An memoria ſit abſentis vel preſentis

qͥd gͦ eēt alteriꝰ rei qͣꝫ illiꝰ cuiꝰ eſt ſenſus: qͣſi diceret eiuſ imaginem nō ꝯſideret vt imaginem.deꝫ ē. Aſpiciētes em̄ parietē vtiqꝫ picturā reſpiciūt. gͦ videt̉ memoria pn̄tꝭ ⁊ nō abſentꝭ ſeu p̄teriti. Tercio ſic. qꝛmemoria agēs ſeu actu memorās ſpeculat̉ paſſionē p̄ſentem ⁊ ſentit eam. quō ergo non memorabit̉ pn̄s. Si em̄nō dicat̉ pn̄s memorari etiā nō erit p̄ſentis ip̄e ſenſus ſine quo nō eſt memoria ⁊ ſic ꝯtinget videre id qd̓ nō eſtpn̄s. ⁊ audire qd̓ nō eſt pn̄s. qd̓ falſum eſt. ergo memoria videt̉ eſſe pn̄tis. Albertus aūt aliter exponendo textum iſtū quo ad iſtas duas rōes vltimas elicit rōem ꝓbantē pͥmo memoriā eē abſentis hͦ mō. Nā ſi memoriaſit paſſio ad modū picture quā ſigillauit res ſenſibil̓ tūccū illiꝰ ſit ſenſus nō poterit eiꝰ eſſe memoria q̄ a ſenſu differt. qꝛ pͥmū ī qͦ ſigillat ſenſibile ſuā ſil̓itudinē ſeu picturāeſt ſenſus. ergo cū memoria nō eſt ſenſus ip̄a erit altericuiuſdā qͣꝫ pn̄tis hmōi. Si em̄ diceret̉ ꝙ erit alicuiꝰ preſentis. tunc memoria agens ſeu in actu exn̄s qn̄ memoratur hanc paſſionē. vt p̄ſentē ſpeculat̉. qn̄ ſcꝫ incipit abintellectu. vel ſentit qn̄ incipit a ſenſu. ⁊ vtrūqꝫ hoꝝ eſtincōueniens. qꝛ tunc nō eſſet diſtincta memoria ab ītellectu ⁊ a ſenſu. Memoria igit̉ nō eſt pn̄tis vt p̄ſens eſtIn oppoſitū aūt ꝙ ſit pn̄tis ſic ꝓbat dicens Querere gͦoportet quō memoria p̄t nō eē pn̄tis. Si em̄ poterit memoria fieri in actu ꝑ id qd̓ nō eſt pn̄s. tunc eadem rōneom̄es potentie paſſiue poſſent fieri in actu ꝑ illud qd̓ nōeſt pn̄s. Ita ꝙ contingeret videre non preſens ⁊ audirenon preſens.Aut eſt vt contingit ⁊ accidit hoc. vt em̄ intabula ſcriptum aīal. ⁊ animal ē. ⁊ imago ⁊ vnūet idem ip̄m eſt ambo. eſſe tn̄ non idem amboꝝet eſt ꝯſiderare ⁊ ſicut imaginē. Sic ⁊ quod innobis phantaſma oportet ſuſcipere ⁊ ip̄m aliqͥdẜm ſe eſſe. ⁊ alterius phantaſma. Scd̓m qͥdemſeip̄m ſpeculamur. aut phantaſma. Inqͣꝫtumvero alterius. vt imago ⁊ memorabile. Quareet cum agat motus ip̄ius ſiqͥdem inqͣꝫtum ẜmſe. ſic ſumpſerit anima ip̄m vt intelligibile aliqͥdaut phantaſma videre ad eſſe. Si autē inqͣꝫtuꝫip̄m alterius ⁊ ſicut in pictura tanqͣꝫ imaginē cōſiderat. Et qͥ non vidit coriſcum vt coriſci imaginem. Hec alia paſſio huius ſpeculatōis. Etquādo ſicut animal vl̓ pictum cōſiderat. in aīa.hoc qͥdem fit ſicut intelligibile ſolum. Hoc aūtvt ibi. qꝛ imago memorabile. Et ob hoc aliquādo neſcimus factis nobis in anima hmōi motibus ab eo quod prius ſenſimus ſi ẜm ſenſiſſe accidit etſi eſt memoria. aut nō dubitamꝰ quādoqꝫ. Aliquādo autē accidit intelligere ⁊ reminiſci quoniā aliquid audiuimus pͥus vel vidimusHoc autē contingit cum ſpeculans tanqͣꝫ ip̄mꝑmutetur ⁊ ꝯſideretur ſicut alterius. Fit autē ⁊aliquando ꝯtrarium vt accidit antifonti ⁊ alijsextaſim paſſis. Phantaſmata em̄ dicebant vtfacta ⁊ vt memorantes. hoc autē fit cum aliqͥs

In hac ſcd̓a parte huius capituli ponit ph̓us veramſolutōem dicte dubitatōnis dicens. ꝙ contingens ⁊ accidens eſt. memorari id quod abſens eſt Quia id quodin memoria eſt. ſcꝫ ſpecies ⁊ pictura in modum contingētis ⁊ accidentis habet diuerſos modos qͥbus diuerſimode eſt in vſu. Quod declarando in effectu d̓t ꝙ phātaſma illud quod in memoria eſt ꝯtingit dupl̓r ꝯſiderari. Uno mō in ſe ⁊ ẜm ſe ⁊ vt phantaſma eſt. Alio mōvt eſt imago rei abſentis. Sicut aīal ſcriptum vel pictūin tabula. hoc em̄ ꝯſiderat̉ dupl̓r. Primo vt aīal. ſcd̓o vtimago imitando rep̄ſentans id cuius eſt imago Et hocidem. ſubiecto qͥdem vnum eſt ⁊ idem. ſed ẜm eſſe nonqꝛ vnum eſt abſolutū. ⁊ alteꝝ reſpectiuū. Primo mō cōſiderat̉ vt res. ſcd̓o mō vt rei imago. Simil̓r d̓r de coriſco qͥ poteſt ꝯſiderari vt res vl̓ vt imago coriſci. Si ergoꝯſideretur phantaſma quod eſt in memoria pͥmo mō inquantū motus ip̄ius phantaſmatis agit in animā ẜm ꝙꝯſideratur abſolute ẜm ſe. videtur adeſſe aīe velut aliqd̓ſenſibile quod ꝑ reſolutōem vlteriorē fit ītelligibile. Sꝫſcd̓o mō quo accipitur vt imago ſic eſt memorabile. ⁊ qꝛphantaſma in memoria exiſtens rep̄ſentat id quod abſens ⁊ p̄teritū eſt. Ideo nō obſtante ꝙ paſſio ip̄i memorie pn̄s ſit ſeu phantaſma. tn̄ qꝛ eo phantaſmate vtiturvt ad rem in p̄terito ſenſatam relato. ideo ꝓ tāto memoria abſentis ⁊ p̄teriti eſſe d̓r. Quod ꝓbat. Quia ob ignorantiā dicte duplicis ꝯſideratōnis phantaſmatis neſcimus quādoqꝫ an tales motus phantaſmatū ſeu phātaſmata ſint in nobis ab his que ſenſimus quoꝝ motusphantaſmata ſeu imagines ſunt vel accipiunt̉ vt phantaſmata ⁊ non vt imagines Sic etiam quādoqꝫ neſcimꝰet dubitamus. An actus talis in nobis ſit memoria velnō. Aliquādo vero nō latet hoc nos. ſed accidit nos ſcire. nos memorari ⁊ reminiſci ꝙ aliquid audiuimus velvidimus prius. et hoc accidit quando phantaſma ſpeculatum reflectitur. ac per hoc permutatur in id cuiuseſt. Contrariū aūt fit ꝙ ſcꝫ nō referatur ad alteruꝫ. ſedẜm ſe ꝯſideratur ẜm ꝙ ad animam venit ⁊ vt res quedāeſt. ſicut accidit Antifonti ⁊ alijs extaſim paſſis qui verſabant̉ circa phantaſmata vt circa facta. ⁊ non vt circa ſimilitudines ſeu vt imagines vt memorantes faciunt.Meditationes auteꝫ memoriam ſaluant inreminiſcendo. hoc autē eſt nihil alterum qͣꝫ ſpeculari multotiens ſicut imaginem. et non ſicutẜm ſe. Quid quidem igitur eſt memoria et memorari dictum eſt. quoniā phantaſmatis vtimaginis. cuius phantaſma habitus. et cuiusparticule earum que in nobis. quia primi ſenſitiui ⁊ quoniā tempus ſentimusIn hac tercia ⁊ vltima parte oſtendit per quid memoria conſeruatur dicens ꝙ meditationes ſaluant memoriam ⁊ hoc etiam quodamodo reminiſcendo. Sicautē meditari nihil aliud eſt qͣꝫ ſpeculari multotiēs imaginem vt imaginē ⁊ non quaſi eſſet res ẜm ſe. Epilogando autē poſt hec om̄ia dicit ph̓s. ꝙ quid ſit memoria ⁊ memorari dictum eſt quoniā phantaſmatis eſt vtimaginis. ⁊ ꝓut phantaſma hmōi habitus eſt et paſſioꝑticule pͥmi ſenſitiui quo ⁊ tempus ſentimus