā conſuetudine reminiſcēs decurrat talis tamē cōſuetudo deficit aliqn̄. qꝛ ſcꝫ reminiſcens diſtrahitur et euagari incipit ad aliud. Et cum ſicreminiſcens retrahitur a conſuetudine et indiget reminiſci aliquod nomen. quod prius audiuit. tunc accipit

Iiiij