Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus. ij. De reminiſcēdi et que ſint

tie. Scd̓a ibi ( ergo reminiſcimur) Quantuꝫ igit̉ adprimā ꝑticulā vult ph̓s hāc ꝯcluſione remīſcentie contingūt in nob̓ hoc vnus motus remīſcētie natus eſtſeqͥ aliū. Quā ſic ꝓbat. qꝛ ſi vnus motus remīſcētie de neceſſitate aliū ſeqͥtur tūc manifeſtū eſt remīſcentiā fieri. etex eo app̄henſo qd̓ in mēoria retentū eſt aliud q̄ſitū pͥncipale reminiſcēdo accipi. hic eſt facilis remīſcendi motꝰ.Uerū tn̄ obſtāte hoc ordine nccārio motuū ex ꝑte reminiſcibiliū ſꝑ nccārio de neceſſitate ſic mouet̉ qͥs reminiſcēdo. eo remīſcens non ſꝑ vtit̉ tali ordine. ſed potius frequēter. multotiēs em̄ ꝓcedit reminiſcēdo ex ꝯſuetudine. Un̄ motus ſequunt̉ ſe ẜm rem ꝯſequunt̉ ſeẜm cōſuetudinem Et ꝓpterea accidit nob̓ qͦſdā motus ſemel ſumptos velocius meminiſſe qͣꝫ alios multotiensfacti ſunt in nob̓. qd̓ ꝓuenit aliūde niſi ex cōſuetudineEt hinc q̄dā ſemel videtes magꝭ mēoramur qͣꝫ alia multoties vidētes. qꝛ ſcꝫ ſic ꝯſueuimus. reminiſcimur niſi nati ſint ſeqͥ inuicē app̄henſionis motus ex ꝯſuetudine vel natura reminiſcibiliū. manifeſtū eſt in reminiſcētia vnū motū alium ſequi. Quod erat ꝓpoſitum ergo reminiſcimur mouemur ẜm quen pͥoꝝ motuū quouſqꝫ vtiqꝫ moueamur poſtquē ille cōſueuit. vn̄ qd̓ ꝯn̄ter venamur meditātes a nunc aūt aliqͦ a ſil̓i aut ꝯtrario autpinquo ꝓpter hoc fit reminiſcentia In hac ꝑticula ph̓s infert moduꝫ corollarij on̄dēdoquo ordine ꝓcedendū eſt in his motibꝰ qͥbus reminiſcētia ꝑficit̉ in nob̓. dicēs remīſcimur mouemur diuerſis motibꝰ quodā ordine a pͥore aliqͦ motuū qͦuſqꝫ ꝑueniamus ad illū quē cōſueuit cōſequi ille quē principaliterquerimꝰ Facimꝰ aūt hoc meditando de aliqͦ principalit̓qd̓ p̄t eſſe pͥncipiū reſpectu oīm motuū ſiue illud ſit ſil̓e. ſiue ꝯtrariū ſiue ꝓpinquū. Qd̓ ꝓbat breuiter tali rōne. qͥaꝓpter hoc fit reminiſcētia eſt inueſtigatio obliti vt ſcilꝫip̄m qͦd a mēoria excidit rurſus app̄hendat̉. hoc aūt fitcedēdo ab aliqͦ principio quodam ordine. reminiſcētiaetiā ꝓcedit quodā ordine motuū ab aliquo principio.Motus em̄ hoꝝ. hoꝝ qͥdem ijdē. hoꝝ autēſimul. Illoꝝ aūt partē habēt qͣre reliquū paruūqd̓ motū ē pꝰ illū Querūt quidē igit̉ ſic et. ērentes autē ſic reminiſcimur poſt alterū mo ille fiat. vt autē ẜm multa alteris factis motibus quales diximus fiebat ille Hic ꝯn̄ter ph̓s ponit drām motuū qͥbus ꝑficit̉ reminiſcentia dicēs. qͥdam hoꝝ motuū ſunt ijdē ſicut quādo vnū ſimiliū apprehēdimꝰ in altero. vel ẜm Albertumqn̄ vnū eēntialiter nccārio alteri ꝯtinuat̉ ex natura reiquidā ſunt ſimul. ſicut qn̄ vnū ꝯtrariū apprehēdimus inaltero. Quidā vero ſic ſe habēt vnus hꝫ ꝑtem alioruꝫſicut in quibuſdā ꝓpinquis. quia in vno ꝓpinquoꝝ cōſiderat̉ quod ꝑtinet ad alterū. Ideo illud reſiduum quoddeeſt apprehēſioni ſit paruū cōſeqͥtur motū pͥoris accepti ip̄m. Et ſubdit ph̓us qͥdam reminiſcēdo querūtprincipale remīſcibile quod ſcrutant̉. ſic vt nunc dictū eſtqꝛ ſcꝫ motꝰ vnꝰ natus ē ſequi aliū ex natura rei. Qui autem non querūt ip̄m reminiſcibile ſic vt ſcꝫ in ipſum moueantur diuerſis motibꝰ quoꝝ vnus ſeqͥtur naturaliter alterū. illi tamē reminiſcunt̉ cum vnū motū accipiunt

poſt alium ex quadā conſuetudine reminiſcētis vel memorātis. Nunc autem manifeſtū eſt varijs exiſtentibꝰet ſuccedentibꝰ ſibi motibus ẜm multa natus eſt ille ſeqͥ.ſcilicet ad minus per conſuetudinemNihil autē oportet intēdere que procul ſuntquomō memoremur. ſed que ꝓpe Manifeſtū em̄ idē modus aliqͣliter Dico autem qūodicit quod ꝯn̄ter ꝑquirens neqꝫ reminiſcēscōſuetudine em̄ conſequunt̉ motus. hic poſthunc. Et cum igitur reminiſci voluerit hoc faciet. queret accipere principiuꝫ motus poſt qͦdqͥdem ille erit. Unde citiſſime optime fiunt aprincipio reminiſcētie Sicut em̄ ſe habent resad inuiceꝫ in eo cōſequenter. ſic motus Etſunt magis reminiſcibilia quecūqꝫ ordinationēhabent aliquā ſicut mathematica Que aūt praue. grauiter Et in hoc reminiſci differt ab iteꝝaddiſcere quia ponunt quodāmodo moueri inid quod eſt poſt pͥncipium. cum vero non ſedaliud non adhuc rememorat̉ Multotiens autiam qͥdem poteſt reminiſci. querens autē poteſt et inuenit Hoc autē fit multa mouēti ſi moueat hmōi motū quē cōſeqͥtur res. Meminereenim illud ineſſe potentiā mouentē. Hoc auteꝫeſt. vt ex ipſo et quibus habetur motibus moueatur. ſicut dictum eſt In hac ꝑte ꝯn̄ter ph̓s circa predicta ſoluit quandā dubitatōem. hanc videlicet. quare illa procul ſunt a p̄ſentialiqn̄ memoramur potius qͣꝫ que ꝓpe ſunt. dicens. opintēdere illi queſtioni quare ſcꝫ illa que ꝓcul ſunt memoramur non eoꝝ que ꝓpinqͣ ſunt. Qm̄ manifeſtuꝫ eſtin ordinatis motibꝰ ex natura rei in coordinatis exnatura rei ſed ſola cōſuetudine eſt idē modus quodāmōremīſcendi aliqͣliter. qꝛ ſcꝫ vnus motus natus eſt aliumſequi. licet ex natura rei. tn̄ ex cōſuetudine. Similit̓reminiſcēs in talibꝰ licet habeat principiū vn̄ querendo reminiſcibile ꝓcedat. vtiqꝫ tn̄ ſic remīſcens habꝫ pͥncipium a quo conſuetudinē moueat̉. Qd̓ ꝓbat ph̓usduobꝰ ſignis. Primū eſt. qꝛ facillime optime reminiſcimur a pͥncipio totius negocij ꝓcedentes. Scd̓m ſignuꝫeſt ea que ſunt bene ordinata ad inuicē ſunt facile et bene reminiſcibilia ſicut cōcluſiōes mathematice. Etſunt ordinata praue reminiſcibilia ſunt. Sicut em̄ ſe habent res ad inuicem in eo ꝯſequenter ſunt. ita ip̄i motus reminiſcētie cōſequēter ſe habēt. Et ꝓpterea quandores bene ordinate ſunt. facile ſunt reminiſcibiles. qꝛ motꝰapprehēſionis eaꝝ bonū habent ordinē. Et ſubdit. p. in hoc qd̓ iam dictuꝫ eſt differt reminiſci ab iterato addiſcere. qꝛ reminiſci eſt quoddā moueri in id qd̓ eſt poſtprincipiū adhuc in memoria retentū a quo fit reminiſcētie motus. Sed de nouo addiſcere quod eſt aliqͦ modo memorari non eſt moueri in id quod eſt poſt pͥncipiūſed aliud de nouo acceptū. Ex quo infert reminiſcentia fit ſemꝑ accipiendo vnū poſt aliud in memoria retentum. Ideo frequenter et multotiens accidit aliquē nonpoſſe reminiſci eius quod querit reminiſci. Querēs autē