Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De qͣuiodītate liue eſſentia meniorie

ginis. Iſaac aūt in libro de definitionibꝰ cōſiderans memoriā ꝯꝑatōem ad ꝓpriū obiectū ad ꝓprium actū ſicdefinit ea. Memoria eſt ꝯprehēſio rerū exiſtentiuꝫ in aīa inquiſitōe Res em̄ exiſtētes in aīa dicunt̉ ab ip̄o Iſaacres exn̄tes in p̄terito que vt ſic habēt eſſe niſi in aīmaInqͥſitio aūt in ꝓpoſito eſt actus rōnis. īmo fieri p̄t inſtinctu nature. al̓s em̄ cōueniret brutis. ſed eſt actusreqͥſitus ad actū recordatōis ad quē ẜm Alphorabiuꝫin ſuo libro de memoria reminiſcētia qͣttuor reqͥrunt̉. ſcꝫimago. intētio illius imaginis elicita eſtimatiuā. facere illam intentōem pn̄tem. iudicare illā intentōem illius imaginis pͥus accepte. Collectio em̄ que in his qͣttuor cōſiſtit ab Iſaac inqͥſitio vocat̉. Gregorius nixenſic definit memoriā Memoria eſt memoratiuū memorie rememoratōis ꝓmptuariū. Et dat̉ de memoria habitu accepta. talis em̄ habitus eſt memorie.id eſt actus memorādi ꝓmptuariū eſt ſeu potētia habituata ex qua tāqͣꝫ ex ꝓmptuario ſit ꝓgreſſus ſuꝑ ꝑtē obliti reminiſcēdo. ita eſt ꝓmptuariū rememoratiōis. hoc ēreminiſcētie. Et ab eodē Gregorio etiā ſic definit̉. Memoria eſt phātaſia relicta ab aliqͦ ſenſu ẜm actū apparentem. Et dat̉ de memoria ꝯꝑatōem ad primaꝫ cauſamque eſt ſenſus ẜm actū. In hoc em̄ d̓r eſt phātaſia derelicta ab aliqͦ ſenſu ẜm actū. accipit̉ phātaſia potētia ſed intentōe elicita ab imaginibꝰ collatōnem quāfacit phātaſia. Sed hec definitio videt̉ bona ſi intentio ſeu imago acciperet̉. vt eſt intētio ſeu imago reducens in que in p̄terito accepta eſt. qꝛ eſſet definito cōuertibilis. qꝛ eſtimatiue vel phataſie ꝯuenit. Nuncaūt accipit̉ ꝓut eſt motꝰ a ſenſu ẜm actu factus qūo ēin phātaſia vel in alio ſenſu. Sed accipit̉ ꝓut eſt imago reducens in in p̄terito acceptā. Quinto a platōne damaſceno definit̉ ſic. Memoria eſt ꝯſeruatio ſenſus ītelligētie. Et dat̉ de memoria ꝯꝑatōem ad id cuius eſtſe accn̄s eſt em̄ ꝯſeruatīa ſenſus ſe. accn̄s aūt conſeruatio intelligētie. Sine em̄ phātaſmatibꝰ intētionibus in memoria manet vſus intelligētie in nob̓. licꝫ em̄ẜm veritatē maneāt ſpēs intelligibiles ī intellectu pꝰ ac intelligēdi. tn̄ eis memorabilit̓ vti cōtingit ſine memoria ſenſitiua. ſic eſt ꝯſeruatio intelligētie. Sexto magis ꝓpriam oībus his ponit Auicenna in. vi. de naturalibus hāc videlꝫ Memoria eſt vis ordinata in ꝯcauitatecerebri poſteriori ꝯtinens qd̓ apprehēdit vis eſtimatiuade intētionibꝰ ſiue ſenſatis ſingulariū ſenſibiliū. Que definitio dat̉ de memoria ꝯꝑationē ad ꝓpriū organuꝫ adprimā ꝑtē definitionis et quo ad ꝓpriū habitū ad ſecun partē. Septimo Tullius ponit definitōem memoriehāc videlꝫ. Memoria eſt qd̓ aliqͥs repetit ea fuerūtEt dat̉ hec definitio de memoria qͣntū ad obiectū qd̓ eſtid qd̓ repetit̉ in p̄terito acceptū. Areſto. aūt definit mēoriā ſic. Qemoria eſt paſſio pͥmi ſentiui factū fueritpus. Hec etſi ſit ceterꝭ obſcurior. tn̄ ex alijs intellecta ceteris vt dcm̄ eſt melior eſt ꝑfectior. Pro aduerten ſcd̓o. memoria ſicut q̄libet potētia paſſiua habꝫ duovidelꝫ vnū magis eēntiale ſibi qd̓ eſt pati ſeu recipereet receptū ꝯſeruare. Aliud minus pͥncipale. eſt recettum agere. qd̓ eſt in reꝫ in p̄terito app̄henſam intentionem in ea exiſtentē. ex ꝯnti imagine redire Primū hꝫ ſe. Scd̓m aūt ex ꝯn̄ti rōne pͥmi actu virtutiseſtimatiue phātaſie. ꝓpter hoc ab Algazele illo primodefinit̉ alio. Et ſil̓r hoc facit Auicena. qͣpropt̓ etiaꝫAlphorabius d̓t. memoria nihil aliud eſt qͣꝫ ꝯſeruatio

cōtinua. reminiſcētia vero interciſa. eo eſt ad ꝑtē obliti Tercio notandū. memoria ſicut intellectus accipitmultipl̓r ſicut intellectus aliqn̄ noīat potentiā. aliqn̄habitū pͥncipioꝝ ꝯtra ſapientiā ſcīam diſtinctū. Aliqn̄vero noīat oꝑatōem intellectualē. Ita memoria aliqn̄accipit̉ memoratiua potētia. aliqn̄ habitu ſeu paſſione. aliqn̄ obiecto. aliqn̄ actu. qūo ſupͣ dcm̄ eſt. et ẜmhoc memoria diuerſimode definit̉. Quibꝰ notatis ꝓbat̉ſic cōcluſio ad terciā partē. qꝛ ad pͥmaꝫ ſcd̓am ꝑtespꝫ ex dictis ſupͣ. memoria ab Areſtotele accipit̉prie potētia memoratiua. ſed habitu ſeu paſſione qmemoratiua potētia ſpūaliter ꝑficit̉ ad actū memorandiSic accepta memoria d̓r ſenſus nec opinio. ſed ē horum alicuiꝰ habitus vel paſſio. Illa em̄ intētio quammemoria habilitat̉ ad actū memorādi eſt paſſio q̇dā ꝑfectiua memoratiue potētie ſeu habitus qͥdaꝫ. Et hec d̓reſſe hoꝝ alicuius ſenſus vel opinionis. Ꝙꝛ eſt paſſio pͥmiſenſitiui tāto ē paſſio ſenſus al̓s. vt ꝓbatū eſt intextu. Dicit̉ aūt paſſio pͥmi ſenſitiui vt gtūs ille regat̉ex vi demōſtratōnis eſſentie. Sed ex vi effectus cauſe inſtrumētalis vt ſit ſenſus. Memoria. hoc eſt memoratīaintētio eſt paſſio ſeu habitus pͥmi ſenſitiui .i. facta a primo ſenſitiuo miniſterialiter in virtute ſenſibilis memoratiuā potentiā mouente. ſicut phātaſia d̓r motus factusa ſenſu ẜm actū .i. a pͥmo ſenſitiuo qd̓ eſt ſenſus ẜm actumSicut em̄ phātaſia gn̄aliter accepta qͦlibet īteriori ſenſu alio a ſenſu pͥº ẜm actū eſt ſenſus cōis. eſt motꝰ fact̄a ſenſu ẜm actū. ſeu paſſio facta a ſenſu ẜm actū. Ita memoria d̓r paſſio pͥmi ſenſitiui hoc eſt facta a pͥmo ſenſitīoAddit̉ aūt factū fuerit tempꝰ. qꝛ hoc diſtinguit̉ abalijs interioribꝰ ſenſibꝰ ſeu a phātaſia. Et licꝫ ꝓximeſit paſſio pͥmi ſenſitiui. ſed potius paſſio virtutis eſtimatiue ſeu phantaſie. tn̄ pͥmordialiter eſt pͥmi ſenſitiui.definit̉ ꝓpriū obiectu. originalē cām. Originalis inſtrumētalis eſt primū ſenſitiuū. obiectū ꝓpriū eſt ſenſibile ſub forma p̄teritionis acceptū. Sed ꝯtra dicta arguit̉ primo. Hec definitio ꝯuenit eſtimatiue. qꝛ eſtimatiua p̄t intentōem elicitam ferri in id cuius eſt intētio. talis aūt eſt rei in p̄terito accepte. ſi hec definitio data dememoria eſſet ſufficiens. tunc videretur diſtingui eſtimatiua a memoria. Preterea. ſicut intētio eſt in mēoria tanqͣꝫ in potētia ꝯſeruatiua intentionū rerū in p̄teritoſenſataꝝ. ſic etiā imagꝭ natiua eſt ꝯſeruatiua imaginumerit reꝝ in p̄terito ſenſataꝝ. formā p̄teritōis videt̉ diſtingui memoria ab imaginatiua Sol̓o ẜm Alb̓tum. Drn̄a eſt inter ꝯſideratōem memoratiōem ſeu ac memorādi. ꝯſideratio eſt eius qd̓ eſt p̄ſentialit̓ inip̄a potētia ꝯſiderāte intentōem vel imaginē. hec ꝑtinet ad interiores ſenſus alios a memoria. Ut ꝯſideratio imaginē ꝑtinet ad imaginatiuā. ꝯſideratio intentionē ad eſtimatiuā. vtriuſqꝫ ad phantaſiā. Memoratio aūt eſt acceptio eius qd̓ eſt in p̄terito vt hmōi. ē rei vt intentōem p̄ſentis ſed vt p̄terite. Potētie alie interiores. licet vt dcm̄ eſt ſint rei p̄terite realiter abſentꝭ tn̄ niſi vt pn̄tis. qd̓ d̓r de memoria. intentioneꝫꝓprie eſt rei abſentis ſeu pͥterite vt hmōi. Ex hoc tn̄ nonputandū imaginatiua imaginē ferat̉ in cognitiue. eſtimatiua intentionē. Ita ſolū patiant̉ a ſenſibilibꝰ agāt. Sūt em̄ omēs potētie ſenſitiue interiorespaſſibiliter actiue. an̄cedenter patientes. ꝯn̄ter actiue.Et ita differūt īteriores ſenſus alij a mēoria inhoc.ſi interiores alij a memoria ſuſciperēt ſolū. memoria

F i.