Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus primus Memoria eſt ſimpliciter

ageret reflectēdo ſe ſuꝑ ſenſibile. formā ſui ſenſibilis obiecti ſuſcipiēdo. ſuſceptā in actū exiēs iudicādo. Sedin differūt. qꝛ memoria ſuſcipit an̄ter intentōeꝫ mediāte eſtimatiua tanqͣꝫ rei p̄terite. hāc ſuſceptaꝫ mēorarid̓r. Hoc eſt fert ſe in in p̄terito ſenſatā iudicandocognoſcēdo. Et lꝫ imaginatiua in ꝯueniat mēoria.qꝛ eſt reſeruatiua ſeu ꝯſeruatiua imaginuꝫ ſicut memoriaintentionū. tn̄ tanqͣꝫ reꝝ in p̄terito ſenſataꝝ. ſicut memoria. lꝫ ſolū formalit̓ habeat intentōnes. virtualiter tn̄in eis hꝫ imagines. Immo per eas p̄t ſe ad eſtimatiuāimaginatiuā. imo ad ſenſum cōem cōuertere. ſic de rebꝰin p̄terito ſenſatis ſolū intentōes. ſed vtcunqꝫ imagines iudicare. Et ſi dicat̉. ſupͣ dcm̄ eſt ẜm Albertū.memoria vt intētio eſt imagine vt imago eſt vtat̉ .ſ. vtreferant̉ in rem. Sed alij interiores ſenſus vtant̉ iſtis ẜm ſtꝭ motus facti a ſenſu ẜm actū ſine relatōe adrē priusſenſatā. Ad dd̓m eſt tāto dicunt̉ interiores ſenſusalij a memoria vti ſuis paſſionibꝰ ſeu formis ẜm ſtꝭ ineis a ſenſu ẜm actū. qꝛ hmōi cōſiderēt obiectaliter qd̓eſt phātaſtice deceptiue ꝯſiderare. qd̓ etiā eis ꝯuenire p̄t̄. qꝛ pn̄t reflecti ſuꝑ ſuā ſpēm. Sed qꝛ eas ſoluꝫres ꝯſiderāt ẜm in p̄terito app̄henſe ſtꝭ ſiue ſenſum exteriorē ſiue quēcunqꝫ interiorē alium a memoria. em̄ p̄t mēoria ſup̄ ſuū ꝓpriū actū Si em̄ ꝯſiderandoimaginē vt imaginē. mēoria diceret̉ mēorari. vt inqͥt All̓tus in liº de hoīe. tūc poſſit mēorari futura. ſicut artifexreſpiciens ꝑadigmā ſeu imaginē. ad quā rem aliquā facitet operatur. quod falſum eſt. ergo ſub interp̄tatione tacta dictum illud intelligendū eſt. Scd̓s diſcurſus. Maior Licet in mēoria ſit pn̄s paſſio rei ſenſate. eſt tn̄ vt obiecti. reip̄terite. Minor Sunt aūt in hoc obiectotria. ſcꝫ p̄teritū. imago vt imago. intētiocluſio. Ergo memoria ẜm quid eſt p̄ſentis.ſimpl̓r aūt rei p̄terite et abſentis Prima ꝓpō eſt ph̓i in textu in vltimo capl̓o. Qꝭ āt inmemoria nccārio debeat eſſe paſſio pn̄s pꝫ. Quia potentia paſſiua eſt nōͣ p̄t oꝑari pͥuſqͣꝫ patiat̉ vt dictū eſt. Fitaūt hec paſſio pn̄s a ſenſibili mediū ſenſuuꝫ interioꝝ etalicuiꝰ ſenſuū exterioꝝ. Nihil em̄ eſt in mēoria niſi priusfuerit in ſenſu exteriori formalit̓ vel virtualit̓. Uirtualitdico. qꝛ intentōnes qͣꝝ thezauraria potētia eſt mēoria etꝓmptuariū ſtꝭ for̄alit̓ in ſenſu exteriori vel in ſenſu cōivl̓ imaginatīa. ſꝫ ſolū virtualit̓ elicibilit̓ inqͣntū ꝟtuteeſtīatīa ab ill̓ elici pn̄t. Dr̄ āt mēoria rei p̄terite abſolute. qꝛ rei p̄terite p̄t aliꝰ īterior ſenſus Sꝫ rei in p̄teritoſenſate aliqͦ ſenſu. ſic qͣſi ſolū ſenſatio p̄terita ſit illud qd̓mēorari ꝯtingit. īmo q̄cunqꝫ res in p̄terito ſenſate dicuntur mēorabiles. Preteritio formale ē obiecti memorie. ẜm ſpecificat ſenſatōem ẜm ſe nec vt ſpecificat rem.ſed ſenſatā. Sic aūt interiores ſenſus ferunt̉ in reſenſibilē vt in p̄terito ſenſatā. Si em̄ imago eēt in imaginatiua poſſet ſentire id qd̓ eſſet ſenſatuꝫ pͥori ſenſu ẜmactū. p̄ſupponūt ipſi interiores ſenſus alij regularit̓ ſenſationē ſenſus ẜm actū. ſed tn̄ abſolute ferunt̉ in ſuū ꝓpriumobiectū ſenſibile ẜm ſenſatū eſt ſicut mēoria Minor ꝓpō eſt Alphorabij in ſuo libro de mēoria et reminiſcētia. Et declarat Alb̓. in liº de hoīe dicēs in obiecto mēorie ꝯcurrūt tria qͦꝝ vnū determīat in quā fertmēoria actū recordatōis qd̓ eſt tp̄s p̄teritū. Scd̓m eſt

qd̓ ducit in illā ex ꝑte aīe et eſt ꝓximū rei qd̓ eſt imagovt imago ducēs in re imaginatā. Terciū eſt id qd̓ illaimago eſt illius rei. hoc eſt intētio ellicita ꝯponem etdiuiſionē imaginū. ē ꝓximū mēorie. intētionē deuenit mēoria ī imaginē. imaginē ī in p̄terito acceptāSed ꝯtra. idē eſt obiectū ꝯgnitū. pͥncipiū cognoſcēdi. In mēoria āt pͥncipia cognoſcēdi ſtꝭ intētio imago. ſtꝭ illa duo p̄ter p̄teritu tp̄s reꝑta in obiecto memorie. Minor ē manifeſta. ſil̓r maior. Soº. hec non ſtꝭin obiecto mēorie ẜm ſe. ſic em̄ vt dcm̄ eſt obiectuꝫ mēorieeſt ſenſibile in p̄terito apprehēſum. ita de rōe obiecti memorie eſt ſolū p̄teritō rei apprehēſe. ita res ipſa vt apīhenſa in p̄terito ē mēorie obiectū. vn̄ formalizās ſimpl̓r obiectū mēorie ē p̄terito Apprehēſio āt ſolū fac̄ ẜmqͥd. Alia āt duo .ſ. imago intētio dicunt̉ ꝓtāto ad mēorie obiectū ꝑtinere. qꝛ nos in obiectū ducut al̓s. Ipſius em̄ intentōis ꝓprie eſt mēoria. ſed mēoria recordari d̓r. Uel p̄t dici imago intētio accipiunt̉ reimaginata vel intenta p̄terito ad obiectu mēorie reqͥrunt̉. Arguit̉. terciū ꝯcurrēs ad obiectū videt̉id qd̓ imago videt̉ illius rei. qꝛ ꝯpetit imagini ſe.eo ſe eſt in imaginatū tanqͣꝫ ꝓpria ſil̓itudo eius referibil̓. ꝑfectius intentōne ſolū eſt q̄dā ſcd̓aria rei ſil̓itudo. Soº. ꝓprie imaginē res imaginata repn̄tat̉ magꝭqͣꝫ intentionē. Nec intētio ſic videt̉ nccāria. qꝛ ſcꝫ ſoluꝫimaginē facit illius ꝓprij ſe imaginati. Sed qꝛ facit imaginē illiꝰ rei cuius imago eſt ſe ſil̓itudo. ſed accn̄s. ſicut amicū vel inimicū. dn̄m. vel hmōi. vt imago lupi on̄dit colorē figurā lupi ſe. ſed ſint lupi mnimiciouiū on̄dit eſtimatīa. Cōcl̓o ſeqͥtur ex p̄miſſis.Eſt em̄ mēoria imaginis pn̄tis in mēoria ſicut fit mēoria. eſt ipſius rei p̄terite abſentis ſicut eiꝰ de eſt memoria. Dicit̉ rei abſentis ꝓpter abſentiā intentōnisvl̓ imagīs. qꝛ intētio in mēoria eſt. imago in imaginatīanec ꝓpt̓ abſentiā rei repn̄tate imaginē vel intētionē. qͥailla p̄t eſſe pn̄s. ſed ꝓpter abſentiaꝫ rei vt in p̄terito ſic velſic app̄hēſe Ad rōes Ad pͥmā dd̓m mēoria ē paſſio pͥmi ſēſitiui for̄alit̓. vt ille gtūs pͥmi ſenſitiui regat̉ ex videmōſtratōis eēntie. ſed ex vi effectus cauſe efficientis inſtrumētalis. vt ſit ſenſus. mēoria eſt paſſio pͥmi ſenſitiui .i.facta a pͥmo ſenſitiuo. non in primo ſenſitiuo. ſic em̄ vnapotētia bene p̄t eſſe alterius paſſio Nec ſolū mēoria ſic eſtpaſſio pͥmi ſenſitiui. ſed oēs interiores ſenſus ſunt paſſiones primi ſenſitiui. Et per hoc patet ſolutio ad confirmatōem Ad ſcd̓am dd̓m argumentū virtualit̓ peccat penes fallaciā eqͥuocationis. qꝛ memoria equocat̉. Intellectual̓ em̄ mēoria de ꝓcedit argumentuꝫ ē paſſiopͥmi ſenſitiui vt hmōi. ſed mēoria ſenſitiua. Dico vt huiuſmōi. qꝛ intellectual̓ mēoria qͦdammō lōginqͣ origineepaſſio pͥmi ſenſitiui inqͣntuꝫ nihil fit in intellectu qͥn priusaliqͦ fuerit in ſenſu. Et maxime veritatē hꝫ de mēoria intellectuali ad ſenſibilia ꝯuerſa. Ad terciā dd̓m mēoria eſt potētia formalit̓ accepta in ſe. ſed ẜm accipit̉ potētia ꝑfecta formā intētionalē rei ſenſibil̓ in preterito appreheſe. vel potius ſi accipiat̉ illa forma etiāqͦdāmō habitꝰ d̓r. ſic ē paſſio. Uel p̄t dici paſſio accipiendo paſſionē motu mēoria patit̉ a ſenſibili mediātemo ſenſitiuo ſeu ſenſu ẜm actū. etiā phātaſia d̓r motus factus a ſenſu ẜm actū. Sepe nāqꝫ motus paſſiōeet ecōuerſo paſſio motu accipiunt̉. Un̄ ſupͣ dcm̄ eſtmēoria ſicut intellectꝰ aliqn̄ accipit̉ potētia. qn̄qꝫ habitu vel intentōe. qn̄qꝫ actu. hic accipitur pro habitu